Đã thành hình, nhưng không bao giờ được chào đời

Những ca phá thai to (trên 12 tuần) không phải là hiếm gặp ở các khoa Phụ sản hay bệnh viện Phụ sản, mặc dù việc phá thai như vậy là rất nguy hiểm, có thể gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khoẻ sinh sản và thậm chí cả tính mạng thai phụ.

Những câu chuyện không ngờ

Một cái thai 20 tuần, tương đương với 5 tháng, là già nửa thai kỳ và em bé cũng đã có đủ các bộ phận của cơ thể… Vậy mà người mang thai quyết định chấm dứt sự sống đã thành hình ấy. Theo sách Cẩm nang chăm sóc bà mẹ và em bé (NXB Trẻ 2002, do bác sĩ Nguyễn Lân Đính dịch và Giáo sư Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng hiệu đính), thai nhi 20 tuần cao khoảng 25 cm và nặng chừng 340 gram. Người mẹ đã có thể cảm thấy được cử động của đứa con mình một cách rõ rệt…

Người mang thai 21 tuổi (theo chứng minh thư) cao 1m68, da trắng và xinh đẹp như người mẫu. Mặc dù trong giấy siêu âm thai nhi đã 20 tuần, phát triển bình thường, nhưng trông cô vẫn gọn gàng, gần như không thấy bụng.

Những thai to như vậy khi làm thủ tục yêu cầu được phá bỏ phải làm đơn, xuất trình chứng minh thư. Lá đơn của cô nêu lý do xin tự nguyện phá thai vì “tôi chưa có gia đình”. Cô nói với bác sĩ rằng mình đang là sinh viên trường Trung cấp y của tỉnh Hưng Yên (?).

Tại Khoa Kế hoạch hóa gia đình của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, một buổi sáng, mà

Khoa KHHGĐ luôn đông đúc thế này

theo nhận xét của cô nhân viên đón tiếp, là không đông bệnh nhân, vậy mà cũng có đến mấy trường hợp phá thai to. Ngoài cô gái Nguyễn Thị H.20 tuổi ở Hưng Yên xin phá thai 20 tuần tuổi, còn Bùi M.P sinh năm 1989 (năm nay mới 17 tuổi)- thai 19 tuần; và một cô gái phá thai 13 tuần.

Trước đó mấy ngày, trong vai một phụ nữ có thai 12 tuần tuổi đi “giải quyết”, tôi đã gặp ở Bệnh viện Phụ sản Trung ương 3 người phụ nữ đến đề nghị phá thai to. Tôi bắt chuyện với người phụ nữ chừng ngoài 40 tuổi, chủ nhân của cái bụng nhỏ nhất. Khi nghe tôi… than than trách phận, kể lể về hoàn cảnh của mình, chị tỏ ý cảm thông và cũng tâm sự: Chị có thai hơn 3 tháng mà không biết. Do nhiều tuổi rồi và cũng không muốn sinh con thứ 3 nên phải phá thai. “Buôn” chuyện một hồi, chị chỉ vào cô gái bụng rất to ngồi gần đó, và kể: “Con bé kia người Thanh Hóa, ra đây làm việc rồi bắt bồ với một thằng. Lúc có thai thằng đó hứa cưới nên nó mới để. Cuối cùng thằng kia trốn đâu biệt tăm, nó phải đi phá thai. Cái thai 6 tháng rồi đấy”. “Thế cô kia cũng phá thai hả chị?”- tôi ra dấu chỉ cô gái đang ngồi cạnh cô gái Thanh Hóa, trông bụng chửa đã gần vượt mặt. “Ừ, cũng thế. Khiếp, chúng nó để thai to thế, sợ quá. Mình 3 tháng đã sợ lắm rồi…”.

Tôi đã không ở lại để hỏi han thêm xem Bệnh viện có đồng ý phá thai cho 2 cô gái kia không, nhưng chắc nếu đã đang tâm thì thể nào họ cũng có cách này hay cách khác để phá. Một bác sĩ ở Bệnh viện Phụ sản Hà Nội kể, có những ca cấp cứu đẻ non (thai 5-6 tháng) mà các nhân viên y tế nghi là người mang thai đã đến một cơ sở nào đó để thúc đẻ non rồi vào bệnh viện giải quyết tiếp. Thật là vô cùng mạo hiểm với tính mạng của chính mình!

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Ánh- Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản: phá thai to có thể chịu

BS Nguyễn Duy Ánh: “Phá thai to có thể gây nhiều tai biến nguy hiểm!“

Thế mà các ca phá thai to không những không giảm còn có chiều hướng tăng đáng kể. Dưới đây là số liệu thống kê của Bệnh viện phụ sản Hà Nội, so sánh 6 tháng cuối 2003 và 6 tháng cuối năm 2005:

Với những ca hút thai dưới 12 tuần tuổi thì thủ tục tương đối đơn giản. Nhưng với những thai to (trên 12 tuần) thì Bệnh viện Phụ sản Hà Nội yêu cầu làm đơn, nêu rõ lý do. Thực tế cũng có những trường hợp thiếu nữ vị thành niên bị lợi dụng, rồi vì thiếu kinh nghiệm, không biết mình có thai nên đến khi phát hiện ra đã quá muộn. Rồi có người thì vòng kinh thất thường, nên có thai ngoài ý muốn mà không biết, nay không thể sinh con vì không có điều kiện nuôi dưỡng. Có người lạibảo do không biết nên đã uống thuốc gây hại cho thai (mà điều này khó có thể kiểm chứng được)…

Nhưng phổ biến nhất thường rơi vào 2 trường hợp: các cô gái dùng cái thai để trói buộc bạn trai, nhưng cuối cùng vẫn không thành công nên đến phút chót mới quyết định không giữ thai nhi nữa; và một số không ít phụ nữ phá thai vì thai nhi là gái.

 

Loại bỏ thai nhi nữ- vấn đề không nhỏ

Ông Nguyễn Duy Ánh, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết: “Theo quy định của Bệnh viện, tôi phải duyệt các hồ sơ yêu cầu phá thai to nên thấy rất rõ: hầu hết các thai to bị bỏ đều giới tính nữ. Sự “khát con trai” làm cho nhiều người trở nên mù quáng. Họ tính toán, tin theo các “ông lang” để làm sao đẻ con trai. Đến khi thai to rồi mới xác định chắn chắn là gái nên đi phá thai. Và có người sẽ tiếp tục mang thai, cho đến khi nào kỳ có con trai mới thôi!”

Khao khát có con trai để nối dõi đã khiến nhiều người như con bạc khát nước mà không hề suy nghĩ về việc mình làm. Ngoài sự ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ thể chất và tinh thần của người phụ nữ, việc phá thai to cũng là một điều không thể chấp nhận được từ phương diện đạo đức. Một nữ hộ sinh vừa rùng mình vừa kể với tôi về thai nhi 5 tháng tuổi mà khi đẻ non ra rồi còn cử động được. Bác sĩ V.H.Y ở Bệnh viện Phụ sản Hà Nội thì bảo, từ khi làm việc tại Khoa Kế hoạch hóa gia đình, chị đâm ra sợ một món ăn mà trước kia chị rất thích, đó là đùi ếch tẩm bột chiên, bởi một sự liên tưởng..!? Thực tế công việc rất áp lực về tâm lý với chị cũng như với nhiều đồng nghiệp khác trong khoa.

Nếu như ở rất nhiều vùng nông thôn hiện nay người ta đã bớt đi rất nhiều tư tưởng trọng nam khinh nữ, có rất nhiều làng xã không có người sinh con thứ ba dù có con một bề; thì lại có những nơi quan niệm lạc hậu ấy vẫn tồn tại. Thêm vào đó là hoạt động của những “nhà tư vấn”, những thày lang quảng cáo giúp sinh con trai, với lời cam đoan: không giúp đẻ được con trai không lấy tiền…

Bác sĩ Nguyễn Duy Ánh giải thích: Thực ra theo quy luật của tự nhiên thì xác xuất đẻ con trai/con gái của mỗi cặp vợ chồng đã là 50/50%. Vậy thì chỉ cần được lời từ 50% số người thành công trong việc đẻ con trai (mỗi ca cũng 10-20 triệu đồng), những ông thày lang bịp đã có thể ung dung thu bộn tiền. Còn có những người không thành công thì đành tính “thua keo này, bày keo khác” (!).

Chính phủ đã ra Nghị định về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi (bằng các biện

Chỉ nên đến những cơ sở y tế tin cậy

pháp như xác định qua triệu chứng, bắt mạch, xét nghiệm máu, gen, nước ối, siêu âm), cấm phổ biến các phương pháp tạo giới tính và loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính. Theo quy định, các cơ sở vi phạm có thể bị cảnh cáo, thu hồi giấy phép, tạm đình chỉ hoạt động, thậm chí là phạt tiền, mức cao nhất là 500 triệu đồng. Riêng việc chẩn đoán hình ảnh giới tính thai nhi, ngoài các hình thức cảnh cáo, cơ sở y tế đó có thể bị phạt 50 triệu đồng, bị tước giấy phép hành nghề, kể cả trường hợp cơ sở đó là của nhà nước… Chế tài đã có, nhưng việc thực hiện vẫn còn chưa nghiêm túc. Thực tế hiện nay, các bà mẹ mang thai chỉ khoảng 4 tháng hầu hết đều dễ dàng được biết con mình sinh ra sẽ là trai hay gái.

Theo thông tin của Vụ Dân số - Ủy ban Dân số Gia đình và Trẻ em, qua khảo sát ở một số địa phương và theo số liệu báo cáo từ cơ sở đã cho thấy Việt Nam đang có dấu hiệu mất cân bằng về giới tính: số trẻ nam được sinh ra nhiều hơn so với trẻ nữ với tỷ lệ: 108 nam/100 nữ. Nguyên nhân của sự mất cân bằng thật dễ hiểu: đó là tâm lý “phải có con trai” của một bộ phận người dân. Xã hội thừa nam, thiếu nữ sẽ gây nhiều hệ luỵ, ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển bền vững.

Để khắc phục tình trạng này, theo ông Nguyễn Duy Ánh, cần thực hiện nghiêm túc quy định không tiết lộ giới tính của thai nhi, đồng thời cấm tuyệt đối các sách tư vấn sinh con theo ý muốn và xử phạt nặng nếu phát hiện hoạt động tư vấn chọn giới tính cho thai nhi. Điều quan trọng hơn cả là cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục để tạo thay đổi nhận thức của những người vẫn còn chưa tỉnh ngộ./.

Nguyễn Thuý Hoa