Thời gian vừa qua, các sàn giao dịch vàng hoạt động tiềm ẩn nhiều yếu tố có thể gây bất ổn tới kinh tế - xã hội, điển hình là những tháng cuối năm 2009, giá vàng lên xuống thất thường. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ có quyết định các sàn vàng chấm dứt hoạt động. Theo đó, đến ngày 30/3 tới, tất cả những sàn vàng đang hoạt động phải ngừng hoạt động việc kinh doanh vàng trên tài khoản ở trong nước dưới mọi hình thức.
Thời gian qua, cả nước có 20 sàn vàng với khoảng 20.000 tài khoản hoạt động trong tình trạng lộn xộn, mất ổn định, mang nặng yếu tố đầu cơ. Theo Ngân hàng Nhà nước, hoạt động kinh doanh vàng trên tài khoản ở trong nước không phải là hoạt động sản xuất kinh doanh để tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Mà ngược lại, một khối lượng vốn lớn được rút ra từ hoạt động sản xuất kinh doanh để phục vụ cho các giao dịch kinh doanh vàng trên sàn vàng.
Tiến sĩ Võ Trí Thành - Phó viện trưởng -Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho rằng, với một đất nước còn nghèo, thu nhập chưa cao, các nguồn lực tốt nhất nên tập trung cho sản xuất kinh doanh, sản xuất ra hàng hóa, phục vụ đời sống nâng cao chất lượng cuộc sống thực của nhân dân. Việc phát triển hình thái kinh doanh vàng như ở nước ta hiện nay dễ gây những bất ổn kinh tế vĩ mô, dễ gây xáo trộn về lòng tin trên thị trường, tác động xấu đến quản lý kinh tế vĩ mô. Tiến sĩ Võ Trí Thành nhấn mạnh: “Việc cấm các hoạt động của sàn vàng, mua bán vàng qua tài khoản cá nhân là hợp lý. Tuy nhiên ở một thời điểm nào đó trong tương lai khi quản lý tốt hơn, nhu cầu thực tế cao hơn có thể cho phép sàn vàng hoạt động trở lại”.
Hiện tại, mọi hoạt động kinh doanh, giao dịch vàng đã chững lại. Một số sàn thông báo thời gian đóng cửa và gửi email thông báo cho khách hàng. Theo ông Nguyễn Thế Độ - Giám đốc giao dịch vàng Công ty cổ phần chứng khoán Trường Sơn, đến nay lệnh giao dịch mới gần như không có, chủ yếu là lệnh đầu tư tất toán trạng thái để thoát ra khỏi thị trường. Nhiều doanh nghiệp chuẩn bị chuyển sang hoạt động kinh doanh khác.
Ở Việt Nam, các sàn giao dịch vàng tự đề ra quy chế giao dịch và các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư cá nhân chưa nhận biết rõ các rủi ro có thể gặp phải khi kinh doanh vàng trên tài khoản. Ông Đinh Tuấn Hưng, một nhà đầu tư vàng trên sàn vàng ACB cho biết: “Tôi thấy rằng đó là một công việc cần thiết và sớm hay muộn thì nó cũng phải có sự kiểm soát của Chính phủ. Sau một thời gian có sự biến động lớn trên sàn vàng, quyết định tạm dừng hoạt động là mạnh mẽ và cần thiết”.
Việc Chính phủ đưa ra phương án quản lý các sàn vàng tại thời điểm này là hết sức cần thiết nhằm ngăn chặn kịp thời những tác hại lớn có thể xảy ra. Tuy nhiên, nhu cầu đầu tư vàng trên tài khoản là có thật và chính đáng. Do đó, trong thời gian tới, các nhà quản lý cần đưa ra các quy chế quản lý và có thể tổ chức thành Sở giao dịch vàng, để cho phép loại hình này hoạt động lại theo đúng khuôn khổ của pháp luật./.
