Báo Tiếng nói Việt Nam số 47, ra ngày 13/6 có đăng bài “Vì miếng đất mất tình anh em”. Sau khi báo đăng, đến ngày 28/6, anh chị em ông Đỗ Tích, Đỗ Cọt tiếp tục kéo nhau lên tòa phúc thẩm thuộc TAND tỉnh Bình Định để nghe Tòa phán quyết cái đúng, cái sai của vụ án tranh chấp tài sản thừa kế kỳ lạ này. Rốt cuộc thì cái lý đã thắng. Nhưng liệu cái tình có còn giữa những người cùng chung huyết thống này…
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm định tại phiên tòa phúc thẩm vụ tranh chấp tài sản thừa kế giữa 4 anh chị em ông Đỗ Tích, đồng thời, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa phúc thẩm giữa các bên nguyên, bị và các vị luật sư, Hội đồng xét xử phúc thẩm TAND tỉnh Bình Định đã phán quyết như tinh thần bài viết trên báo Tiếng nói Việt Nam ra ngày 13/6/2006 đã đưa.
Bản án phúc thẩm số 98/2006/DS-PT, ngày 28/6/2006 của TAND tỉnh Bình Định, do thẩm phán Huỳnh Thị Thúy Hoa ký đã xác định: Thửa đất có diện tích 688 m2, diện tích đo đạc thực tế là 837,4m2 tại số thửa 2, tờ bản đồ số 7 tọa lạc tại xã Tam Quan Bắc, huyện Hoài Nhơn (Bình Định) đứng tên ông Đỗ Tích, do UBND huyện Hoài Nhơn cấp năm 1995. Hiện nay, anh chị em của ông Đỗ Tích khởi kiện yêu cầu chia thửa đất này vì họ cho rằng thửa đất trên là của cha mẹ chết để lại. Thế nhưng, các nguyên đơn lại không xuất trình được giấy tờ làm bằng chứng theo quy định của Luật Đất đai năm 1993 và Luật Đất đai sửa đổi ban hành năm 2003. Phía nguyên đơn chỉ đưa các nhân chứng nói rằng: Bà Chung mua đất của ông Lê Thành rồi làm nhà tranh, vách lá để ở. Trong sân vườn trồng 8 cây dừa, đến năm 1986 thì bà Chung chết. Nhưng qua kết quả xác minh thực tế do TAND huyện Hoài Nhơn xem xét thì thấy rằng, hiện trên đất chỉ có tài sản của ông Đỗ Tích và các con của ông Đỗ Tích, không có tài sản gì của bà Chung.
Ông Đỗ Tích không đồng ý với phán quyết của TAND huyện Hoài Nhơn tịch thu đất của ông do Nhà nước cấp để phân chia cho các anh chị em của ông. Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 28/6/2006, TAND tỉnh Bình Định đã xác định phía nguyên đơn chỉ đưa ra những nhân chứng khai là biết được thửa đất trên là do bà Chung mua lại của ông Thành vào năm 1960. Nhưng ngoài lời khai của các nhân chứng thì không có bất cứ giấy tờ gì khác để chứng minh đất của ông Đỗ Tích đang sở hữu chính là do bà Chung (mẹ của các anh chị em nói trên) mua.
Còn phía ông Đỗ Tích (bị đơn) thì xuất trình các giấy tờ liên quan đến thửa đất gồm: Giấy chứng nhận do Hội đồng đăng ký ruộng đất xã Tam Quan Bắc, huyện Hòai Nhơn cấp cho ông Đỗ Xá (tức Đỗ Tích) ngày 01/12/1985; Sổ chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện Hoài Nhơn cấp ngày 22/8/1995, kèm theo các bản đồ giải thửa, sổ mục kê đất, đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất (BL từ 86 đến 91). Đồng thời, ông Tích xuất trình giấy chứng tử của mẹ là bà Phan Thị Tư (tức Chung) chết vào ngày 28/6/1986. Nhưng ông Đỗ Cọt (nguyên đơn – em ông Đỗ Tích) thì cho rằng, mẹ ông - tức bà Chung - chết năm 1991. Như vậy, nếu như khiếu nại của các nguyên đơn cho rằng đất trên là của bà Phan Thị Chung (tức Tư) thì vì sao khi Hội đồng đăng ký ruộng đất của xã Tam Quan Bắc đã chấp nhận cho ông Đỗ Xá (tức Đỗ Tích) đăng ký sử dụng vào năm 1985 lúc bà Phan Thị Chung (tức Tư) còn sống, họ lại không khiếu nại tại thời điểm ấy?
Sau khi bà Chung qua đời, ông Tích cũng là người đã trực tiếp sử dụng thửa đất này từ năm 1975 đến năm 2003 mà không ai tranh chấp yêu cầu chia di sản của cha mẹ. Năm 1993, theo chủ trương của Nhà nước giao quyền sử dụng ruộng đất lâu dài cho hộ nông dân theo Luật Đất đai năm 1993, ông Tích là người đứng ra kê khai và được cấp quyền sử dụng đất, các nguyên đơn là những người ở cùng địa phương nhưng không phản đối; đến năm 2003 thì mới khởi kiện yêu cầu chia tài sản chung.
Tòa phúc thẩm thuộc TAND tỉnh Bình Định đã căn cứ điểm D khoản 1 điều 4 Nghị định 184/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai để xử hủy bản án sơ thẩm ngày 14/4/2006 của TAND huyện Hoài Nhơn (Bình Định). Theo đó, Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại đất và không xem xét giải quyết khiếu nại về việc đòi lại đất mà Nhà nước đã giao cho người khác sử dụng theo chính sách ruộng đất trước ngày 15/10/1993. Việc xin cấp đất của ông Tích theo như trong hồ sơ thì các cấp chính quyền huyện Hoài Nhơn đã làm đúng với quy định Luật Đất đai năm 1993.
Tòa phúc thẩm đã tiến hành xác định những chứng cứ mà ông Đỗ Tích đưa ra là hợp pháp. Việc các nguyên đơn cho rằng thửa đất ông Tích đang quản lý là của bà Chung nhưng ông Tích không thừa nhận. Vì vậy, việc các nguyên đơn là anh chị em của ông Đỗ Tích yêu cầu chia tài sản chung (thửa đất) do thừa kế của bà Chung do ông Tích quản lý là không có căn cứ. Bản án sơ thẩm của TAND huyện Hoài Nhơn xử chia đều cho các nguyên đơn là không đúng. Tòa phúc thẩm đã quyết định bác đơn khởi kiện của các ông bà Đỗ Cọt, Đỗ Thị Tề và Đỗ Thị Chính.
Đất thì vẫn còn đó, nhưng tình người, tình anh chị em máu mủ, huyết thống liệu có còn chăng?./.