Những ngày gần đây, bầu không khí ngoại giao giữa Nga và Romania căng như dây đàn, sau khi các bên lần lượt trục xuất nhà ngoại giao của nhau. Xích mích ngoại giao giữa Nga và Romania bắt đầu từ tuần trước, khi Nga trục xuất Bí thư Thứ nhất Đại sứ quán Romania tại Nga với đầy đủ bằng chứng xác nhận nhân vật này hoạt động gián điệp. Ngay sau đó, Romania cũng có hành động tương tự nhằm trả đũa Nga, mặc dù Bucharest không tìm được lý do gì để buộc tội nhà ngoại giao của Moscow. Đây chính là lý do khiến Nga càng thêm giận dữ và tuyên bố mọi việc sẽ không dừng lại ở đây.
Có thể nói rằng, căng thẳng ngoại giao giữa Nga và Romania vào thời điểm hiện tại đem lại rất nhiều nguy cơ bất ổn bởi đây không đơn thuần là vấn đề song phương giữa hai nước, mà nó còn liên quan tới nhân tố thứ 3. Trên thực tế, mối quan hệ giữa Nga và Romania đã trở nên “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” từ khi Romania ngả theo phương Tây, trở thành thành viên của Liên minh châu Âu và Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương NATO.
Mối quan hệ này ngày càng tồi tệ hơn sau khi Bucharest đồng ý cho Washington triển khai 3 hệ thống đánh chặn tên lửa trên lãnh thổ của mình, như là một phần của hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở châu Âu. Như vậy, quan hệ với Mỹ là yếu tố không thể không tính đến trong mâu thuẫn Nga- Romania.
Điều đó cũng có nghĩa là cái bắt tay giữa Mỹ và Romania được thắt chặt bao nhiêu, thì sự nghi kỵ giữa Nga và Romania sẽ tăng lên bấy nhiêu. Từ lâu, vấn đề lá chắn tên lửa vẫn là cái gai trong quan hệ giữa Nga với Mỹ và các nước phương Tây. Mỹ và các nước châu Âu ra sức biện minh rằng hệ thống tên lửa chỉ nhằm phòng vệ trước các mối đe doạ hạt nhân từ Iran hay CHDCND Triều Tiên, trong khi Nga cho rằng, hệ thống tên lửa của Mỹ là nhằm vào Moscow bởi nó được bố trí sát vách Nga.
Một khi các bên chưa xây dựng được lòng tin với nhau thì vấn đề gai góc này không thể được giải quyết và căng thẳng Nga-Romania là hệ quả tất yếu của vấn đề này. Điều đáng nói là ở chỗ, việc “ăn miếng, trả miếng” giữa Nga và Romania không chỉ làm sứt mẻ mối quan hệ chính trị giữa 2 nước mà nó còn chặn bước các kế hoạch hợp tác song phương, ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế cả hai bên.
Nga và Romania vốn là những bạn hàng quan trọng của nhau, đặc biệt Romania cũng như nhiều quốc gia châu Âu khác đang phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung cấp khí đốt từ Moscow. Điều đó có nghĩa, Romania cũng phải tính toán đến những cái được và mất khi làm căng trong mối quan hệ với Nga.
Vào lúc này, có lẽ điều mà dư luận quan tâm đó là căng thẳng giữa Nga và Romania sẽ bị đẩy lên hay sẽ được tìm cách hạ nhiệt sau những xích mích vừa qua. Có thể nói rằng, một khi Romania vẫn là một mắt xích trong kế hoạch lá chắn tên lửa của Mỹ tại châu Âu tài căng thẳng khó được giải toả. Hơn thế, những động thái mới đây của Bucharest dường như phớt lờ sự giận dữ của Moscow, ví dụ như kế hoạch mua 24 chiếc máy bay chiến đấu hiện đại của Mỹ nhằm hiện đại hoá không quân Romania, hay việc Romania bất hợp tác khi bác bỏ đề xuất ký hiệp định an ninh châu Âu mới của Nga.
Có thể Romania rồi sẽ phải hứng chịu cái giá phải trả khi quên mất câu châm ngôn: “Nước xa không cứu được lửa gần”./.
