“Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam, người bạn thân thiết của nhân dân Trung Quốc”. (Điện chia buồn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc gửi Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời).
Cựu Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Lý Gia Trung - người có 18 năm công tác tại Việt Nam - đã dày công sưu tầm tài liệu và có nhiều bài viết về Bác Hồ. Đặc biệt, ông đã bỏ ra nhiều tâm huyết, dịch và biên soạn cuốn “Quốc phụ Việt Nam Hồ Chí Minh”, tập hợp nhiều tư liệu lịch sử chân thực, có giá trị, giúp độc giả Trung Quốc hiểu thêm về thân thế, sự nghiệp, tư tưởng vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng như tình cảm thân thiết giữa Người với các nhà lãnh đạo tiền bối và nhân dân Trung Quốc.
Theo Đại sứ Lý Gia Trung, điểm nổi bật của cốt cách, đạo đức Hồ Chí Minh là tinh thần “suốt đời tận tụy” vì nước, vì dân. Đại sứ Lý Gia Trung cho rằng: “Chúng ta bây giờ đang nói về chống tham nhũng, xây dựng trong sạch, rằng người cộng sản chân chính phải là người như thế nào, cần nghiêm khắc với chính mình ra sao, tôi cho rằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi tiên phong, nêu tấm gương rất tốt cho chúng ta”.
GS. Văn Trang năm nay 88 tuổi, nguyên là Trưởng Ban phiên dịch Đoàn cố vấn Trung Quốc, cán bộ Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, sống và làm việc ở Việt Nam từ năm 1948 đến năm 1967, từng có nhiều dịp tiếp xúc với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tháp tùng Người trong các chuyến thăm Trung Quốc. Tâm sự với tôi, ông nói: “Thông thường, cùng với thời gian, trí nhớ của con người với quá khứ nhạt dần, nhưng những ký ức của tôi về Bác Hồ lại không phải vậy. Thời gian càng lâu, tôi càng cảm thấy như Bác Hồ vẫn đang ở bên cạnh chúng ta. Tôi vẫn được gặp lại Bác, trông thấy ánh mắt nụ cười của Bác….”. Và điều đó đã thôi thúc GS. Văn Trang cho ra đời cuốn sách “Hồ Chí Minh trong sâu thẳm ký ức”. GS. Văn Trang chia sẻ: “Cuốn sách này, có thể tôi viết chưa được hay, nhưng tôi viết với tất cả tấm lòng và nỗi nhớ của tôi về Bác”.
GS. Cốc Nguyên Dương, 75 tuổi, chuyên gia hàng đầu Trung Quốc nghiên cứu về Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính trị Thế giới thuộc Viện Khoa học - Xã hội Trung Quốc kể lại, năm 1956, khi thi vào khoa Ngôn ngữ Phương Đông của Đại học Bắc Kinh, ông đã chọn học tiếng Việt Nam bởi một lý do rất đơn giản: “Vì Việt Nam có Chủ tịch Hồ Chí Minh!”. Năm 1990, thời điểm quan hệ Việt Nam - Trung Quốc chưa bình thường hóa, GS. Cốc Nguyên Dương là đại biểu duy nhất của phía Trung Quốc tham dự Hội thảo quốc tế về Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra tại Hà Nội nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Người.
Mới đây, gặp tôi tại Bắc Kinh, GS. Cốc Nguyên Dương chia sẻ, càng nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông càng thấy những gì ông đã nêu trong bản tham luận 20 năm trước không thể nào khái quát được hết phẩm chất đạo đức và cốt cách Hồ Chí Minh. Những năm trở lại đây, lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước đã nhiều lần khẳng định, tình hữu nghị truyền thống Việt - Trung là tài sản quý báu của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước. Và tôi cho rằng, di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho quan hệ Việt - Trung chính là một phần hết sức quan trọng của tài sản quý báu ấy. Cần lắm người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ hai nước gìn giữ, nâng niu và phát huy./.
