Không một ngân hàng nào lo vượt chỉ tiêu cho vay, ngược lại đang cố thực hiện chỉ tiêu cho phép mà không làm được.
Lãi suất luôn là vấn đề quan trọng đối với nền kinh tế. Vướng mắc chính hiện nay không phải chủ yếu ở lãi suất cao hay thấp, mà là doanh nghiệp có đến được với ngân hàng hay không.
“Ngân hàng không cho vay được, chứ không phải không được cho vay” ông Trần Xuân Giá – Chủ tịch Hội đồng quản trị ACB khẳng định điều này khi trao đổi với VOV.
Cũng theo ông Trần Xuân Giá, hiện nay, không một ngân hàng nào lo vượt chỉ tiêu cho vay, ngược lại đang cố thực hiện chỉ tiêu cho phép mà không thực hiện được. Vì vậy, cơ cấu lại nợ để DN đến được với NH là quan trọng nhất. Làm sao cho DN có đủ điều kiện để vay được vốn. Xử lý nợ xấu cho cả hệ thống DN là vượt tầm của từng ngân hàng và cả hệ thống ngân hàng, cần phải có sự hỗ trợ đặc biệt của nhà nước.
Chia sẻ quan điểm này, ông Ngô Trí Long, nguyên phó viện trưởng viện nghiên cứu khoa học thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng, vấn đề tắc hiện nay của dòng vốn là DN không thể tiếp cận tín dụng. Vậy, phải thông bằng cách nào? “Theo tôi, để tăng hiệu quả đồng vốn và để tín dụng đến được với doanh nghiệp thì cần phải cho vay theo dự án. Tôi muốn nhấn mạnh là không thể nhìn sức khỏe DN mà cho vay theo cách như trước đây. DN lớn chưa chắc đã khỏe. Do vậy, ngân hàng cần thẩm định theo từng dự án, dự án nào tốt thì rót vốn còn không thì thôi”.
Cũng theo ông Long, ngoài đói vốn, thiếu vốn như hiện nay thì vấn đề lớn nhất là làm sao hạ lãi suất cho vay không được quá 13%/ năm dù mức này vẫn còn rất cao so với các nước trong khu vực. Hiện nay DN làm ăn có lãi để đóng thuế mà kê khai thì chỉ còn rất ít, qua con số 70% DN báo lỗ thì thấy rõ điều đó”.
Cứu doanh nghiệp là cứu nền kinh tế
Tất cả các vấn đề được chuyên gia kinh tế đặt ra lúc này đều xoay quanh một “chiếc chìa khóa” duy nhất là DN. DN là xương sống, huyết mạch của nền kinh tế. Khi DN ngưng trệ thì toàn bộ nền kinh tế ngưng trệ. Chính vì vậy, theo ông Ngô Trí Long, Nhà nước cần tạo điều kiện khuyến khích cho DN phát triển, những DN nào có khó khăn tạm thời thì phải hỗ trợ để họ tồn tại phát triển. Chính lúc này cần phải chọn lọc để hỗ trợ DN. Các chính sách thuế mà chúng ta đã tung ra rồi, tuy nhiên, vẫn chưa có tác động lớn.
Ông Long còn chỉ ra một căn bệnh cố hữu là “thích tăng trưởng cao”. Bên cạnh hạn chế của Việt Nam là chất lượng và hiệu quả sản xuất thấp thì chi phí không chính thức, tham nhũng cũng khiến giảm sức cạnh tranh của DN nói riêng hay của nền kinh tế nói chung. Nên để đảm bảo tăng trưởng thì cần phải giải quyết của vấn đề sâu xa này. Còn nới lỏng tín dụng thì cũng chỉ làm tăng lạm phát trong khi hiệu quả sử dụng đồng vốn không cải thiện. “Thu được 1 đồng mà bỏ ra hơn 1 đồng là chết rồi” – ông Long nói.
Nhấn mạnh hơn việc phải cứu DN trong lúc này, ông Trần Xuân Giá nói: “Hơn lúc nào hết nhà nước phải ra tay hỗ trợ doanh nghiệp. Hỗ trợ DN không phân biệt lớn, bé-nhà nước, ngoài nhà nước”.
Phân tích rõ hơn, theo ông Giá, việc hỗ trợ DN phải bao gồm cả hai đầu: Đầu vào và đầu ra. Đầu vào là hỗ trợ DN giảm chi phí và đầu ra là hỗ trợ trực tiếp và gián tiếp giúp doanh nghiệp tiêu thụ được sản phẩm do mình làm ra. Đầu vào nhà nước hỗ trợ trên ba mặt: Phí-Thuế-Lãi suất. Trước mắt, cần thống kê đầy đủ có bao nhiêu loại phí, trực tiếp và gián tiếp mà hiện nay DN và người dân phải nộp. Trên cơ sở đó làm ba việc: Xóa những loại phí lỗi thời, không còn phù hợp; Miễn, giảm có thời hạn một số loại phí nào đó thấy là cao, vượt quá sức chịu đựng của DN và người dân; Hoãn thi hành những loại phí đã ban hành nhưng chưa có hiệu lực thi hành
Về thuế, theo ông Giá, cần cắt giảm thuế suất đối với một số loại thuế và thời gian miễn, giảm cần dài hơn.
Theo ông Trần Xuân Giá, việc hỗ trợ DN qua kênh phí và thuế, thực chất là nhà nước dùng thuế của dân để hỗ trợ DN vào những lúc khó khăn. Vì vậy, việc hỗ trợ này được thực hiện qua các mệnh lệnh hành chính. Còn việc hỗ trợ DN qua kênh lãi suất, thực chất các DN hỗ trợ lẫn nhau. Vì vậy nó được thực hiện bằng vận động, thuyết phục là chính.
“Cứu doanh nghiệp trước mắt, không tạo ra khó khăn quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, mà phải là một bước của quá trình tái cơ cấu nền kinh tế. Cứu hệ thống doanh nghiệp đừng để tình trạng doanh nghiệp ngừng sản xuất, phá sản hàng loạt; giảm thiểu số doanh nghiệp sản xuất cầm chừng. Phải thống nhất quan niệm rằng cứu doanh nghiệp là cứu nền kinh tế hay để cứu nền kinh tế phải bắt đầu từ cứu doanh nghiệp. Hỗ trợ doanh nghiệp là cần thiết, nhưng phải đồng bộ, quyết liệt và kịp thời” – ông Trần Xuân Giá nói.
Mặt khác, theo ông Trần Xuân Giá, phải chặn đứng đà suy giảm vốn đầu tư toàn xã hội. Trong điều kiện tăng trưởng kinh tế đang còn phải dựa chủ yếu vào tăng vốn đầu tư thì việc không những không tăng mà còn giảm vốn đầu tư toàn xã hội là nhân tố quan trọng nhất quyết định đà suy giảm kinh tế. Đây là điều phải đặc biệt quan tâm không chỉ cho năm 2012 mà còn vào năm 2013. Đương nhiên là đầu tư phải có hiệu quả, nếu không thì sẽ làm cho kinh tế vĩ mô rơi vào mất cân đối nghiêm trọng hơn, lạm phát cao hơn. Do đó tăng vốn đầu tư toàn xã hội phải đặt trong tái cơ cấu đầu tư, nhât là đầu tư công.
Ngay từ bây giờ, trong khi tiếp tục thực hiện các giải pháp tình thế, cần phải quyết liệt, nhất quán, chủ động thực hiện các giải pháp cơ bản để chủ động chống lạm phát. Đó là các giải pháp giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất, hiệu quả, sức cạnh tranh tranh của cả nền kinh tế cũng như từng ngành, từng doanh nghiệp. Khác với nhiều năm trước, lần này hướng đi, biện pháp của việc nâng cao năng suất, hiệu quả của nền kinh tế đã khá rõ. Tái cấu trúc nền kinh tế, các khu vực, lĩnh vực ưu tiên tái cơ cấu, các giải pháp cơ bản để thực hiện các mục tiêu mang tính chất cải cách này đã được vạch ra.
“Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện các giải pháp đã đề ra” – ông Trần Xuân Giá nhấn mạnh./.
