Mục tiêu của Hàn Quốc trở thành một trong 7 nền kinh tế hàng đầu thế giới có nguy cơ không thực hiện được, do có sự cạnh tranh quyết liệt của Nhật Bản và sự trỗi dậy mạnh mẽ của các quốc gia trong nhóm BRIC (Nhóm các nước: Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc). Vì thế Hàn Quốc đã đưa ra chiến lược phát triển kinh tế cho thời kỳ hậu khủng hoảng với một số quan điểm, mục tiêu và giải pháp quan trọng được các chuyên gia kinh tế quốc tế quan tâm.
Dịch vụ là chìa khoá của tăng trưởng
Những thành tựu kinh tế của Hàn Quốc thời gian vừa qua chủ yếu xuất phát từ mô hình tăng trưởng dựa trên sản xuất. Tuy nhiên, mô hình này không thể duy trì được lâu. Chính những thành tựu trong sản xuất đã dẫn đến mức độ tự động hóa cao hơn và do vậy phải trả giá bằng việc làm. Từ 1995 đến 2002, gần 22 triệu việc làm trong ngành sản xuất đã biến mất khỏi nền kinh tế.
Để tạo ra nhiều việc làm mới và tiếp tục nâng cao mức sống của người dân, trong thời gian tới Hàn Quốc đã phải giảm sự phụ thuộc quá nhiều vào sản xuất và chú trọng nhiều hơn vào phát triển các ngành dịch vụ, tức là giảm phụ thuộc vào sản xuất sản phẩm vật thể và gia tăng các sản phẩm phi vật thể như kỹ năng, kiến thức và thông tin. Như vậy, dịch vụ được coi là chìa khóa cho tăng trưởng, việc làm và sự thịnh vượng của Hàn Quốc trong tương lai. Quan điểm này dựa trên 4 cơ sở:
- Dịch vụ đang trở thành động lực chính thúc đẩy GDP và tăng trưởng việc làm trong các nền kinh tế phát triển trên thế giới. Nghiên cứu từ Viện Toàn cầu McKinsey cho thấy, trong vòng hơn 25 năm qua, gần 85% tăng trưởng GDP trong các nền kinh tế phát triển có thu nhập cao đến từ ngành dịch vụ. Ngành dịch vụ cũng chiếm hơn 60% việc làm tại các nền kinh tế phát triển và các nền kinh tế có thu nhập trung bình;
- Với ngành dịch vụ phát triển mạnh ở Hàn Quốc sẽ giúp nền kinh tế nước này ít chịu ảnh hưởng bởi những tác động về nhu cầu từ bên ngoài, đồng thời giảm khả năng bị tổn thương trong cạnh tranh với các hãng sản xuất giá rẻ ở các quốc gia như Trung Quốc;
- Dịch vụ còn giúp Hàn Quốc nâng cao thu nhập và cải thiện mức sống cho người dân. Với các công việc đòi hỏi trình độ cao trong ngành dịch vụ, thu nhập của người dân sẽ được cải thiện đáng kể, qua đó cho phép họ có điều kiện chi tiêu nhiều hơn vào các dịch vụ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống như y tế, liên lạc, giải trí, du lịch;
- Trên cơ sở đội ngũ lao động có kỹ năng, hiểu biết công nghệ và được định hướng dịch vụ, Hàn Quốc có điều kiện thuận lợi để khởi xướng một cuộc cách mạng toàn diện trong ngành dịch vụ.
Theo đó, để thực hiện thành công một cuộc cải cách toàn diện trong ngành dịch vụ, Hàn Quốc đã phải tập trung vào 3 ưu tiên hàng đầu: (1) Tạo sự đồng thuận trong giới lãnh đạo chính trị và giới doanh nghiệp nhằm thực hiện những thay đổi trong ngành dịch vụ; (2) Nới lỏng những quy định gây cản trở cho sự phát triển của dịch vụ; (3) Khẳng định vai trò lãnh đạo của các nhà hoạch định chính sách của chính phủ và giới doanh nghiệp đối với cuộc cải cách. Tuy nhiên, mục tiêu này có thể trở thành hiện thực Hàn Quốc đã đưa ra và thực thi các giải pháp quan trọng.
Chọn lựa loại công nghệ phù hợp
Là một quốc gia nhỏ và thiếu tài nguyên thiên nhiên, Hàn Quốc phải tập trung vào một số công nghệ nhất định có thể giúp họ đứng ở Top đầu thế giới như công nghệ thông tin, công nghệ nano, khoa học đời sống, cơ khí, năng lượng và môi trường, máy móc hiện đại, và dược phẩm. Đây sẽ là chìa khóa để đưa nền kinh tế Hàn Quốc lên một tầm cao mới. Hiện Hàn Quốc đang có số lượng sinh viên đi du học cao hơn bất kỳ quốc gia nào khác và đây sẽ là cơ sở để Hàn Quốc xây dựng một thế hệ các nhà khoa học và kỹ sư mới của đất nước.
Thắt chặt các thị trường vốn
Các thị trường tài chính của Hàn Quốc có mô hình tương tự như của Mỹ, trong đó tập trung chủ yếu vào tự do hóa nhằm giúp nền kinh tế tiếp cận nhiều hơn với công nghệ và vốn nước ngoài.
Như vậy, Hàn Quốc là một trong số những nước thuộc khu vực Đông Á thoát nhanh khỏi cuộc khủng hoảng tài chính và kinh tế toàn cầu, đồng thời chủ động vạch ra chiến lược phát triển thời kỳ hậu khủng hoảng có hiệu quả. Điều này đang đưa lại những kỳ vọng mới cho Hàn Quốc bởi tính khả thi và linh hoạt của nền kinh tế nước này. Những thành công của chiến lược phát triển kinh tế hậu khủng hoảng của Hàn Quốc có thể cũng là những bài học mà Việt Nam và các nước khác cần quan tâm./.
