>> Kỳ 1: Công ty CP Kỹ thuật Đông Nam Á bán 6.000 tấn thép… trên giấy?
Một câu hỏi đặt ra là tại sao Công ty cổ phần kỹ thuật Đông Nam Á lại dễ dàng chiếm dụng 16 tỷ đồng tiền vốn của đối tác, và ngang nhiên vi phạm hợp đồng, thậm chí có những dấu hiệu cho thấy đã có sự dàn xếp để chiếm dụng 16 tỷ đồng tiền vốn ngay từ khi Công ty này “chủ động” tiếp cận Nhà máy đóng tầu Bến Thủy và ký kết hợp đồng một cách “chóng vánh”…và liên tục yêu cầu đối tác chuyển tiền cho mình.
Trở lại sự việc trước, sau ký kết hợp đồng 5 ngày, Nhà máy đóng tàu Bến Thủy chuyển số tiền tạm ứng cho hợp đồng số tiền hơn 5,7 tỷ vào tài khoản số 111.2002.6524.013 của Công ty Cổ phần Kỹ thuật Đông Nam Á, mở tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techombank), Chi nhánh Hai Bà Trưng và sau đó, ngày 25/2, chuyển tiếp 10 tỷ đồng vào tài khoản ngày và nhận được thư bảo lãnh hoàn tạm ứng của Techcombank.
Thế nhưng, hết thời gian bảo lãnh, Công ty cổ phần kỹ thuật Đông Nam Á vẫn không giao hàng. Trong các ngày 12/5, 19/5, 20/5, 23/5, 24/5, Nhà máy đóng tàu Bến Thủy liên tiếp gửi 5 công văn, đề nghị Techcombank thực hiện nghiệp vụ hoàn trả số tiền “đặt cọc” theo cam kết của thư bảo lãnh, nhưng không hề được ngân hàng này hồi âm. Mãi hơn 10 ngày sau, Techcombank mới có công văn trả lời trong đó khẳng định Ngân hàng này: “Không có trách nhiệm hoàn trả số tiền gần 16 tỷ đồng” vì tiền chưa được chuyển vào tài khoản bảo lãnh.
Quá bức xúc và ngỡ ngàng trước thông báo của ngân hàng, ông Nguyễn Đức Chúc - Giám đốc Nhà máy đóng tầu Bến Thủy yêu cầu nhân viên rà soát lại toàn bộ quá trình thực hiện hợp đồng, thì mới vỡ lẽ, sự việc đã bất bình thường ngay từ đầu.
Bà Trần Thị Hoài Nam - Phó phòng vật tư Nhà máy đóng tàu Bến Thủy, kể lại: “Tháng 11, trong thời gian tôi đang tìm kiếm đối tác, có cô gái xưng tên là Vân nói là cung cấp thép. Nhưng nhà máy chưa mua thép bao giờ cũng ngại. Nhưng hôm sau, có anh Hoàng giới thiệu là trưởng phòng kinh doanh. Lúc đó tôi bảo Giám đốc đi vắng nhưng họ nói là vào đến nơi và xin gặp. Bất đắc dĩ nên tôi phải tiếp. Vào đây có anh Hoàng và anh Tuấn giám đốc. Từ khi liên lạc tới khi ký hợp đồng khoảng 15 ngày”.
Ngày 24/3/2009, sau khi Đài TNVN có công văn đề nghị Techcombank cung cấp thông tin về vụ việc, 6 ngày sau, ngày 30/3/2009, Techcombank có công văn trả lời: Theo nội dung 2 thư bảo lãnh đã phát hành thì các thư bảo lãnh trên chưa có hiệu lực, vì số tiền 15.799.221.000 đồng, Nhà máy đóng tàu Bến Thủy đã không chuyển vào tài khoản số: 111.2002.6564.064, cho nên các thư bảo lãnh chưa có hiệu lực. Vì thế đương nhiên Techcombank không có trách nhiệm thanh toán số tiền gốc cộng lãi là hơn 16.020.000.000 đồng.
Trả lời của Techcombank gây phản ứng gay gắt từ phía Nhà máy đóng tầu Bến Thủy. Ông Nguyễn Đức Chúc, Giám đốc Nhà máy cho rằng: Số tiền 5.799.221.000 đồng Nhà máy đã chuyển vào tài khoản hợp đồng. Hơn nữa, trong bảo lãnh thực hiện hợp đồng, không đưa ra số tài khoản bảo lãnh, đồng nghĩa với việc số tiền 5.799.221.000 đồng đã chuyển là hợp lệ. Công ty Cổ phần kỹ thuật Đông Nam Á và Techcombank đã nhận được.
Việc chủ động thay đổi tài khoản bảo lãnh mà không thông báo cho nhà máy chính là cách để Công ty cổ phần kỹ thuật Đông Nam Á “vô hiệu hóa” thư bảo lãnh hoàn tạm ứng tiền đặt cọc. Một khi đã “ vô hiệu hóa” được thư bảo lãnh hoàn tạm ứng của ngân hàng, Công ty cổ phần kỹ thuật Đông Nam Á ngang nhiên chiếm dụng và sử dụng sai mục đích số tiền tạm ứng.
Bản chất của sự việc chính là ông Nguyễn Quốc Tuấn- Giám đốc Công ty cổ phần Kỹ thuật Đông Nam Á cố tình dùng “chiêu” đổi tài khoản bảo lãnh để “lừa” đối tác chuyển tiền vào tài khoản không được bảo lãnh để chiếm dụng vốn.
Ông Nguyễn Quốc Tuấn thừa nhận: “Đúng là 10 tỷ đồng đã chuyển vào tài khoản”. Nhưng rồi, ông Tuấn lại giải thích rằng, số tiền này được chuyển rất chậm và Công ty phải rất nhiều lần làm thủ tục bảo lãnh.
Ông Tuấn phân trần: “Việc quản lý của ngân hàng, người ta phải có trách nhiệm. Đằng sau những bảo lãnh, giá trị đảm bảo bằng gì, không tự nhiên ngân hàng bảo lãnh cho ai cả nghìn tỷ được. Trước khi làm bảo lãnh ngân hàng, người ta sẽ cho một tài khoản phong tỏa, là tài khoản khác tài khoản hợp đồng”...
Trao đổi với phóng viên Đài TNVN, ông Nguyễn Thành Long, Phó Tổng giám đốc Techcombank cho biết, việc mở hàng loạt số tài khoản khác nhau tại Ngân hàng để bảo lãnh thực hiện hợp đồng hoàn toàn do Công ty cổ phần Đông Nam Á yêu cầu.
Điều tra của chúng tôi cho thấy, trong một thời gian ngắn, liên tục Đông Nam Á yêu cầu mở 3 số tài khoản bảo lãnh khác nhau ngoài tài khoản cam kết trong hợp đồng. Cùng động thái này là yêu cầu Ngân hàng bảo lãnh cho những tài khoản mà đối tác không hề biết nhằm “vô hiệu quá” bảo lãnh từ ngân hàng.
Điều cũng khó hiểu là trong thời gian này, Techcombank đã phát hành rất nhiều thư bảo lãnh hoàn tạm ứng… vô hiệu. Đặc biệt, không hiểu vì lý do gì, Techcombank đã cố tình gia hạn thư hoàn bảo lãnh cho khoản tiền 10 tỷ đồng của Nhà máy đóng tầu bến Thủy lần thứ 2, có giá trị đến ngày 15/5 khi mà Ngân hàng này đã chắc chắn biết thư hoàn bảo lãnh lần 1 có giá trị đến ngày 4/4 đã không có hiệu lực.
Việc gia hạn thư bảo lãnh hoàn tạm ứng vô hiệu của Techombank chưa biết vô tình hay cố ý nhưng rõ ràng đã “tiếp tay” cho hành động của ông giám đốc Nguyễn Quốc Tuấn là cố tình “làm vô hiệu” nghiệp vụ bảo lãnh của ngân hàng đối với khoản tiền 10 tỷ đồng mà Nhà máy đóng tầu Bến Thủy đã chuyển cho Công ty cổ phần kỹ thuật Đông Nam Á.
Chưa hết, cùng thời điểm tháng 12/2007, Công ty cổ phần kỹ thuật Đông Nam Á mở tài khoản bảo lãnh ở 2 ngân hàng khác nhau là Techcombank và Ngân hàng ngoài quốc doanh VPBank, cùng để bảo lãnh thực hiện hợp đồng bán thép cho Nhà máy đóng tàu Bến Thủy.
Một câu hỏi đặt ra là tại sao ngay từ đầu Công ty cổ phần Kỹ thuật Đông Nam Á đã cố tình mở hàng loạt tài khoản bảo lãnh thực hiện hợp đồng như vậy và vui vẻ chịu thêm phí bảo lãnh? Phải chăng việc ký các hợp đồng bảo lãnh ở nhiều ngân hàng khác nhau thì ông giám đốc Công ty cổ phần kỹ thuật Đông Nam Á dễ bề thực hiện việc “vô hiệu hóa bảo lãnh”- hành động mà ông Nguyễn Quốc Tuấn đã tính toán ngay từ đầu để chiếm dụng vốn và trây ỳ không thực hiện hợp đồng?.
Kỳ 3: Ngang nhiên thách thức dư luận và luật pháp
