Về vấn đề này, TS. Nguyễn Quân, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết: Mặc dù được Chính phủ chỉ đạo và Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) trực tiếp đôn đốc, nhưng tiến độ thực hiện Nghị định 115 vẫn chậm so với dự kiến. Nguyên nhân chính là do: Bên cạnh việc nhận thức tính tích cực của cơ chế tự chủ tự chịu trách nhiệm đối với các tổ chức KH&CN, một số bộ ngành chưa mạnh dạn phân cấp và quyết tâm thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với các tổ chức KH&CN trực thuộc...
PV: Ông đánh giá thế nào về sự phối hợp liên Bộ, liên ngành khi tiến hành các thủ tục đăng ký chuyển đổi cho các tổ chức khoa học công lập thành đơn vị khoa học hoạt động độc lập tự hạch toán?
TS. Nguyễn Quân: Vai trò phối hợp của các bộ, ngành rất quan trọng. Mặc dù quá trình cải cách hành chính đã được Chính phủ chỉ đạo quyết liệt nhiều năm qua, nhưng cung cách làm việc chưa dễ thay đổi sau nhiều năm bao cấp. Ví dụ, Nghị định 115 đã quy định rõ tổ chức KH&CN tự trang trải kinh phí hoạt động được quyền sản xuất kinh doanh và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, được miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp như doanh nghiệp mới thành lập, nhưng trong thực tế, khi các tổ chức KH&CN đến cơ quan cấp ĐKKD ở địa phương thì đôi khi không được đáp ứng, cơ quan này lại yêu cầu phải có văn bản hướng dẫn của cơ quan cấp trên trực tiếp của họ. Hoặc khi làm thủ tục miễn giảm thuế, cục thuế các tỉnh cũng thường yêu cầu phải có ý kiến của Tổng cục Thuế mới xem xét. Vì thế, trong quá trình thực hiện Nghị định 115, chúng tôi phải thường xuyên trao đổi với các cơ quan liên quan ở Trung ương và địa phương để tháo gỡ kịp thời, thậm chí phải bằng nhiều công văn chính thức của cơ quan thuế, cơ quan cấp ĐKKD, cơ quan quản lý biên chế… mới giải quyết được một vụ việc cụ thể.
PV: Tại Hội nghị sơ kết tình hình thực hiện Nghị định 115 vừa qua, trong tổng số 546 tổ chức KH&CN trên toàn quốc, mới có 242 tổ chức có đề án thực hiện Nghị định 115 được phê duyệt. Theo ông cần phải làm gì để thúc đẩy quá trình chuyển đổi này?
TS. Nguyễn Quân: Trước hết, cần xác định giải pháp khắc phục tình trạng chậm trễ xuất phát từ những nguyên nhân đã nói ở trên. Bộ KH&CN đang phối hợp với các bộ, ngành có liên quan sớm trình Chính phủ Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 115 và Nghị định 80 theo hướng: Cho phép các tổ chức KH&CN ở Trung ương kéo dài thời gian chuẩn bị chuyển đổi đến hết năm 2011 và các tổ chức KH&CN ở địa phương đến hết năm 2013, bổ sung chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển cụ thể để các tổ chức KH&CN có đủ điều kiện chuyển đổi thành công; Kiến nghị Nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động thường xuyên trong 4 năm (đối với các tổ chức thuộc địa phương là 6 năm) cho các tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, tổ chức dịch vụ KH&CN mới thành lập sau ngày Nghị định 115 có hiệu lực; Mở rộng đối tượng thuộc khoản 3 điều 4 Nghị định 115 đối với các tổ chức thuộc lĩnh vực nghiên cứu xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật chuyên ngành, thực hiện dịch vụ công ích phục vụ quản lý Nhà nước để ngân sách Nhà nước tiếp tục hỗ trợ kinh phí hoạt động thường xuyên cho các tổ chức này…
Bộ KH&CN cũng sẽ triển khai một số nội dung của “Chương trình phát triển doanh nghiệp KH&CN và hỗ trợ các tổ chức KH&CN công lập chuyển sang hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm” trong năm 2009 và xây dựng chương trình hỗ trợ các tổ chức KH&CN trong các năm tiếp theo trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tạo điều kiện thực hiện tốt các Nghị định này trong thời gian tới.
PV: Việc xếp ngạch lương cho cán bộ sau khi chuyển đổi hoạt động hiện nay như thế nào, thưa ông?
TS. Nguyễn Quân: Sau khi chuyển đổi sang cơ chế tự chủ, các tổ chức KH&CN hoạt động theo cơ chế doanh nghiệp nhưng vẫn là đơn vị sự nghiệp khoa học của Nhà nước, vì thế, cán bộ viên chức trong các tổ chức KH&CN này vẫn được hưởng mọi chế độ chính sách của viên chức Nhà nước. Ngoài ra, theo quy định của Nghị định 115, cán bộ viên chức ở các đơn vị tự trang trải kinh phí hoạt động thường xuyên được hưởng mức lương không thấp hơn mức lương cơ bản theo ngạch bậc quy định của Nhà nước, nhưng không hạn chế mức thu nhập tối đa, nghĩa là có thể được hưởng mức lương cao hơn mức lương cơ bản và toàn bộ tiền lương trong hợp đồng làm việc được tính vào chi phí hợp lý trước thuế. Cán bộ viên chức còn được hưởng thu nhập tăng thêm ngoài lương theo quy chế chi tiêu nội bộ, các khoản thu nhập khác từ quỹ phúc lợi, quỹ khen thưởng, quỹ ổn định thu nhập, tiền công thực hiện các hợp đồng nghiên cứu…
PV: Xin cảm ơn ông!./.