Đây là cuộc hội thảo lần thứ ba nhằm tìm ra các giải pháp hữu hiệu bảo tồn phố cổ Hà Nội.
Chương trình hợp tác nghiên cứu này do Viện Quản lý kinh tế đô thị (Đại học Xây dựng), Ban quản lý phố cổ Hà Nội phối hợp với một số trường Đại học Nhật Bản thực hiện. Mục tiêu của dự án nhằm tiến hành nghiên cứu sâu về lịch sử kiến trúc và đô thị của khu phố cổ; nghiên cứu các vấn đề xã hội trong khu phố cổ nhằm phát triển cộng đồng và kêu gọi cộng đồng cùng quan tâm đến việc bảo tồn và phát triển khu phố cổ Hà Nội.
Trong 3 năm qua, các chuyên gia Nhật Bản và Việt Nam đã tiến hành 3 cuộc điều tra khảo sát thực địa. Mỗi cuộc điều tra được diễn ra trong thời gian 2 tuần, trong đó các chuyên gia đo vẽ, phân tích các giá trị kiến trúc và không gian các ngôi nhà cổ và phỏng vấn người dân trong khu phố cổ. Nhiều cuộc hội thảo đã được tổ chức nhằm nêu các phát hiện nghiên cứu mới về khu phố cổ và các giá trị đặc trưng cần bảo tồn; tìm kiếm các giải pháp thực tiễn từ kinh nghiệm quốc tế để bảo tồn phố cổ Hà Nội...
GS Fukukawa Yuchi- Trưởng Đoàn nghiên cứu của Trường Đại học Chiba nhấn mạnh quá trình bảo tồn ở đây phải tôn trọng hai yếu tố: một mặt là bảo tồn từng ngôi nhà theo đúng giá trị của nó và thứ hai là sự kết hợp tổng thể cả khu phố để phản ánh cả một thời đại phát triển. Khi điều tra khu phố cổ, nhóm nghiên cứu không chỉ điều tra ý nghĩa lịch sử, kiến trúc của từng ngôi nhà mà cả mặt không gian và cảnh quan, thực trạng và sự kết hợp giữa từng bộ phận trong nhà về cảnh quan, môi trường và sự phù hợp với cách sinh hoạt.
GS Fukukawa Yuchi nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất là làm sao những ngôi nhà cải tạo mới vẫn giữ được cảnh quan chung của khu phố cổ, hài hòa với những ngôi nhà có giá trị đang được tiếp tục bảo tồn, tạo thành sự tiếp nối về phong cách sống của khu phố cổ đó. Như vậy là hài hòa giữa cái cổ và cái mới. Cái mới phải cải tạo theo phong cách cổ, nhưng vẫn đảm bảo sinh hoạt hiện đại”.
“Khi nghiên cứu về phố cổ Hà Nội, điều quan trọng là phải hiểu được những giá trị của khu phố cổ và thể hiện được nhìn từ bên trong và bên ngoài. Những giá trị đó được bảo tồn nhưng vẫn phải phát triển vì cuộc sống của người dân phố cổ tồn tại trong không gian hẹp, phân tích về xã hội học và kinh nghiệm sống. Các chuyên gia Nhật Bản đã đưa ra những mô hình nghiên cứu phù hợp với không gian của phố cổ và lối sống cộng đồng, có lợi cho khu phố cổ”- PGS-TS Doãn Minh Khôi- Viện trưởng Viện Qui hoạch và kiến trúc đô thị (Đại học Xây dựng) nhận xét về các giải pháp bảo tồn phố cổ Hà Nội do nhóm nghiên cứu đưa ra.
Những nghiên cứu, đề xuất trong chương trình hợp tác nghiên cứu trong 3 năm qua giữa các chuyên gia Nhật Bản và Việt Nam đã góp phần nêu lên những giải pháp hữu hiệu để bảo tồn và phát triển bền vững khu phố cổ Hà Nội. Những giải pháp này được triển khai trong thực tiễn, sẽ góp phần bảo tồn các giá trị di sản độc đáo của "Hà Nội 36 phố phường", gìn giữ các giá trị của phố cổ Hà Nội khoa học và lâu dài hơn./.
