Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố bản Báo cáo môi trường kinh doanh năm 2010 của 183 quốc gia, theo đó, Việt Nam đứng thứ 93 về môi trường kinh doanh thân thiện, tụt 1 bậc so với năm ngoái và tụt 6 bậc so với báo cáo công bố năm 2007. Một phần vì có thêm 2 nền kinh tế tham gia vào bảng xếp hạng năm nay, song thứ hạng của Việt Nam vẫn bị kìm hãm do thủ tục hành chính quá rườm rà, gây mất thì giờ cho doanh nghiệp.
Có một ví dụ mà chỉ nhìn qua đó, chúng ta đủ thấy doanh nghiệp Việt Nam đã khổ như thế nào trong việc nộp thuế cho Nhà nước, một công việc mà họ được Nhà nước khuyến khích và có lợi cho nước nhà. Nếu ở Singapore, một năm doanh nghiệp chỉ mất 84 giờ để nộp thuế, thì ở Việt Nam cũng công việc tương tự doanh nghiệp phải mất tới hơn 1.000 giờ để thực hiện nghĩa vụ của mình. Thủ tục hành chính rườm rà, đó chính là lý do kéo Việt Nam tụt hạng về môi trường kinh doanh.
Một doanh nghiệp bức xúc về vấn đề này tâm sự: “Doanh nghiệp của tôi vừa mới làm xong thủ tục hoàn thuế đấy, từ khi nộp hồ sơ đến khi nhận được tiền mất đến 8 tháng, dù chứng từ ở công ty rõ ràng và rất ít”.
Còn người khác lại tỏ ra khá bực tức khi mất nguyên 2 ngày để mua được quyển hóa đơn, trong khi cơ quan thuế lại phát động doanh nghiệp bán hàng phải xuất hóa đơn… Và còn vô khối những thủ tục rườm rà, lẫn những “cửa ải” mà ở nhiều nơi cán bộ thuế bày ra.
“Nộp thuế là quyền lợi và nghĩa vụ của công dân”, khẩu hiệu đó được phát động rộng khắp, nhưng khi người dân thực hiện cái quyền và nghĩa vụ đóng góp cho đất nước lại phải trải qua hàng loạt những thủ tục rườm rà, gây ức chế, tốn công, tốn sức.
WB cho rằng, việc thành lập doanh nghiệp ở Việt Nam tương đối phức tạp với 11 thủ tục và mất hơn 1,5 tháng. Trong khi đó, New Zealand và Canada chỉ cần một thủ tục và ở khối OECD chỉ cần chưa đầy hai tuần là có thể cấp phép.
Bà Sylvia Solf - Giám đốc chương trình, dự án môi trường kinh doanh của WB - cho hay: “Năm nay, các quốc gia khác tung ra nhiều cải cách để chống chọi với khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Những nước bị tụt hạng như Việt Nam không hẳn do môi trường kinh doanh xấu đi, mà có thể số lượng cải cách chưa nhiều bằng các nước khác”.
Trong các diễn đàn đầu tư quốc tế, cũng như đánh giá của các nhà đầu tư trên thế giới thì Việt Nam vẫn là điểm đầu tư hấp dẫn, tuy nhiên sự chậm trễ trong cải cách hành chính đã làm giảm đi sự nhiệt tình của nhà đầu tư. Câu chuyện cải cách không phải bây giờ chúng ta mới nói đến, mà là một vấn đề được gọi theo kiểu “biết rồi, khổ lắm nói mãi”./.