Nên tăng chế tài xử phạt

Chỉ trong vòng nửa đầu tháng 3/2010, liên tiếp xảy ra hai vụ cháy lớn (tại cơ sở sản xuất nệm mút ở Bình Dương và tòa nhà JSC 34 Licogi Hà Nội) khiến 9 người thiệt mạng. Điều đáng nói qua những vụ cháy thương tâm này, đó là sự lơ là trong việc tuân thủ các quy định của Nhà nước về công tác phòng cháy chữa cháy.

Số người chết vì cháy nổ gia tăng

Cháy tòa nhà JSC 34 Licogi trên đường Lê Văn Lương khiến người dân lo ngại về công tác PCCC ở các khu chung cư.

Theo con số được công bố trong Tuần lễ quốc gia về An toàn vệ sinh lao động và phòng chống cháy nổ lần thứ 12, so với năm 2008, năm 2009, tuy số vụ cháy có giảm nhưng số người chết lại tăng 10 người (19%). Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) nhưng trong năm 2009 vẫn xảy ra những vụ cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, điển hình như vụ cháy tại Công ty TNHH Newtoyo Pulppy Việt Nam (100% vốn Hongkong) ở Bình Dương gây thiệt hại 59 tỉ đồng. Vụ cháy rừng quốc gia Hoàng Liên Sơn những ngày cuối năm 2009 không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn làm suy giảm đa dạng sinh học và gây ô nhiễm môi trường.

Luật sư Vũ Tiến Vinh, Đoàn luật sự TP Hà Nội cho rằng, chế tài xử phạt những vi phạm trong việc tuân thủ các quy định của Nhà nước về công tác PCCC ở Việt Nam còn nhẹ. Bộ luật Hình sự chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự những đối tượng gây cháy nổ gây hậu quả nghiêm trọng, vì thế trên thực tế rất ít đối tượng gây cháy nổ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Để nâng cao hiệu quả công tác PCCC, luật sư Vinh đề xuất việc sửa đổi bổ sung điều khoản trong Bộ luật Hình sự theo hướng, nếu tổ chức, cá nhân trong công tác quản lý không tuân thủ các quy định về PCCC đã có thể xác định được tội danh.

Luật sự Vinh cũng cho rằng, ở những chung cư cao tầng và những nơi dễ xảy ra cháy nổ nên bắt buộc đơn vị chủ quản mua bảo hiểm bởi khi đó, đơn vị bảo hiểm sẽ cử chuyên gia đến thẩm định xem cơ sở đó có tuân thủ các quy định về PCCC hay không và họ cũng sẽ thường xuyên đi kiểm tra công tác đảm bảo an toàn PCCC.

Cần có Luật Chung cư?

Vụ cháy tòa nhà JSC 34 Licogi trên đường Lê Văn Lương (TP Hà Nội) làm 2 người chết đang gây lo ngại về công tác PCCC ở các toà nhà chung cư. Hiện Hà Nội có 264 toà nhà có chiều cao từ 10 tầng trở lên, theo đánh giá thì 2/3 số toà nhà này không đảm bảo các yêu cầu đặt ra đối với công tác PCCC. TP.HCM có 184 chung cư cao tầng thì có đến 80% các toà nhà không có ống thông gió, hút khói, đèn, còi báo động cháy… Hơn nữa, tại các chung cư cao tầng (CCCT), hành lang, cầu thang bộ để thoát hiểm thường bị các hộ dân lấn chiếm, gây khó khăn cho việc thoát hiểm khi có sự cố.

Nhìn nhận về vụ cháy chung cư trên đường Lê Văn Lương, Tiến sĩ Phạm Sĩ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng, nên điều tra rõ trách nhiệm của từng bên: thiết kế, thẩm định, chủ đầu tư, đơn vị nghiệm thu, ban quản lý dự án, cá nhân người gây cháy… để rút ra bài học kinh nghiệm trong việc xây dựng, quản lý vận hành CCCT.

TS Liêm cũng cho rằng, không nên xây CCCT phục vụ việc tái định cư bởi tái định cư đa phần là người nghèo, họ không có đủ tài chính đóng góp cho các khoản bảo dưỡng để đảm bảo an toàn cho chung cư. Chung cư tái định cư nên xây thấp tầng, cầu thang bộ, hành lang ở bên để người dân nếu có thổi nấu bằng than tổ ong sẽ thông thoáng hơn, có xảy ra cháy nổ cũng dễ ứng cứu. Còn những CCCT nghiêm cấm việc thổi nấu bằng than tổ ong. Luật sư Vũ Tiến Vinh cho rằng, với sự xuất hiện ngày càng nhiều CCCT, nên có Luật Chung cư để quản lý chặt chẽ những phát sinh trong xây dựng, sử dụng CCCT.

Đại tá Nguyễn Văn Tươi, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và Cứu nạn, cứu hộ, cho biết, nguyên nhân gây cháy nổ phần lớn do ý thức con người (trong năm 2009 chiếm 29% tổng số vụ) do đó, việc tuyên truyền nâng cao ý thức, kiến thức về PCCC của người dân sẽ được Cục đặc biệt coi trọng. Cục sẽ tăng cường kiểm tra việc tuân thủ các quy định về PCCC tại các chợ, trung tâm thương mại, khu công nghiệp, khu dân cư; hướng dẫn và giúp đỡ các cơ sở xây dựng phương án chữa cháy; thường xuyên tổ chức thực tập và diễn tập các phương án chữa cháy; phối hợp với các tổ chức nước ngoài tổ chức các khoá đào tạo huấn luyện về PCCC, cứu hộ, cứu nạn góp phần hạn chế số vụ cháy và thiệt hại do cháy nổ gây ra./.