>> Tổng thống Mỹ đọc Thông điệp Liên bang đầu tiên
Tối 27/1 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Barack Obama đã đọc Thông điệp Liên bang hàng năm trước toàn thể Quốc hội. Đây là Thông điệp Liên bang đầu tiên của ông Obama trong nhiệm kỳ Tổng thống của mình, trong đó khẳng định tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng là những ưu tiên cho năm thứ hai cầm quyền.
Trong Thông điệp Liên bang, Tổng thống Obama dành nhiều thời gian đề cập tới chính sách đối nội. Ông khẳng định, sẽ có một loạt đề xuất được đưa ra nhằm bình ổn tình hình, giải quyết việc làm, sự mất an ninh, giảm thâm hụt ngân sách, phát triển kinh tế và coi đó là những nhiệm vụ trọng tâm của chính quyền trong năm 2010.
Trong thời điểm vừa trải qua cuộc khủng hoảng tài chính kinh tế nặng nề, rất nhiều vấn đề đặt ra với nước Mỹ, thì sự xác định những ưu tiên đó là khá chuẩn xác. Bởi hiện nay, thâm hụt ngân sách của Mỹ đã lên tới 1.400 tỷ USD, số người thất nghiệp chính thức cũng tới gần 20 triệu, với tỷ lệ 9% - mức cao nhất trong 25 năm qua. Cùng với đó là kinh tế phục hồi chậm, nguy cơ khủng bố lại tăng cao. Mặc dù đã nỗ lực để đưa ra kế hoạch cải cách hệ thống y tế - nhưng chương trình này vẫn đang bị phản đối ở Quốc hội. Tình hình đó khiến đông đảo người dân nước Mỹ phải sống trong tâm trạng buồn chán, ít niềm vui.
Hệ quả là dù lên cầm quyền không lâu, nhưng tỷ lệ ủng hộ của dân chúng đối với Tổng thống Obama đã giảm rõ rệt, từ 76% khi lên cầm quyền ngày 20/1/2009 nay đã giảm xuống 60%. Tuy tỷ lệ ủng hộ này cao hơn so với năm đầu cầm quyền của cựu Tổng thống Bill Clinton, nhưng điều đáng lo ngại là người dân lại đang rất hoài nghi về tính hiệu quả của các quyết sách của ông Obama, đặc biệt là chính sách đối nội.
Chỉ có thể thay đổi tình thế này khi nước Mỹ thoát khỏi tình trạng tồi tệ. Ông Obama có ý tưởng tốt và nỗ lực để thực hiện. Trong Thông điệp Liên bang, ông cho biết, sẽ siết chặt chi tiêu trong nước để giai đoạn đầu có thể tiết kiệm được 10-15 tỷ USD và trong 10 năm tiết kiệm khoảng 250 tỷ USD. Nhưng các nhà phân tích kinh tế lại không tin chương trình thắt lưng buộc bụng đó lại có thể vực dậy nền kinh tế của nước Mỹ. Theo họ, số tiền tiết kiệm trong cả hai giai đoạn đó chỉ chiếm dưới 3% so với con số thâm hụt 9.000 tỷ USD mà nước Mỹ sẽ nợ trong 10 năm tới.
Hơn thế nữa, hiện tại, vị thế chính trị của ông Obama mới là điều khiến dư luận bận tâm nhiều. Việc ứng cử viên Đảng Cộng hoà Scott Brown vừa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử chiếc ghế đại diện bang Massachusetts ở Thượng viện thay cho Thượng nghị sĩ quá cố Edward Kennedy của Đảng Dân chủ, khiến Đảng Cộng hoà đã có đủ số phiếu tối thiểu (41) để phủ quyết các chính sách của Tổng thống Obama.
Đồng thời, cho đến nay, ông Obama vẫn chưa hoàn tất đội ngũ trợ lý cấp cao trong các ban, ngành của chính phủ, do sự cạnh tranh giữa Đảng Cộng hoà và Đảng Dân chủ. Điều này đã giảm sức mạnh của chính phủ, làm chậm việc thực thi các chính sách cụ thể. Đặc biệt, việc Tổng thống Obama năm 2009 quyết định thông qua gói kích thích kinh tế khổng lồ trị giá 800 tỷ USD, hai lần tăng thêm binh lính tới Afghanistan, nâng tổng số quân Mỹ tại chiến trường này lên con số 100.000, đã đặt chính quyền của ông trước sự tấn công mạnh mẽ của các nghị sĩ Đảng Cộng hoà, các thế lực chính trị bảo thủ cũng như các nghị sĩ Đảng Dân chủ phái tự do. Vì thế, chính quyền của Tổng thống Obama có xu thế yếu đi về các vấn đề trong nước.
Về đối ngoại, ông cũng có quá nhiều vấn đề phải tháo gỡ, như vấn đề hạt nhân của CHDCND Triều Tiên, Iran, Trung Đông, cuộc chiến ở Afghanistan…
Trong bối cảnh đó, rõ ràng, nếu Tổng thống Obama không đi xa hơn những ý tưởng tích cực và quyết tâm của mình, nghĩa là không hoá giải sự đối lập giữa chính phủ với quốc hội, cũng như cân bằng lợi ích chính trị giữa hai bên thì thật khó để Nhà Trắng thực hiện cam kết với người dân, là tạo việc làm và đem lại sức sống mới cho nền kinh tế đất nước.
Cho nên, không phải ngẫu nhiên, Tờ thời báo Mỹ số ra ngày 25/1/2010 đã nhận định rằng, người dân Mỹ không còn quá kỳ vọng vào những lời cam kết của Tổng thống Obama được đưa ra trong Thông điệp Liên bang năm nay. Thông điệp Liên bang đầu tiên của Tổng thống Obama, sẽ chỉ là cơ hội để ông tự củng cố lại vị thế của mình sau một năm cầm quyền với hàng loạt lời hứa lúc tranh cử vẫn chưa được thực hiện./.