Chiều 20/2, tại cuộc họp báo thông báo một số nội dung sửa đổi bổ sung Luật quản lý thuế. Bà Nguyễn Vân Chi - Vụ trưởng Vụ chính sách thuế (Tổng Cục Thuế) cho biết: Dự án Luật dự kiến sửa đổi, bổ dung 31 Điều (trong tổng số 120 điều của Luật hiện hành), liên quan đến 3 nhóm vấn đề: đơn giản hoá thủ tục hành chính; phục vụ mục tiêu cải cách - hiện đại hoá và hội nhập; nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý thuế.
Theo bà Nguyễn Vân Chi, Dự thảo Luật đã có những ý nghĩa rất thiết thực cho lợi ích người nộp thuế, đó là giảm chi phí hành chính thông qua việc giảm thời gian lập hồ sơ thuế. Đó là giảm tần suất kê khai từ 12 lần/năm xuống còn 4 lần/năm đối với người nộp thuế (NNT) qui mô vừa và nhỏ (bao gồm DNVVN, hộ, cá nhân kinh doanh) được kê khai thuế giá trị gia tăng 3 tháng/lần, các DN lớn kê khai thuế GTGT 1 tháng/lần. Luật hiện haàn chỉ qui định khai theo tháng, theo năm, tạm tính theo quý hoạc theo từng lần phát sinh nghĩa vụ thuế, chưa có quy định khai theo quý. Giảm thời gian kê khai để thực hiện nghĩa vụ thuế cũng chính là một trong những chỉ tiêu quan trọng được Ngân hàng thế giới sử dụng đánh giá, xếp loại môi trường kinh doanh giữa các nước. Với việc sửa đổi này, sẽ góp phần hỗ trợ NNT qui mô vừa và nhỏ được giãn luồng tiền nộp thuế (tức là có một phần tiền thuế phải nộp sau 3 tháng kể từ khi có doanh thu bán hàng) vừa đáp ứng được cả yêu cầu thông lệ quốc tế về nâng cao tính hấp dẫn của môi trường kinh doanh.
Ngoài ra, dự thảo luật cũng hướng tới việc rút ngắn thời gian hoàn thuế đối với trường hợp hoàn thuế trước, kiểm tra sau, từ 15 ngày xuống còn 6 ngày làm việc. Trường hợp kiểm tra trước, hoàn thuế sau từ 60 ngày xuống còn 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Ngoài ra, thời gian giải quyết thủ tục gia hạn nộp hồ sơ khai thuế từ 5 ngày làm việc xuống còn 3 ngày làm việc. Dự thảo luật cũng cụ thể hóa thời hiệu giải quyết tiền thuế, tiền phạt nộp thừa là 10 năm để đồng bộ với thời hiệu xử lý truy thu thuế và quy định về lưu giữ chứng từ, sổ sách kế toán theo Luật kế toán.
Dự thảo luật cũng mở rộng phạm vi gia hạn nộp thuế và xoá nợ thuế. Theo đó, những doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan từ chính sách của nhà nước, ví dụ phải di dời cơ sở sản xuất kinh doanh theo yêu cầu của nhà nước, hoặc nợ thuế do ngân sách nhà nước chậm giải ngân, sẽ được xem xét gia hạn nộp thuế. Ngoài trường hợp người nộp thuế phá sản, chết, mất tích..., các khoản nợ khó có khả năng thu hồi sau khi đã áp dụng đầy đủ các biện pháp cưỡng chế trong 10 năm cũng có thể được xem xét xoá nợ.
Thời gian qua, nhiều DN lợi dụng qui định hiện hành về thời gian ân hạn nộp thuế để chây ỳ nợ thuế, sau đó bỏ trốn hoặc tự giải thể, bà Nguyễn Vân Chi cho biết: Kinh nghiệm quốc tế cho thấy đa số các nước không cho nợ thuế đối với hàng hoá nhập khẩu, phải nộp thuế trước khi nhận hàng. Một số nước cho chậm nộp thuế nhưng phải có bảo lãnh (Anh), hoặc cho chậm nộp với điều kiện có tài khoản do cơ quan Hải quan quản lý để đảm bảo việc nộp thuế (New Zealand). Từ kinh nghiệm này, dự thảo Luật sửa đổi theo hướng chỉ cho phép ân hạn nộp thuế khi người nộp thuế có bảo lãnh. Trong thời gian được bảo lãnh, người nộp thuế dù chưa nộp thuế nhưng vẫn được thông quan, giải phóng hàng hoá và phải trả lãi chậm nộp 0,05%/ngày trong thời gian bảo lãnh.
Thực tế có nhiều trường hợp doanh nghiệp có số tiền nợ thuế lớn hoặc bị truy thu thuế với số tiền lớn vượt quá khả năng doanh nghiệp có thể thanh toán một lần khi có khó khăn về tài chính trong ngắn hạn.
Theo bà Chi, "Nếu doanh nghiệp được phép nộp dần số tiền nợ thuế nhiều lần trong một thời gian nhất định, vẫn có thể đảm bảo thu thuế vào ngân sách, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện nghĩa vụ thuế và hạn chế tối đa trường hợp bị cưỡng chế thuế".
Sau hơn 4 năm Luật Quản lý thuế có hiệu lực (7/2007), bình quân mỗi năm cơ quan Thuế đã tiến hành thanh tra 29.583 doanh nghiệp, phát hiện truy thu bình quân 3.513 tỷ đồng m ỗi năm, tỷ trọng nợ thuế có xu hướng giảm dần qua các năm từ 9,5% (2008) xuống 7,7% (2009), và năm 2010 là 7,3%.
Theo Tổng cục Thuế, việc sửa đổi bổ sung, một số điều của Luật Quản lý Thuế luôn bám sát các mục tiêu cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế; chống thất thu, giảm nợ thuế, thực hiện thu đúng, đủ, kịp thời tiền thuế vào NSNN./.
