Báo cáo của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và nguồn tin quân sự Israel cho biết, Iran đã sản xuất được 70,8 kg urani làm giàu ở mức 20%. Lượng urani được làm giàu ở mức thấp hơn đã lên tới 4.543 kg, đủ để chế tạo 4 vũ khí hạt nhân.
Thủ tướng Israel Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak có ý định tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran và đang thuyết phục Quốc hội nước này thông qua kế hoạch tấn công kể trên.
Câu hỏi, liệu Mỹ và Israel có tấn công quân sự vào các cơ sở hạt nhân của Iran hay không, đang được dư luận quốc tế quan tâm.
 |
|
Lực lượng vũ trang Iran tuyên bố sẵn sàng đáp trả nếu bị tấn công (Ảnh: AFP)
|
Nguy cơ tấn công quân sự đang cận kề?
Hẳn dư luận còn nhớ năm 2010, Israel cũng đã dự kiến tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran, nhưng bị Mỹ ngăn cản. Sau các diễn biến gần đây, nhất là việc Nga cung cấp thêm cho Iran hệ thống thu thập thông tin tình báo điện tử Elint, có thể kiểm soát toàn bộ không phận Iran, vùng vịnh Persian và biển Caspia. Vì thế, vấn đề tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran lại được khơi dậy.
Ông Netanyahu phát biểu trước Quốc hội Israel ngày 31/10 rằng, Iran vẫn đang tiếp tục tìm cách sản xuất vũ khí hạt nhân. Ông Netanyahu cho rằng: “Một Iran có vũ khí hạt nhân là nguy cơ chết người tại Trung Đông và toàn thế giới và là nguy cơ trực tiếp đối với Israel”. Ngày 1/11, cũng tại Quốc hội, ông Barak, Bộ trưởng Quốc phòng cũng cảnh báo Israel có thể bị buộc phải hành động một mình chống lại Iran.
Ngày 2/11, “Haaretz” - nhật báo Israel đã dẫn các nguồn tin nội bộ rằng, ông Netanyahu và Barak đang thúc ép nội các phê chuẩn việc tấn công Iran và đã giành được sự ủng hộ của Ngoại trưởng Lieberman. Cùng ngày, Israel cũng tuyên bố đã thử thành công hệ thống đẩy cho tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân tầm 3.000 - 7.000km nhằm vào Iran.
Trong khi đó, tờ “Người Bảo vệ” của Anh ngày 2/11 cho biết Bộ Quốc phòng Anh cũng đang chuẩn bị những phương án can thiệp để cùng tham gia với Mỹ. Các phương án này bao gồm các cuộc không kích bằng tên lửa vào những cơ sở hạt nhân trọng điểm của Iran và triển khai tàu chiến, tàu ngầm có trang bị tên lửa hành trình Tomahawk cũng như cho phép Mỹ mượn vùng lãnh thổ Diego Garcia của Anh trên Ấn Độ Dương để triển khai lực lượng.
Bình luận về khả năng Israel và phương Tây sẽ nhanh chóng tấn công Iran, báo Le Nouvel Observateur đã nêu những lý do:
Bản báo cáo IAEA đưa ra sẽ được coi là bằng chứng về việc Tehran đang phát triển các công nghệ vũ khí hạt nhân. Với cáo buộc này, Israel và phương Tây có thể quyết định hành động nhanh chóng.
Với nước Mỹ, ông Obama nếu hành động quân sự thì sẽ phải càng sớm càng tốt, vì chiến dịch tranh cử sẽ diễn ra còn không đầy hai tháng nữa.
Mặt khác, theo các chuyên gia không lực, nếu chậm trễ thì mùa đông đến với sương mù sẽ không thích hợp cho sự can thiệp bằng máy bay và tên lửa khi tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran.
Tuy nhiên, Tổng thống Israel Shimon Peres ngày 6/11 cảnh báo rằng, khả năng tấn công Iran đang đến rất gần, thậm chí còn khả thi hơn việc đàm phán ngoại giao. Nhưng ông nói: "Chúng ta phải bình tĩnh và chống áp lực để có thể xem xét mọi biện pháp thay thế". Phát biểu với tờ nhật báo Israel Hayom, Tổng thống Peres lại nhấn mạnh rằng, chưa có quyết định nào được đưa ra mặc dù ông có cảm giác Iran đang tiến gần hơn tới việc sản xuất vũ khí hạt nhân.
Chỉ là “thả cầu đo gió”
Giới phân tích quốc tế cũng có những nhận định khác cho rằng, những thông tin từ phía Israel vừa qua cho thấy, có thể chỉ là một cách “thả cầu đo gió”. Vì trong thời đại ngày nay, ít ai tin rằng lại có một cuộc chiến tranh nổ ra, bất chấp lợi ích của khu vực và toàn cầu.
Hiện chưa rõ liệu Israel có thực sự muốn thực hiện một cuộc tấn công hay đây chỉ là cách để hối thúc cộng đồng quốc tế đưa ra những biện pháp cứng rắn hơn đối với Iran.
Các lãnh đạo Israel từ lâu đã ám chỉ đến lựa chọn tấn công quân sự nhằm vào Iran, song họ cũng luôn phải quan tâm đến những khó khăn thực tế, như khả năng bị đáp trả thậm chí còn mạnh mẽ hơn, hay nguy cơ đẩy khu vực vào hỗn loạn.
Thông tin trên nhật báo Haaretz cho rằng, ông Netanyahu cùng Bộ trưởng Quốc phòng Barak đều chủ trương tấn công quân sự. Tuy nhiên, phần lớn các bộ trưởng nội các khác lại không ủng hộ, trong đó có người đứng đầu cơ quan tình báo Mossad.
Nhiều người tin rằng, nếu chiến tranh nổ ra thì cả khu vực Trung Đông sẽ bùng cháy chứ không thể gói gọn trong quan hệ hai nước Israel và Iran. Nước Mỹ đang khốn khó về kinh tế, các cuộc biểu tình và còn nhiều mối quan tâm trên phạm vị toàn cầu... Những người cầm quyền đương nhiệm ở Israel đã nhiều lần khẳng định, họ có khả năng đơn phương gây sự với Iran mà không cần đến Mỹ chấp thuận. Tuy nhiên, ít ai tin vào điều đó.
Bản thân Israel lại đang lâm vào tình trạng bị cô lập chưa từng thấy trên trường quốc tế và khu vực. Tình trạng hòa hoãn chiến lược trên các đường biên giới với các nước Ả Rập láng giềng đang trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết kể từ 30 năm qua, bởi hậu quả của sự kiện “Mùa xuân Ả Rập”. Chính quyền Israel cũng đang gặp khó khăn trong việc ngăn cản các cuộc biểu tình đòi những nhu cầu cấp thiết về an sinh xã hội của người dân...
Iran đang sẵn sàng đáp trả
Trước những thông tin dồn dập về khả năng bị tấn công, người đứng đầu các lực lượng vũ trang Iran, Tướng Hasan Firouzabadi ngày 2/11 đã thề rằng, Tehran sẽ trừng phạt Israel nếu bị tấn công, đồng thời đe dọa Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm về bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel nhằm vào Iran.
Ông Firouzabadi nói: “Chúng tôi đã hoàn toàn sẵn sàng sử dụng thiết bị phù hợp để trừng phạt bất kỳ sơ suất nào, vì vậy nó sẽ gây ra một cú sốc lớn”, với dân số chủ yếu tập trung ở hành lang đất nhỏ hẹp dọc Địa Trung Hải, “tiền tuyến” Israel có nguy cơ hứng trọn một cuộc tấn công đáp trả.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran cho biết, Iran đang chuẩn bị cho tình huống xấu nhất và cảnh báo Washington đang đánh mất sự khôn ngoan. Tehran cũng cho biết không ngạc nhiên trước lời đe dọa của Israel song cảnh báo sẽ trả đũa bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào Iran.
Ngoại trưởng Iran Ali Akbar Salehi tuyên bố: “Chúng tôi đã nghe nhiều lời đe dọa của Israel trong 8 năm qua. Chúng tôi rất tự tin và có thể bảo vệ đất nước mình”.
Phản ứng của dư luận quốc tế
Ngày 3/11, bên lề hội nghị G20, Tổng thống Obama và Tổng thống Sarkozy cũng đã thống nhất về “sự cần thiết duy trì một áp lực quốc tế chưa từng có trước đó nhằm buộc Iran phải tuân thủ các cam kết”.
Còn AP dẫn lời tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen nói, tổ chức này không có ý định can thiệp vào Iran.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Pháp Alain Juppe cho rằng tấn công Iran sẽ là một thảm họa. "Chúng tôi đã áp đặt lệnh trừng phạt và sẽ tiếp tục gây sức ép lên Iran. Chúng tôi sẽ tiếp tục biện pháp này bởi can thiệp quân sự sẽ chỉ làm tình hình trong khu vực ngày càng bất ổn"
Lo ngại trước nguy cơ xung đột gây bất ổn khu vực, Tehmina Janjua, phát ngôn viên Văn phòng Ngoại trưởng Pakistan, nói: “Chúng tôi nhắc lại một tuyên bố rất rõ ràng rằng chúng tôi muốn mọi vấn đề được giải quyết một cách hòa bình”.
Báo Le Figaro cho rằng khó có thể biết được những thông tin này có cơ sở đến mức nào, nhưng khả năng về một cuộc tấn công của Israel đối với các cơ sở hạt nhân của Iran không hề là lời đồn đoán đơn thuần. Israel đã hai lần bất ngờ tấn công các cơ sở hạt nhân ở Trung Đông. Năm 1981, máy bay Israel đã phá hủy lò phản ứng hạt nhân Osirak của Iraq, sau đó vào tháng 9/2007 là một cơ sở hạt nhân bí mật của Syria.
Tuy nhiên, nhiều chính kiến khác lại cho rằng, bối cảnh hiện nay khác xa với năm 1981 và năm 2007. Vì thế, câu trả lời: “Liệu Mỹ và Israel có tấn công quân sự vào các cơ sở hạt nhân của Iran hay không” vẫn còn đang ở phía trước, và dường như dư luận quốc tế thiên về khả năng Mỹ, Israel sẽ tạo áp lực để tăng cường các biện phát trừng phạt Iran mạnh mẽ hơn./.
