Đã một năm kể từ thời điểm khủng hoảng tài chính thế giới nổ ra, đến nay, nền kinh tế và tình hình hoạt động của doanh nghiệp có sự cải thiện. Kinh tế Việt Nam đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất trong quý I và phục hồi trong quý II và III nhờ chính sách kích cầu mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của Chính phủ và sự linh hoạt, năng động của người dân và doanh nghiệp. Đến nay, thị trường chứng khoán(TTCK) đã tăng trên 130% so với mức đáy vào cuối tháng 2. Một câu hỏi được nhiều nhà đầu tư đặt ra là từ nay đến cuối năm, TTCK liệu có tiếp tục được mức tăng trưởng ấn tượng? VN Index sẽ duy trì ở mức nào?
Những tín hiệu tốt từ thị trường
Với diễn biến của nền kinh tế Việt Nam và thế giới trong thời gian qua, kết hợp với lượng tiền lớn đang vận động trên TTCK thì hầu hết các chuyên gia đều cho rằng những nhận định lạc quan là hoàn toàn có cơ sở. Theo nhận định của nhiều công ty chứng khoán, những diễn biến kinh tế đang diễn ra khá tích cực tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác trên thế giới cho thấy TTCK sẽ tiếp tục có những triển vọng tốt hơn trong thời gian tới. Đáng chú ý là khu vực xây dựng tăng trưởng mạnh trở lại cùng với sự ổn định trong tiêu dùng của người dân là lực đẩy chính khiến nền kinh tế hồi phục. Tín dụng đã tăng trưởng cao trở lại sau thời gian suy giảm vào quý IV-2008. Dù còn nhiều khó khăn nhưng những diễn biến thực tế cũng như kỳ vọng về tình hình kinh tế và hoạt động của doanh nghiệp đã khiến cho luồng tiền đổ vào chứng khoán mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Theo bộ phận tư vấn CTCK Sài Gòn (SSI), 2 tháng qua, đã có khoảng 50.000-60.000 tỷ đồng đổ vào chứng khoán. Con số này từ đâu và liệu có vững? Cũng theo bộ phận tư vấn SSI, lợi nhuận ấn tượng của nhiều doanh nghiệp thời gian qua chủ yếu là do hoàn nhập dự phòng đầu tư tài chính, do đó nhà đầu tư phải xem xét kỹ hơn. Mặt khác, lượng tiền đầu tư chứng khoán vừa qua có thể có từ chính sách nới lỏng tiền tệ. Trong ngắn hạn, có thể nhà đầu tư chưa nhận thấy rủi ro nhưng trong trung hạn là có khi mà các khoản vay này đến thời điểm đáo hạn.
Phân tích kỹ hơn, theo Giám đốc Phân tích kinh tế SSI Nguyễn Thanh Hà, điểm đáng chú ý trong hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp niêm yết vừa qua là lợi nhuận tăng cao hơn rất nhiều so với mức tăng trưởng doanh thu. Điều này chủ yếu do doanh nghiệp giảm chi phí nguyên liệu thấp do tác động của khủng hoảng và hưởng lợi từ vay được vốn lưu động với lãi suất thấp và ưu đãi. Thêm vào đó, khoản hoàn nhập dự phòng tài chính gắn với biến động mạnh của TTCK cũng chiếm một tỷ trọng đáng kể trung bình 10-15% với các doanh nghiệp niêm yết và tỷ lệ cao hơn với các doanh nghiệp không chuyên đầu tư tài chính lớn trong năm 2007-2008 (có doanh nghiệp chiếm từ 50-100%). Các nhân tố nói trên rõ ràng khó có thể kéo dài một cách vững chắc.
“Lượng tín dụng chính thức cho chứng khoán khoảng 7.400 tỷ đồng song thực tế có rất nhiều kênh có thể dẫn tín dụng đến với chứng khoán như tín dụng tiêu dùng, áp dụng các sản phẩm hợp tác đầu tư. Ước tính sơ bộ cho thấy lượng tín dụng của các ngân hàng thực chảy vào thị trường lên đến khoảng 19000 tỷ cao gấp 2,5 lần con số chính thức. Tuy vẫn trong giới hạn an toàn 20% vốn điều lệ của các NHTM, song tính tỷ lệ dư nợ chứng khoán trên vốn hóa thị trường cũng đạt khoảng 80% mức đỉnh cao của TTCK vào đầu năm 2007. Trong điều kiện đòn bẩy được sử dụng phổ biến, tính phản ứng thái quá với xu thế tăng giá của CP có môi trường tốt để tích tụ. Nhà đầu tư cần tỉnh táo với việc sử dụng đòn bẩy tài chính dựa trên niềm tin quá mức vào xu thế tăng của thị trường với các nền tảng chưa thực sự vững chắc để tránh phải trả giá đắt như thời kỳ cơn bão giải chấp CP vào đầu năm 2008”, ông Hà nhận định.
VN Index dừng ở điểm nào?
Ông Phạm Thanh Tùng, Giám đốc Công ty Tư vấn và Đầu tư Trí Việt (TVIC) nhận định, trong giai đoạn vừa qua, có một cách đầu tư mà tôi cho rằng đó là tín hiệu lạc quan của thị trường, đó là việc nhiều nhà đầu tư chọn những mã cổ phiếu mà theo họ là tốt, mua và chờ đến thời điểm cuối năm. Đây là quan điểm của những nhà đầu tư theo trường phái cơ bản, dựa trên cơ sở dự báo về thị trường, kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước. Xét về mặt trung và dài hạn, mua cổ phiếu giai đoạn VN-Index không quá 600 điểm là an toàn. Điều quan trọng là chọn cổ phiếu tốt, chứ không phải VN-Index bao nhiêu điểm. Thêm vào đó, thị trường sắp đón nhận báo cáo tài chính quý III, với nhiều dự báo khả quan, nên dù giá chứng khoán đã phản ánh tương đối kết quả này thì thị trường vẫn còn khả năng tăng điểm. TTCK thế giới vẫn có những ảnh hưởng nhất định đến thị trường Việt Nam. Với những nhà đầu tư lướt sóng, quan sát diễn biến thị trường thế giới là quan trọng, nhưng không mang tính quyết định đến diễn biến thị trường trong nước. Kết thúc tuần này, tôi nhận định VN-Index sẽ không xuống thấp hơn 570 điểm; các cổ phiếu nhóm ngành bất động sản, sản xuất vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt thị trường giai đoạn tới.
Tuy nhiên Giám đốc Phân tích kinh tế SSI Nguyễn Thanh Hà lại cho rằng, lãi suất tiền gửi đã tăng trở lại và việc huy động các nguồn vốn tín dụng trung và dài hạn cho nền kinh tế luôn là bài toán hóc búa; nhập siêu đã quay trở lại với áp lực ngày càng tăng sẽ làm khó khăn hơn bài toán cân đối tỷ giá và kiểm soát lạm phát. Quá trình tái cấu trúc nền kinh tế một cách tự nhiên trong khủng hoảng không xảy ra, hạn chế đà bật mạnh trở lại của nền kinh tế khi môi trường vĩ mô quốc tế thuận lợi trở lại. Do đó, TTCK chưa đạt được các nền tảng kinh tế vĩ mô và vi mô vững chắc để tăng trưởng ổn định.
Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT SSI cũng cho rằng, nếu Chính phủ vẫn duy trì các chỉ số kinh tế hiện nay, chính sách hiện nay thì thị trường không xuống được. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn nên lưu ý vấn đề về nhập siêu, liệu có sự điều chỉnh lãi suất cơ bản không. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng cần xem xét và thận trọng với mức tăng trưởng không bình thường của doanh nghiệp./.
