Kết quả kiểm tra vi sinh từ các mẫu phẩm sữa đậu nành được lấy từ các gánh hàng rong và từ các lò sữa đậu nành cung ứng cho các nhà trẻ, tiệm cơm bình dân, các quán giải khát do Trung tâm Dịch vụ phân tích thí nghiệm, Sở Khoa học Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh thực hiện vừa công bố, thì ngoài chỉ số nhiễm khuẩn E.coli gấp 250 lần cho phép, nhiều loại vi sinh gây bệnh tiêu chảy cũng đã được tìm thấy trong các mẫu sữa đậu nành đường phố. Trong đó, vi sinh Bacillus cereus bình thường nếu được đun sôi sẽ bị tiêu diệt, nhưng ở mẫu sữa này vẫn còn tồn tại và nhiều gấp 900 lần tiêu chuẩn cho phép; Coliform gấp 30.000 lần; tổng số nấm men mốc gấp 7 lần quy định; tổng vi sinh vật hiếm khí gấp 6.800 lần.
Theo Sở Y tế TPHCM, sữa đậu nành nằm trong 10 nhóm có nguy cơ cao cần được cấp giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều cơ sở sản xuất sữa đậu nành đường phố, các xe hàng bán rong sữa đậu nành chưa hề được cấp loại giấy phép quan trọng này.
Một thống kê gần đây cho thấy tại Hà Nội chỉ có 554 cơ sở được cấp giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm trên tổng số hơn 33.000 cơ sở, còn tại TPHCM chỉ có 1655 cơ sở được cấp giấy chứng nhận trên tổng số 30.000 cơ sở.
Trong vòng 10 năm trở lại đây, vấn đề của sữa đậu nành không nhãn hiệu bán rong trên đường phố đã được các cuộc khảo sát về thực phẩm bán trên đường phố của các ban ngành chức năng quan tâm. Điều tra của cơ quan vệ sinh an toàn thực phẩm cho thấy 85,7% các loại nước giải khát lề đường không đạt tiêu chuẩn. Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM đã từng công bố 90% mẫu sữa đậu nành không nhãn hiệu khảo sát được có chứa vi khuẩn trong một cuộc khảo sát rộng rãi về các sản phẩm sữa, trong đó có sữa đậu nành.
Tại Hà Nội, Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cũng đã từng công bố trên 70% số sữa đậu nành đang tiêu thụ tại Hà Nội có xuất xứ từ các cơ sở tư nhân, không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Nhiều sản phẩm sữa đậu nành đóng chai kích cỡ 330 ml có dập nút sắt, bán tràn lan trên các bến xe, nhà ga, quán nước vỉa hè, các cổng trường học, bệnh viện. Chúng cũng do tư nhân sản xuất, nhãn mác thường không đề ngày sản xuất, hạn sử dụng hay sử dụng chất bảo quản gì.
 |
|
Ai quản lý chất lượng sữa đậu nành đường phố?
|
Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM đã từng nhiều lần khuyến cáo với các loại sữa đậu nành đường phố các loại vi khuẩn gây bệnh đường ruột như E Coli, Coliformes rất dễ xâm nhập và luôn có tỷ lệ nhiễm khuẩn cao.
Theo Trung tâm Chống độc Việt Nam, phần lớn các trường hợp ngộ độc vì sữa đậu nành kém chất lượng điều trị tại trung tâm đều do tụ cầu vàng gây nên. Khuẩn tụ cầu vàng thường có ở da tay người khỏe mạnh, gần 5% số người được điều tra có khuẩn này. Nó cũng thường có mặt tại các chỗ da bị viêm mủ… Khi tiếp xúc với nguyên liệu hay sản phẩm sữa đậu nành, nếu người bán hàng không rửa tay hoặc bị viêm mũi, viêm họng, ho thì nguy cơ sữa đậu nành bị nhiễm khuẩn tụ cầu vàng của họ rất cao.
Trên thực tế, vi khuẩn này có khả năng sinh độc tố ruột. Khi chúng sống trong điều kiện khắc nghiệt như nhiệt độ môi trường gia tăng đột ngột, thiếu ô xy, sự mất cân bằng áp suất thẩm thấu… độc tố ruột hình thành rất nhanh và gây ngộ độc cấp tính. Thường từ 2-6 giờ với triệu chứng gây đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy, nhức đầu, vã mồ hôi, mạch yếu...
Tình trạng vệ sinh chung không đảm bảo tại các nơi sản xuất và cung cấp sữa đậu nành đường phố cũng sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tụ cầu vàng từ nguyên liệu, dụng cụ và tay người chế biến. Thức ăn chế biến ở những nơi này có lượng khuẩn tụ cầu vàng nhiều gấp 4 lần so với nơi vệ sinh tốt.
Theo Tiến sĩ y khoa Bùi Mạnh Hà thì ngộ độc thực phẩm dễ xảy ra nếu sữa đậu nành được nấu từ các loại đậu bị nấm mốc. Aflatoxin là độc tố do nấm Aspergillus Flavus và Aspergillus Parasiticus sản sinh ra trong đậu ẩm mốc rất độc và có thể gây ra ung thư gan. Sữa đậu nành đường phố đang góp phần vào nguy cơ nhiễm độc của người dân ở Việt Nam.
Theo Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế), sữa đậu nành là một trong 10 nhóm thực phẩm có nguy cơ cao gây ngộ độc thực phẩm. Chính vì vậy, trong Tháng hành động vì chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm, rất cần có sự quan tâm nhiều hơn từ các cấp quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng đến sản phẩm này. Đặc biệt là cần lưu ý về các chất lượng của sản phẩm sữa đậu nành không có nhãn hiệu, không rõ nguồn gốc đang bán rộng rãi tại các đường phố, trường học, bệnh viện, khu dân cư, chợ, khu công nghiệp có thể gây tác hại đến sức khỏe của người dân./.
