Thống kê của Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, tính đến thời điểm này, sau hơn 1 năm triển khai chương trình nhà ở xã hội, cả nước đã khởi công được gần 30 dự án nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, với tổng vốn đầu tư hơn 2.600 tỷ đồng. Tổng diện tích sàn của các dự án này là hơn 750 nghìn mét vuông, sẽ giải quyết chỗ ở cho khoảng 125 nghìn công nhân. Về nhà ở cho người thu nhập thấp có 33 dự án, tổng mức đầu tư 2.500 tỷ đồng, với diện tích sàn 655 nghìn mét vuông, giải quyết chỗ ở cho 55 nghìn người. Ba địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng các dự án nhà ở xã hội bao gồm: Hà Nội, Đà Nẵng, Thành Phố Hồ Chí Minh. Đây cũng là các thành phố mà nhu cầu về nhà ở xã hội bức thiết nhất so với cả nước.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam, trong điều kiện thị trường bất động sản thời gian qua diễn biến phức tạp, ẩn chứa nhiều yếu tố bất ổn thì những kết quả trên là sự nỗ lực đáng kể của các doanh nghiệp tham gia xây dựng dự án nhà ở xã hội. Việc doanh nghiệp có thể đưa ra thị trường các dự án nhà ở có mức giá từ 7 – 10 triệu đồng/m2 trên địa bàn Thành phố Hà Nội là tín hiệu tíc cực để có thể kéo giá nhà ở trung bình xuống mức phù hợp với thu nhập của người dân.
“Tôi nghĩ rằng, 350 đến 500 triệu (cho một ngôi nhà từ 35 đến 65m2) là số tiền lớn với người có thu nhập thấp. Nhưng cũng cần lưu ý rằng, ngôi nhà là tài sản tích cóp cả đời và người lao động có thể trả số tiền mua nhà này trong vòng 20 năm với lãi suất ưu đãi. Trong điều kiện thị trường như hiện nay, rất khó để yêu cầu doanh nghiệp có thể đưa ra mức giá thấp hơn”, ông Nguyễn Trần Nam nhấn mạnh!
Một tin vui đối với các doanh nghiệp tham gia các dự án nhà ở xã hội là Thủ tướng Chính phủ vừa đồng ý ứng vốn ngân sách kế hoạch năm 2011 cho các dự án xây dựng nhà ở sinh viên (đã được phê duyệt danh mục và bố trí kế hoạch đầu tư năm 2010). Theo thông báo số 211 của Văn phòng Chính phủ ngày 31/7 vừa qua, đối với các dự án nhà ở cho sinh viên của Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã được Thủ tướng phê duyệt danh mục nhưng chưa được bố trí kế hoạch đầu tư vốn trong năm 2010, Chính phủ cho phép các địa phương ứng vốn năm 2010 trong tổng mức đầu tư dự án đã được duyệt để các dự án này triển khai thực hiện và hoàn thành dứt điểm theo kế hoạch.
Ông Nguyễn Minh Tuấn – Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Viglacera – doanh nghiệp vừa khởi công 1.000 căn hộ cho người có thu nhập thấp tại Khu đô thị Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội thừa nhận: “về các cơ chế để triển khai một dự án nhà ở xã hội thực tế đã có nhiều thuận lợi hơn. Trước đây công đoạn để xin phê duyệt một dự án kéo dài thì quy trình bây giờ được rút ngắn. Đặc biệt, với các dự án nhà ở xã hội, với sự ủng hộ của các ngành liên quan, doanh nghiệp đã thực hiện tốt tiến độ xây dựng”! Theo ông Tuấn, mặc dù đầu tư nhà giá thấp lợi nhuận không cao như căn hộ cao cấp, nhưng tiến độ bán nhanh hơn rất nhiều, từ đó dòng vốn sẽ quay vòng nhanh hơn do vừa túi tiền và đáp ứng được nhu cầu của đa số người dân.
Trả lời câu hỏi, tại sao có những dự án nhà ở xã hội mặc dù sắp hoàn thành song đến giờ vẫn chưa đưa sản phẩm đến với người có nhu cầu. Theo nhận định của Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam, việc ách tắc này là do có địa phương vẫn muốn can thiệp quá sâu vào việc bán căn hộ của các doanh nghiệp xây dựng hoặc chưa làm hết trách nhiệm.
Trong quy định về việc chấm thang điểm xét duyệt đối tượng mua nhà, Bộ Xây dựng đã xác định các tiêu chí lựa chọn chung tới 90/100 điểm; 10 điểm còn lại do địa phương quy định. Nhưng cho đến thời điểm này, các địa phương vẫn chưa ra được văn bản quy định cho 10 điểm còn lại. Điều này không chỉ làm chậm tiến độ triển khai chính sách hỗ trợ nhà ở cho người dân mà bản thân doanh nghiệp đã tham gia thì bị ứ đọng vốn, còn các doanh nghiệp đang đứng ngoài để "nghe ngóng động tĩnh" càng thêm ngại ngần.
Để giải quyết dứt điểm vấn đề này, Bộ Xây dựng đang tham mưu cho Chính phủ yêu cầu các địa phương phải có quỹ đất sạch dành (và không thu tiền sử dụng đất) cho các doanh nghiệp xây nhà ở xã hội. Mặt khác, Bộ xây cũng sẽ đưa ra các tiêu chí thế nào là người thu nhập thấp để giải toả những ách tắc trong việc bán nhà cho người dân.
Theo những thông tin mà chúng tôi có được từ phía Bộ Xây dựng, nhiều khả năng, những người được xác định là người có thu nhập thấp sẽ được xác định bởi 2 tiêu chí: một là chưa có nhà ở (do chính quyền địa phương xác nhận), hai là không phải đóng thuế thu nhập. Các vấn đề này sẽ được Bộ xây dựng quy định thống nhất trong thông tư hướng dẫn về đối tượng mua nhà ở xã hội dự kiến ban hành trong tháng 8/2010 này./.
