Gần đây, chúng tôi nhận được nhiều thông tin phản ánh về những khuất tất trong việc cho phép và xét cho Cty TNHH Dược phẩm Thống Nhất trúng thầu cung ứng thuốc Cycloferon và Reamberin (hai loại thuốc đặc trị gan và điều hòa miễn dịch, do Hãng Dược phẩm Polysan - Liên bang Nga sản xuất) tại Bệnh viện Bạch Mai. Có hay không việc vi phạm trong quá trình tổ chức đấu thầu cung ứng thuốc chữa bệnh của Bệnh viện Bạch Mai?
Giấy ủy quyền của Hãng Polysan?
Tại buổi làm việc với phóng viên mới đây, ông Nguyễn Ngọc Hiền, Phó Giám đốc và bà Nguyễn Thị Hồng Thuỷ, Trưởng khoa Duợc, Thường trực Hội đồng thuốc Bệnh viện Bạch Mai khẳng định: “Bệnh viện Bạch Mai đã thực hiện đúng các quy định của Luật Đấu thầu cũng như các văn bản pháp luật liên quan về đấu thầu thuốc trong các bệnh viện...”; và “Cty TNHH Thống Nhất là đơn vị đã từng tham gia đấu thầu và trúng thầu cung ứng hai loại thuốc này từ năm 2006 đến nay. Năm 2008 và 2009, Cty này có đầy đủ tư cách, điều kiện để tham gia đấu thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu và quy chế của Bệnh viện Bạch Mai...”. Để kiểm chứng lời khẳng định, chúng tôi đề nghị được xem bộ hồ sơ dự thầu của Cty TNHH Thống Nhất (Cty Thống Nhất) thì ông Hiền và bà Thủy liền từ chối: “Phải xin ý kiến giám đốc bệnh viện”.
Mặc dù không được Bệnh viện Bạch Mai cung cấp hồ sơ vụ dự thầu, nhưng qua các tài liệu, thông tin chúng tôi có được và phản ánh của một số đơn vị kinh doanh dược phẩm, nhất là Trung ương Hội Chữ Thập Đỏ Việt Nam thì Cty Thống Nhất không đủ điều kiện và tư cách để phân phối, lưu thông hai loại thuốc Cycloferon và Reamberin trên thị trường Việt Nam, do đó, không thể được tham gia đấu thầu cung ứng hai loại thuốc đó cho các bệnh viện. Cụ thể như sau:
Cycloferon và Reamberin là hai loại thuốc do Polysan sản xuất đã được Cty Chữ Thập Đỏ Việt Nam (thuộc Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam) lập hồ sơ trình Bộ Y tế phê duyệt đưa vào danh mục được phép sử dụng tại các bệnh viện và được Bảo hiểm y tế chi trả cho người bệnh từ năm 2005. Ngày 14/6/2005, Hãng Polysan đã lập văn bản trao quyền phân phối chính thức và duy nhất hai loại thuốc này trên lãnh thổ Việt Nam cho Cty Chữ Thập Đỏ Việt Nam. Văn bản này nêu rõ: “Bất kỳ nhà phân phối nào khác đều là trái pháp luật. Nếu có vấn đề liên quan đến việc đặt hàng của Hãng Polysan thì liên hệ qua nhà phân phối chính thức là Công ty Chữ Thập đỏ Việt Nam...”. Với tư cách là nhà phân phối duy nhất tại Việt Nam, năm 2006, Cty Chữ Thập Đỏ Việt Nam đã ký hợp đồng cho Cty Thống Nhất làm đại lý, và viết giấy ủy quyền cho Cty Thống Nhất tham gia đấu thầu cung ứng thuốc cho một số bệnh viện (trong đó có Bệnh viện Bạch Mai). Vào thời điểm đó, Bệnh viện Bạch Mai hiểu rất rõ tư cách được ủy quyền của Cty Thống Nhất, vì vậy mà đợt đấu thầu thuốc năm 2007, lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai đã yêu cầu Cty Chữ Thập đỏ Việt Nam phải ký tiếp giấy ủy quyền thì mới cho Cty Thống Nhất tham gia...
Thế nhưng, đợt đấu thầu thuốc năm 2008, 2009, khi Cty Thống Nhất không hề có giấy ủy quyền của Cty Chữ Thập đỏ hoặc của Polysan, nhưng Hội đồng Thuốc của Bệnh viện Bạch Mai vẫn chấp nhận và xét trúng thầu cho Cty này. Bà Nguyễn Thị Hồng Thủy biện minh: “Cty Thống Nhất có giấy ủy quyền của Cty Dược phẩm Thanh Phương tại TP. HCM - nhà phân phối thuốc ở miền Nam và miền Trung theo thư ủy quyền của Hãng Polysan, rồi sau đó là thư ủy quyền năm 2009 của chính Hãng Polysan cho Cty Thống Nhất...”.
Uỷ quyền bất hợp pháp!
Đúng là tại hồ sơ dự thầu của Cty Thống Nhất có các loại giấy tờ đó, nhưng đáng tiếc là không phù hợp với quy định của Luật Thương mại, Luật Dân sự Việt Nam, vi phạm các chế định ủy quyền, tập quán thương mại và giao dịch ngoại giao quốc tế. Văn bản ủy quyền của Hãng Polysan lập ngày 1/3/2008, với nội dung ủy quyền cho Cty cổ phần Dược phẩm Thanh Phương (Cty Thanh Phương) phân phối sản phẩm tại các tỉnh miền Trung và miền Nam được lập bằng tiếng Việt, trong khi đó, tập quán thương mại quốc tế và những quy định về giao dịch ngoại giao thì nó phải được lập bằng tiếng Nga hay tiếng Anh.
Mặt khác, Polysan ủy quyền cho Cty Thanh Phương ở TP. HCM quyền tiêu thụ sản phẩm trong khi Polysan lại chưa hề có văn bản nào hủy văn bản giao quyền phân phối chính thức và duy nhất tại Việt Nam cho Cty Chữ Thập đỏ Việt Nam mà chính họ đã lập ngày 14/6/2005. Do vậy, ủy quyền của Polysan với Cty Thanh Phương là ủy quyền bất hợp pháp. Và đương nhiên, việc ủy quyền lại của Cty Thanh Phương cho Cty Thống Nhất lại càng không có giá trị pháp lý, chưa kể là nó còn không được pháp luật dân sự Việt Nam cho phép.
Không những thế, trong quá trình sản xuất kinh doanh cả Polysan và Cty Thống Nhất đã có những dấu hiệu gian dối, lừa đảo bạn hàng. Từ năm 2008 đến nay, hai đơn vị này đang là bị đơn do bội tín trong việc thực hiện các hợp đồng cung cấp, mua bán, đại lý tiêu thụ thuốc Cycloferon và Reamberin với Cty Chữ Thập đỏ Việt Nam...
Ngày 20/11/2008, TAND TP. Hà Nội đã ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời dừng thanh toán khoản tiền tương đương 3 tỷ đồng theo L/C mở ngày 25/4/2008 tại Ngân hàng Công thương TP.HCM mà đơn vị thụ hưởng là Polysan để đảm bảo thi hành án. Điều đó cho thấy, vào thời điểm tháng 12/2008, Polysan không đủ tư cách để ủy quyền cho Cty Thống Nhất phân phối thuốc Cycloferon và Reamberin trên thị trường Việt Nam năm 2009; Cty Thống Nhất càng không đủ tư cách và điều kiện tham gia đấu thầu cung ứng hai loại thuốc do Polysan sản xuất cho các bệnh viện.
Sự việc rõ như vậy mà bà Nguyễn Thị Hồng Thủy, Trưởng khoa Dược, Thường trực Hội đồng thuốc Bệnh viện Bạch Mai vẫn cho rằng: “Cty Thống Nhất có giấy đăng ký kinh doanh và có đủ điều kiện để tham gia đấu thầu, Hội đồng đấu thầu không quan tâm đến có ủy quyền hay không. Còn thông tin về việc các đơn vị đang là bị đơn trong vụ án nào đó thì bệnh viện không thể biết và cũng không tiến hành kiểm tra được...”. Đó là lý lẽ khó được chấp nhận. Khi thẩm định hồ sơ dự thầu, pháp luật buộc những người có trách nhiệm phải biết rõ tư cách của các nhà dự thầu.
Trung ương Hội Chữ thập Đỏ lên tiếng
Từ đầu năm 2009 đến nay, Trung ương Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam và Cty Chữ Thập Đỏ đã có nhiều công văn gửi Bệnh viện Bạch Mai và các cơ quan chức năng phản ánh về tư cách cũng như hành vi gian dối, bội tín của Cty Thống Nhất. Tại công văn số 199 ngày 24/3/2009 của Trung ương Hội Chữ thập đỏ gửi Ban Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nêu rõ: “Năm 2008, Hãng Polysan đã bội tín lén lút quan hệ với các đại lý của Cty Chữ Thập Đỏ Việt Nam (trong đó có Cty Thống Nhất) để bán trực tiếp cho các đại lý, các đại lý đã đơn phương chấm dứt hợp đồng đại lý tiêu thụ thuốc Cycloferon và Reamberin năm 2008 với Cty Chữ Thập Đỏ làm cho thuốc nhập về tồn kho lớn. Hiện tại các bệnh viện đang mua hai loại thuốc này từ Cty Thống Nhất là đại lý trước đây của Cty Chữ Thập Đỏ, điều đó dẫn đến nguy cơ phải tiêu hủy một lượng lớn thuốc Cty Chữ Thập Đỏ đã nhập về vì sắp hết hạn sử dụng…”.
Tiếp đó, ngày 24/8/2009, ông Trần Ngọc Tăng, Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam có Công văn số 660 gửi Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Bộ trưởng Bộ Y tế, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai đề nghị giúp đỡ và nêu rõ: Theo Luật Đấu thầu, ai trúng thầu người đó được cung ứng thuốc, nhưng ở Bệnh viện Bạch Mai, người trúng thầu lại chính là người gây hậu quả cho Cty Chữ Thập Đỏ Việt Nam...
Những nội dung trên đây phần nào cho thấy, năm 2008 và 2009, việc Cty Thống Nhất được tham gia và trúng thầu cung ứng hai loại thuốc Cycloferon và Reamberin là việc làm bất bình thường, có dấu hiệu vi phạm các quy định về đấu thầu. Để lập lại trật tự trong hoạt động đấu thầu cung ứng thuốc chữa bệnh - một lĩnh vực hết sức nhạy cảm trong đời sống xã hội hiện nay, Bộ Y tế và các cơ quan chức năng cần sớm kiểm tra làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan trong việc dự thầu và trúng thầu của Cty TNHH Dược phẩm Thống Nhất tại Bệnh viện Bạch Mai./.
