Hà Nội là một trong những thành phố có mật độ xây dựng cao nhất cả nước. Tuy nhiên, vấn đề đảm bảo an toàn cho người lao động tại các công trình xây dựng đang bị xem nhẹ, nhất là tại các toà nhà cao tầng. Đã có nhiều vụ tai nạn lao động đáng tiếc xảy ra. Chỉ riêng tại toà nhà Keangnam trên đường Phạm Hùng, huyện Từ Liêm, Hà Nội, trong 7 tháng qua có ít nhất 10 người chết và bị thương do tai nạn lao động.
Vụ mới nhất xảy ra ngay sau Tết Canh Dần, ngày 23/2. Nạn nhân là kỹ sư Vũ Tiến Lâm (25 tuổi, quê ở Nghệ An). Từ những vụ tai nạn trên cho thấy, điều kiện tuyển dụng lao động cho các công trình này đang bị buông lỏng, ý thức của người lao động kém, chủ đầu tư quá chú trọng đến tiến độ, lao động được đào tạo quá thiếu…
Anh Đào Bá Tuấn ở huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa mới đây thôi còn suýt xoa khi nhìn thấy các toà nhà sừng sững ở Hà nội. Anh không ngờ rằng, có ngày mình lại được trực tiếp xây dựng những công trình đó. Tuấn được tuyển dụng vào làm công nhân xây dựng tại khu đô thị mới Mễ Trì - huyện Từ Liêm, Hà nội thật dễ dàng. Anh cho biết về bản hợp đồng lao động “cực kỳ lỏng lẻo” của mình: “Trong Tết bảo ký hợp đồng lao động thời vụ trong 3 tháng, nếu làm nữa thì ký tiếp, không thì thôi. Mà xem trong hợp đồng không nói tăng lương, nhiều người làm trong công trường đều nhận xét bản hợp đồng này không hợp lý lắm. Trong bản hợp đồng không nói giờ giấc, ngày chủ nhật nghỉ hay làm, nếu làm thì được lương bao nhiêu. Chúng tôi ngày chủ nhật vẫn làm nhưng không có gì thêm cả”.
Anh Trần Văn Thu (quê ở Phú Thọ) lên Hà Nội làm thợ xây đến nay đã được hơn một năm. Mới đầu lên Hà Nội, anh đi làm thợ xây dựng tại các công trình xây dựng nhỏ với mức thu nhập 70.000 đồng/ngày. Sau nhiều lần vãn việc, ngồi lân la đi tìm việc mới gần các công trình nhà cao tầng, anh Thu có quen được Long - một người chuyên cai lao động xây dựng tại các công trình nhà cao ốc lớn ở Hà Nội. Anh được Long nhận vào làm thợ xây ở Khu đô thị Văn Khê với mức thu nhập 90.000 đồng/ ngày.
Trong vai một người đi tìm việc, phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam đã gặp ông Nguyễn Văn Thành, một cai thầu chuyên đi thu gom lao động xây dựng tại Thanh Hoá. Ông Thành cho biết “quy trình” tuyển dụng của mình: “Khi nhận được công trình chúng tôi về quê tuyển anh em ra làm, theo thoả thuận của hai bên như: nuôi cơm 3 bữa, một ngày trả 70.000/người. Nếu ai đồng ý thì thì đi làm, không đồng ý thi thôi, không bắt buộc. Điệu kiện tuyển người của chúng tôi rất đơn giản, không đòi hỏi trình độ cao, học hết lớp 1, lớp 2, thậm chí không đi học cũng được miễn là có sức khoẻ, chịu khó, cần cù là được”.
Có một thực tế là, trước khi có mặt tại các công trình cao tầng vào loại nhất nhì thành phố, phần lớn những người lao động này mới chỉ làm ở các công trình xây dựng nhà dân, cao nhất cũng chỉ tới 5 tầng. Anh Đào Bá Tuấn, quê ở huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa cho biết: “Ngày trước đi làm cho nhà dân chỉ làm nhà 2 đến 5 tầng. Tôi chưa bao giờ làm nhà cao tầng như thế này, đây là tòa nhà cao nhất tôi xây dựng trong 40 năm làm nghề”.
Còn anh Nguyễn Thanh Sơn, quê ở Nghệ An , đang làm việc tại toà nhà Keangnam, cao 70 tầng – toà nhà được cho là cao nhất Hà Nội hiện nay cho biết: “Ở quê tôi xây cao nhất là 2 tầng, đây là nhà cao tầng đầu tiên tôi làm. Chúng tôi là công nhân làm ngày nào thì ăn ngày đó thôi, các chế độ thì không được hưởng gì hết. Vì miếng cơm manh áo nên chúng tôi phải đi làm để giúp gia đình, mặc dù biết là nguy hiểm nhưng vẫn phải cố gắng làm”.
Những công trình cao tầng ở Hà nội đã và đang mọc lên san sát, tạo nên một diện mạo mới cho Thủ đô. Để phục vụ cho những công trình này, một lượng lớn người lao động tự do từ các tỉnh phía Bắc, các tỉnh miền Trung đã được huy động. Nhìn lại các vụ tai nạn lao động vừa qua, phần lớn họ là những lao động phổ thông, ký hợp đồng dạng thử việc để không mua bảo hiểm. Thực chất là một nhóm người tự phát thành tổ, thành nhóm, không được đào tạo cơ bản về kiến thức xây dựng mà quá trình làm việc tự học hỏi lẫn nhau. Các nhà thầu thường ký hợp đồng thuê nhân công khoán gọn cho một nhóm trưởng, tổ chức theo khối lượng công việc và hoàn toàn phó mặc cho họ tổ chức thi công. Chính vì vậy, những vụ tai nạn lao động xảy ra thường xuyên cũng không có gì là lạ./.
Bài 2: Thiếu ý thức về An toàn lao động- Tại anh, tại ả
