Với tên gọi “Rajawali Aus-Indo 2010", cuộc tập trận chung giữa Indonesia và Australia đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Có khá nhiều yếu tố cho thấy Indonesia đang “thay đổi”, mà cuộc tập trận thường niên với Australia đang diễn ra chỉ ví dụ mới nhất cho thấy điều đó.
Theo Bộ Quốc phòng Australia, cuộc tập trận này có thể giúp quân đội hai nước hiểu và ứng phó tốt hơn trong các tình huống khẩn cấp. Thế nhưng, điều người ta quan tâm hơn là sự phô diễn tiềm lực của Australia, đặc biệt là Indonesia nhân sự kiện này.
Theo mạng điện tử ABC Online, Indonesia đã cử lực lượng không quân hùng hậu nhất từ trước đến nay, với 32 chiếc máy bay chiến đấu hiện đại C-130, 37 chiếc máy bay loại RAAF…
Xâu chuỗi các động thái gần đây, có thể thấy rằng quân sự mới chỉ là một thế mạnh và bước đi đầu tiên của Indonesia. Điểm khiến dư luận chú ý hơn là những “tín hiệu ngầm” khẳng định quan điểm, sự trỗi dậy của Indonesia trên bàn cờ chính trị thế giới.
 |
|
Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono và Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton. Sự trở lại của Washington tại sân chơi châu Á khiến cục diện chính trị châu Á có phần hoán đổi.
|
Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và các hội nghị đối tác tại Hà Nội mới đây, trong vấn đề chủ quyền Biển Đông, Indonesia đã chính thức bày tỏ quan điểm của mình phản đối yêu sách của Trung Quốc muốn kiểm soát tới 80% diện tích Biển Đông và cho rằng những đòi hỏi của Bắc Kinh là thiếu cơ sở pháp lý quốc tế, vi phạm Công ước Liên Hiệp Quốc và đặc biệt là xâm phạm quyền lợi chính đáng của Indonesia.
Rõ ràng, dù còn nhiều quan điểm khác nhau, nhưng việc Jakarta lần đầu tiên lên tiếng về vấn đề Biển Đông đã phản ánh rõ nét sự thay đổi về chính sách đối ngoại của đất nước vạn đảo. Sự thay đổi này thể hiện những tham vọng mới, nhằm đưa tiếng nói và vị thế của Indonesia lớn hơn trên toàn cầu. Vậy, tại sao đến bây giờ Indonesia mới “lên tiếng” mà không phải một thời điểm nào khác?
Có nhiều nguyên nhân lý giải sự trỗi dậy của Jakarta, trong đó có việc uy tín của Indonesia ngày càng lớn trên thế giới. Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Yutdoyono (đặc biệt là ở nhiệm kỳ 2), Indonesia đang duy trì được sự ổn định về chính trị. Mặc dù tăng trưởng kinh tế có chững lại, nhưng Jakarta đã vượt qua cơn suy thoái toàn cầu và được xếp vào danh sách các cường quốc bậc trung trên thế giới. Ưu thế này và lợi thế của một nước Hồi giáo đông dân nhất thế giới đã tạo đà cho Indonesia vươn lên, tỏ rõ vai trò không thể thay thế trên sân khấu chính trị châu Á.
Chả thế mà giới phân tích nhận định rằng cùng với Hàn Quốc, Australia, Indonesia có đầy đủ tiềm năng để thể hiện vai trò lớn hơn, không chỉ đối với kinh tế khu vực, mà còn đối với các vấn đề chính trị quốc tế tiến tới một cục diện mới, tạo thành thế “chân vạc” trong khu vực.
Việc Indonesia chủ động đề xuất giữ vai trò trung gian hòa giải trong vấn đề hạt nhân của Iran cách đây ít năm, những tuyên bố độc lập tại hội nghị Thượng đỉnh G20 mới đây, hay sự chuẩn bị tích cực cho cương vị Chủ tịch ASEAN vào năm tới phần nào cho thấy Indonesia hiểu rõ lợi thế của việc tận dụng “sức mạnh mềm” của mình.
Cần nhắc lại rằng trong một phát biểu gần đây, Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono không ngần ngại nhấn mạnh thế kỷ 21 là “thế kỷ của sức mạnh mềm”, và đưa ra khái niệm về “9 sáng kiến” cần thiết trong việc xây dựng một trật tự thế giới mới thông qua sức mạnh mềm và Indonesia không muốn bỏ lỡ cơ hội đó.
Một yếu tố nữa cần tính đến là những tác động từ Mỹ. Sự trở lại của Washington tại sân chơi châu Á, việc chú trọng các chính sách mới thúc đẩy quan hệ song phương và đa phương, trong đó có những quốc gia tầm trung như Indonesia, khiến cục diện chính trị châu Á có phần hoán đổi.
Kẻ thức thời là kẻ biết nắm bắt những cơ hội ấy. Indonesia cũng không ngoại lệ. Cũng cần phải tính thêm một yếu tố thuận lợi nữa là mối quan hệ cá nhân giữa Tổng thống Obama với đất nước vạn đảo này…Tất cả khiến mối quan hệ Mỹ-Indonesia trở nên nồng đượm, cho dù ông Obama đã 2 lần trì hoãn các chuyến công du tới Jakarta. Hoặc cũng có thể nói rằng sự hậu thuẫn từ Washington, ít nhiều đã khích lệ sự vươn lên của Jakarta.
Lẽ dĩ nhiên, mối quan hệ tốt đẹp ấy khiến Jakarta, dẫu đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, vẫn có thêm động lực tiến bước. Nhận định về vị thế của Indonesia, giới phân tích cho rằng Jakarta đang vươn mình thức dậy và sự thay đổi này là tất yếu./.
