Trong báo cáo trình Chính phủ mới đây, Bộ Công Thương khẳng định, việc quy định giá điện giờ cao điểm sáng đã có tác động tích cực đến việc dịch chuyển biểu đồ phụ tải, làm giảm đáng kể tình trạng thiếu công suất của hệ thống điện quốc gia, tạo thói quen sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả. Tuy nhiên, kết quả khảo sát cũng cho thấy quy định này đã làm tăng chi phí tiền điện và tăng tỉ lệ tiền điện trong tổng chi phí sản xuất của các doanh nghiệp.
Kết quả khảo sát tại hơn 4.000 doanh nghiệp thuộc các địa bàn khác nhau của Bộ cho thấy, việc áp giá giờ cao điểm trưa gây ảnh hưởng nhiều nhất tới các doanh nghiệp sản xuất 1 ca tập trung làm việc trong giờ hành chính và sử dụng công suất phần lớn vào giờ cao điểm sáng, còn các doanh nghiệp sản xuất 2 ca và 3 ca không bị ảnh hưởng nhiều.
Theo Bộ Công Thương, việc áp dụng giờ cao điểm sáng phần nào gây khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất nhưng điều quan trọng là sẽ giảm đáng kể áp lực thiếu điện giờ cao điểm sáng, giảm chênh lệch phụ tải giờ cao và thấp điểm, góp phần giảm tình trạng thiếu công suất nguồn giờ cao điểm, làm giảm áp lực về vốn đầu tư vào các nguồn điện mới phục vụ giờ cao điểm toàn hệ thống.
Trước năm 2007, tỷ trọng điện Việt Nam chủ yếu dùng trong chiếu sáng và sinh hoạt nên giờ cao điểm rơi vào buổi tối (17h – 22 h). Tuy nhiên hiện nay, nhu cầu điện sản xuất tăng trên 50% nên giờ cao điểm đã chuyển dịch một phần sang buổi sáng (từ 9 h – 12 h).
Cụ thể, vào giờ cao điểm sáng (9h30 – 11h30) và cao điểm chiều (16h30 – 20 h) công suất sử dụng toàn hệ thống khoảng 11.500 MW hoặc cao hơn, trong khi giờ thấp điểm chỉ sử dụng khoảng 7.000 MW. Đặc biệt, mỗi ngày có khoảng 15-30 phút có nhu cầu công suất tăng đột biến (phụ tải đỉnh) với công suất tăng thêm khoảng 500 – 600 MW. Để đảm bảo đủ công suất phụ tải đỉnh, Nhà nước phải đầu tư thêm nguồn phát với chi phí rất cao. Vì vậy, việc giữ nguyên phương án tính giá điện giờ cao điểm là cần thiết. Tuy nhiên, để tháo gỡ một phần khó khăn cho DN, Bộ Công Thương đề xuất hai phương án giải quyết.
Tuy nhiên, qua cân nhắc, Bộ Công Thương đề nghị Chính phủ xem xét giảm mức giá điện giờ cao điểm tối đa 20% kể từ ngày 1/8. Việc giảm giá này sẽ áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất quy mô nhỏ, mua điện ở các cấp điện áp từ 35/22kV trở xuống. Với mức giảm này, giá bán điện bình quân năm 2009 sẽ giảm 0,5%, từ mức 948,5 đồng/KWh hiện nay xuống 943,7 đồng/KWh. Tỉ trọng chi phí tiền điện tăng thêm do giá điện giờ cao điểm sáng sẽ được đưa xuống dưới mức 10%. Nếu thực hiện phương án này thì tổng doanh thu bán điện sẽ giảm khoảng 350 tỉ đồng./.
