Đầu năm 2009, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính kinh tế toàn cầu, các nền kinh tế châu Á sụt giảm nhanh đến mức tồi tệ. Nhưng hiện nay, nhiều nước thuộc châu lục này lại đang phục hồi mạnh hơn dự báo. Cụ thể, 6 tháng đầu năm nay, tốc độ tăng trưởng GDP của nhiều nước đều đạt mức tăng trưởng dương. Trong đó có những nước đạt mức tăng trưởng cao như Hàn Quốc 10%, Singapore 20%... Các chuyên gia kinh tế của châu Âu dự đoán, tăng trưởng GDP trung bình ở châu Á sẽ đạt 5% năm 2009. Trong khi đó, tăng trưởng của các nước công nghiệp phát triển như Anh, Pháp, Đức, Mỹ sẽ suy giảm khoảng 3,5% trong năm nay. Đây là khoảng cách tăng trưởng kỷ lục chưa từng có giữa châu Á và nhóm các nước này.
Nếu nhìn lại tiến trình phát triển của các nước châu Á 5 năm gần đây, sẽ thấy rõ hơn căn nguyên của sự phục hồi nhanh chóng của châu lục này. Đó là thời kỳ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc, Ấn Độ đều ở mức gần 2 con số. Việt Nam cũng đạt trung bình 8%. Tương lai, Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ về kinh tế vào năm 2027, Ấn Độ sẽ bắt kịp vào năm 2025. Khi có tiềm lực về kinh tế là lúc Châu Á đã có nền tảng, điểm tựa vững chắc, có vai trò, tiếng nói quyết định trong việc giải quyết các điểm nóng trên thế giới.
Đặc biệt, những vấn đề lớn liên quan đến hoà bình an ninh quốc tế, như chương trình hạt nhân Triều Tiên, Iran, hoà bình ở Trung Đông, môi trường..., đều có sự tham gia của Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Việt Nam. Hơn thế nữa, Trung Quốc không chỉ là đối tác chính của Mỹ, mà còn là 1 trong 5 thành viên của Hội đồng Bảo an LHQ, có tiếng nói quyết định đến các vấn đề toàn cầu lớn. Hay như Việt Nam cũng đang có tiếng nói quan trọng tại cơ quan quyền lực lớn nhất này của LHQ, khi vừa đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an LHQ tháng 7 vừa qua.
Mặc dù sự phục hồi nhanh chóng của Châu Á còn nhờ vào các chính sách kích thích kinh tế lớn, làm tăng nhu cầu tiêu dùng nội địa, nhưng rõ ràng, các nước châu Á đang ngày càng phát triển cả về kinh tế và vị thế chính trị. Sự nổi lên của châu Á là không thể ngăn cản, như nhận định của giới đầu tư châu Âu. Trong khi đó, khi vẫn đang sa lầy ở Afganistan và chưa hoàn toàn ra khỏi cuộc chiến ở Iraq, lại vẫn đang vật vã trong suy thoái, Mỹ như một siêu cường trong buổi xế chiều.
Vì thế, vào thời điểm này, người ta đã bắt đầu nói đến một kỷ nguyên châu Á mới. Thời kỳ mà chính Jamie F.Metzl, Phó Chủ tịch điều hành Tổ chức Xã hội châu Á, nguyên thành viên Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ thời Tổng thống Bill Clinton cho rằng: “Chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới trong lịch sử thế giới: kết thúc sự chế ngự của phương Tây và trở lại kỷ nguyên châu Á”.
Nếu châu Á tiếp tục duy trì tốc độ tăng tốc như hiện nay, thì sự phục hồi và tăng trưởng của châu lục này sẽ bền vững, gia tăng được tầm ảnh hưởng về kinh tế và chính trị, để trở thành một trong các trụ cột của quốc tế. Điều đó cũng có nghĩa, Châu Á góp phần vào nỗ lực xây dựng được một thế giới đa cực, chấm dứt vị trí độc tôn của Mỹ.
Để đảm nhận được vai trò này, các nước châu Á phải nỗ lực hơn nữa trong việc giải quyết các thách thức của chính mình, như vấn đề dân số. Hơn 20% số người của châu lục này sẽ già đi vào năm 2025, nguyên nhân dẫn tới sự trì trệ lao động và tốc độ tăng trưởng. Đặc biệt, sự bất ổn về chính trị ở Thái Lan, Pakistan, hay tình trạng tham nhũng... đều có thể làm ảnh hưởng đến an ninh, ổn định và sự phát triển kinh tế của khu vực.
Với sức sống mãnh liệt, khả năng thích ứng nhanh chóng với những biến đổi của thời cuộc, dư luận hy vọng các quốc gia châu Á sẽ tiếp tục phát triển năng động, để xây dựng một kỷ nguyên mới, vì hoà bình, an ninh ở khu vực và thế giới./.