Các chuyến ngoại giao con thoi cấp tập từ giữa tháng 2 năm nay, những tuyên bố cùng động thái cả hoà dịu lẫn thăm dò được các bên thể hiện cho thấy những nỗ lực nhằm khởi động lại tiến trình đàm phán 6 bên về vấn đề hạt nhân của CHDCND Triều Tiên đang diễn ra khẩn trương. Các bên hy vọng Bình Nhưỡng có thể quay lại bàn đàm phán sáu bên vào tháng 3 hoặc tháng 4 tới.
Trước hết phải kể đến chuyến đi Bình Nhưỡng của Đặc phái viên Tổng thư ký LHQ phụ trách về các vấn đề chính trị - ông Lin Pascoe, nhằm thuyết phục CHDCND Triều Tiên trở lại bàn đàm phán và bàn về hỗ trợ nhân đạo. Đây là chuyến thăm cấp cao nhất của một quan chức LHQ tới CHDCND Triều Tiên kể từ năm 2004. Cùng thời gian đó là chuyến đi Bắc Kinh của Thứ trưởng Ngoại giao CHDCND Triều Tiên Kim Kye Gwan, chỉ một ngày sau khi Bình Nhưỡng bày tỏ mong muốn tăng cường đàm phán với Trung Quốc về việc nối lại đàm phán về phi hạt nhân hoá đổi lấy viện trợ. Cũng bởi Trung Quốc có ảnh hưởng lớn trong việc đưa Bình Nhưỡng trở lại bàn đàm phán mà ngày 23/2 vừa qua, nhà đàm phán Mỹ Sung Kim và đặc phái viên Stephen Bosworth đã đến Bắc Kinh (ông Stephen Bosworth sau đó đến Nhật Bản và Hàn Quốc) để thảo luận về hồ sơ hạt nhân của CHDCND Triều Tiên.
Còn trong tháng 3 này, dự kiến Thứ trưởng Ngoại giao CHDCND Triều Tiên Kim Kye Gwan sẽ thăm Mỹ đầu tháng 3 và ông Vũ Đại Vĩ, đại diện đặc biệt về Bán đảo Triều Tiên của Trung Quốc giữa tháng 3 sẽ có chuyến thăm các nước tham gia đàm phán 6 bên trong đó có Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Nga để thống nhất lần cuối lịch trình nối lại đàm phán 6 bên.
Cùng với ngoại giao con thoi, các bên tham gia đàm phán đặc biệt là Trung Quốc và Mỹ cũng đang có những động thái tích cực. Trung Quốc đang chuẩn bị một kế hoạch đầu tư vào CHDCND Triều Tiên trị giá 10 tỷ USD nhằm giúp nước này vực dậy nền kinh tế và cũng là tạo cơ sở để thuyết phục Bình Nhưỡng nhanh chóng trở lại bàn đàm phán hạt nhân sáu bên. Tháng 2 vừa qua, bất chấp sức ép từ các nghị sĩ Quốc hội, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tuyên bố không đưa CHDCND Triều Tiên trở lại danh sách những quốc gia mà Washington cho là bảo trợ khủng bố. Đây không phải lần đầu tiên Mỹ loại CHDCND Triều Tiên ra khỏi danh sách bảo trợ khủng bố, nhưng quyết định lần này của ông B.Obama, đặc biệt trong bối cảnh tiến trình phi hạt nhân hoá bán đảo Triều Tiên bế tắc và hai miền Triều Tiên căng thẳng sau một loạt các vụ thử tên lửa tầm trung và tầm ngắn của CHDCND Triều Tiên trên biển Hoàng Hải, cho thấy mong muốn của Washington đưa Bình Nhưỡng sớm trở lại bàn đàm phán. Với những dấu hiệu tiến triển thời gian qua, các bên liên quan có cơ sở để hy vọng đàm phán 6 bên sẽ được nối lại, còn thời điểm có thể diễn ra là trước Hội nghị Thượng đỉnh về an ninh hạt nhân tổ chức vào ngày 12/4 tới.
Với Hàn Quốc, tiến trình đàm phán về hạt nhân, cùng với tiến trình đàm phán về khu công nghiệp chung Keasong, sẽ thúc đẩy sự hoà dịu trên bán đảo Triều Tiên. Với Mỹ, việc đưa CHDCND Triều Tiên trở lại bàn đàm phán không chỉ là một thắng lợi về mặt ngoại giao mà còn là yếu tố thúc đẩy giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, cho đến nay, lập trường của các bên tham gia đàm phán vẫn còn khoảng cách. CHDCND Triều Tiên bày tỏ quan điểm muốn LHQ dỡ bỏ trừng phạt và nước này ký một Hiệp định hoà bình với Mỹ trước khi trở lại bàn đàm phán. Bình Nhưỡng lập luận rằng sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Hàn Quốc là lý do chính buộc họ phải xây dựng chương trình hạt nhân. Còn Mỹ thì tuyên bố sẵn sàng đàm phán với CHDCND Triều Tiên về một hiệp ước hòa bình chính thức nhưng trước tiên, Bình Nhưỡng phải trở lại bàn đàm phán 6 bên về giải trừ hạt nhân và tiến trình đàm phán này đạt được tiến triển quan trọng.
Trong khi đó, Nhật Bản vẫn bảo lưu quan điểm yêu cầu Bình Nhưỡng trở lại bàn đàm phán sáu bên vô điều kiện và thực thi các nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ. Điều đó cho thấy, chặng đường phía trước còn rất gian nan, đòi hỏi các bên phải có những cách tiếp cận mềm dẻo, trước hết là xây dựng được sự tin tưởng lẫn nhau./.