Nói đến bạo lực gia đình người ta thường nghĩ ngay tới những hành vi như lăng mạ, đánh đập, ngược đãi… mà nạn nhân thường là phụ nữ và trẻ em. Theo thống kê của Toà án nhân dân tối cao, trong 5 năm gần đây, toà án nhân dân các địa phương đã thụ lý và giải quyết sơ thẩm hơn 352.000 vụ việc về ly hôn và gia đình. Trong đó, hơn một nửa số vụ việc do phụ nữ đứng đơn vì liên quan đến yếu tố bạo lực gia đình.
Bạo lực cũng có thể là về thể xác, cùng có thể là về tinh thần. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thực tế này, nhưng nguyên nhân sâu xa vẫn là tư tưởng trọng nam khinh nữ. Ngoài ra, thái độ im lặng của cộng đồng trước các hành vi bạo lực gia đình cũng vô tình như sự cho phép ngầm đối với các hành vi đó.
Đặc biệt, sự tồn tại của bạo lực gia đình không chỉ xuất phát từ người đàn ông mà còn chính từ quan niệm nhẫn nhịn và cam chịu của những người vợ. Họ cho rằng, đó là việc riêng của gia đình, cố ý giấu giếm, không muốn người ngoài biết, vì sợ bị cười chê…
Bạo lực gia đình đang có những biểu hiện tinh vi hơn và nó còn có dấu hiệu gia tăng trong những gia đình có học vấn cao. Theo Tiến sĩ – Bác sĩ Nguyễn Thị Hoài Đức, Viện trưởng Viện Sức khỏe sinh sản và gia đình, cách tốt nhất để phòng chống bạo lực gia đình là tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về bình đẳng giới; đồng thời cần có sự chung tay của toàn xã hội. “Để thay đổi nhận thức của mọi người dân, cả thế hệ thì đó là cả quá trình thay đổi cả nền văn hóa. Nhận thức của người dân là hết sức quan trọng, mà muốn thay đổi thì ngành giáo dục phải góp phần lớn. Để giải quyết thay đổi văn hóa thì phải lấy gia đình làm trung tâm, giáo dục từ trong gia đình về bình đẳng giới...”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoài Đức nêu ý kiến.
Cùng với việc tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân, cần xây dựng các mô hình nhà hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình, “nhà lánh nạn”, trung tâm tư vấn… Qua đó, những nạn nhân của bạo lực gia đình được mạnh dạn bày tỏ quan điểm, chia sẻ những khó khăn trong cuộc sống gia đình, được hỗ trợ về mặt pháp lý. Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Chuyên viên tư vấn của Trung ương Hội Phụ nữ Việt Nam cho biết, để thực hiện công tác tuyên truyền phòng chống bạo lực gia đình có hiệu quả thì cần xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, trình độ và chuyên môn cao. Hiện, Trung ương Hội Phụ nữ Việt Nam đã xây dựng các câu lạc bộ đồng cảm, trong đó những thành viên tham gia có cả gia đình hạnh phúc, không có bạo lực và những phụ nữ bị bao lực để không chỉ chia sẻ, mà còn giúp nhau phát triển kinh tế gia đình, cùng chống nạn bạo hành.
Theo ông Nguyễn Hồng Sơn, Phó ban Xã hội – Dân số và Gia đình, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, ở khu vực nông thôn – nơi bạo lực gia đình vẫn diễn ra khá phổ biến, cần thực hiện các mô hình lồng ghép kiến thức truyền thông về bạo lực gia đình cần phải gắn với các hoạt động tín dụng, khuyến nông, phát triển kinh tế hộ…
Không chỉ làm tổn thương sức khoẻ, thể xác và tinh thần cho nạn nhân và những người xung quanh; mà bạo lực gia đình còn ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của con cái, là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ly thân và ly hôn ngày càng cao.
Để giải quyết vấn đề này, điều quan trọng nhất là phải thay đổi được hành vi, thay đổi nhận thức của chính những người trong cuộc. Câu chuyện Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh đối thoại với 130 ông chồng hay “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay với vợ” và sau đó là ký cam kết với chính quyền không bạo hành phụ nữ, là một cách làm có sức tuyên truyền, giáo dục cao. Cùng với đó, cũng cần phải có biện pháp xử lý mạnh mẽ hơn với những người có hành vi bạo hành gia đình./.
