Nhiều doanh nghiệp bất động sản chờ… chết?

Nguy cơ phá sản của nhiều DN bất động sản (BĐS) khá cao khi tiền mặt của nhiều đơn vị đã cạn kiệt nhưng nợ ngân hàng chất đống với lãi suất cao.

Nợ ngập đầu…

Số liệu từ các Hiệp hội BĐS cho biết, tổng vay nợ của các DN BĐS đang ở mức 200.000 tỷ đồng (nợ xấu khoảng hơn 8.000 tỷ đồng). Trong khi đó, báo cáo tài chính cho thấy lượng tiền mặt của đa số các doanh nghiệp đang ở tình trạng cạn kiệt.

Những món nợ loại khủng từ vài chục, vài trăm thậm chí hàng nghìn tỷ đồng của các DN BĐS khiến trên 2 sàn chứng khoán, tính tới cuối năm 2011, trừ một vài trường hợp hiếm hoi có lượng tiền mặt lớn trên 1.000 tỷ đồng như CTCP  Hoàng Anh Gia Lai - HAG (2.900 tỷ đồng), Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VCG (1.756 tỷ đồng), CTCP Tập Đoàn Hòa Phát-HPG (1.064 tỷ đồng) và một số có tiền mặt thấp hơn nhưng tỷ lệ an toàn vay nợ cao như CTCP phát triển đô thị Từ Liêm- NTL (300 tỷ đồng), CTCP Đầu tư Xây dựng Bình Chánh- BCI (295 tỷ đồng), còn lại đều có rất ít tiền mặt, trong khi các khoản nợ ngắn hạn rất cao.

Nhiều sàn giao dịch BĐS khách chủ yếu đến thăm dò tình hình chứ không giao dịch mua- bán

Gần đây, TTCK tỏ ra đặc biệt lo ngại với trường hợp CTCP Đầu tư Tổng hợp Hà Nội (Hanic - SHN). Chủ tịch HĐQT SHN công khai thừa nhận về khả năng phá sản của DN này đang rất cao. Cụ thể, tính tới cuối 2011, SHN chỉ còn vỏn vẹn chưa đầy 1,15 tỷ đồng tiền mặt và các khoản tương đương tiền. Trong khi đó, nợ ngắn hạn lên tới 401 tỷ đồng (VCSH chỉ có 276 tỷ đồng).

Có thể không đến mức như SHN, nhưng thực tế, trên sàn chứng khoán có không ít các DN BĐS và xây dựng khác cũng đang ở tình trạng thanh khoản yếu và nợ ngắn hạn, dài hạn đều ở mức rất cao, thậm chí có trường hợp gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu (VCSH).

Đơn cử, công ty Công ty Cổ phần Cavico Việt Nam Khai thác Mỏ và Xây dựng- MCV chưa có kết quả kinh doanh quý IV/2011. Tính tới cuối quý III/2011, tình hình thanh khoản của doanh nghiệp này cũng nằm ở mức tệ hại với tiền mặt chỉ còn vỏn vẹn hơn 3 tỷ đồng; nợ ngắn hạn là 320 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với VCSH 198,5 tỷ đồng.

Địa ốc Hoàng Quân (HQC) cũng không kém phần khó khăn khi mà tiền và các khoản tương đương tiền tới cuối quý IV/2011 chỉ còn hơn 11 tỷ đồng, trong khi nợ ngắn hạn khổng lồ 1.790 tỷ đồng.

Người hùng oanh liệt một thời SAM của CTCP Đầu tư và Phát triển Sacom, vốn hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất cáp nhưng sau đó đã chuyển trọng tâm sang BĐS và đầu tư tài chính. Tính tới cuối năm 2011, tiền và các khoản tương đương tiền của SAM chỉ ở mức gần 33,8 tỷ đồng và thua lỗ năm 2011 là hơn 183 tỷ đồng.

Trong trường hợp CTCP Tổng Công ty Xây lắp Dầu khí Nghệ An- PVA, lượng tiền và tương đương tiền của doanh nghiệp này khá lớn với hơn 49,5 tỷ đồng nhưng nợ ngắn hạn lại cao là 1.110 tỷ đồng.

Bên cạnh các doanh nghiệp nêu trên, trên TTCK còn rất nhiều doanh nghiệp bất động sản và xây dựng đang gặp khó khăn về bán hàng, kéo theo đó là thiếu vốn, thiếu tiền mặt, nợ dâng cao như CTCP Sông Đà 9.06- S96 (tiền mặt 3,3 tỷ, nợ ngắn hạn 262 tỷ, VCSH 92 tỷ), CTCP bất động sản du lịch Ninh Vân Bay-NVT (tiền mặt 14 tỷ, nợ ngắn hạn 296 tỷ, VCSH 651 tỷ), CTCP Cơ điện và Xây dựng Việt Nam - MCG (tiền mặt 29,7 tỷ, nợ ngắn hạn 1.217 tỷ, VCSH 713 tỷ), CTCP Kinh doanh và Phát triển Bình Dương- TDC (tiền mặt 65 tỷ, nợ ngắn hạn 1.340 tỷ, VCSH 1.254 tỷ),  CTCP Xây dựng hạ tầng Sông Đà- SDH (tiền mặt 12,5 tỷ, nợ ngắn hạn 330 tỷ, VCSH 216 tỷ) ...

Danh sách các DN BĐS có số nợ quá cao so với khoản tiền mặt hiện có của DN khó có thể kể hết. Nhưng các DN này đều được cảnh báo giống nhau là đang  trước nguy cơ phá sản cao.

Doanh nghiệp chờ… chết?

Theo phân tích của các chuyên gia, sở dĩ DN BĐS bị dồn vào thế đường cùng là do DN không tự lượng sức mình, đầu tư dàn trải quá nhiều dự án. Tiền thì không phải là DN không có nhưng tất cả hiện giờ đang nằm trong đất, muốn có tiền DN buộc phải chờ đợi.

Nhiều dự án BĐS phải tạm dừng triển khai vì thiếu vốn

DN chờ thị trường tốt lên, thanh khoản cải thiện mới có thể bán được dự án, bán được nhà thu được tiền của khách hàng rồi dự án mới tiếp tục được triển khai. Còn nếu thị trường cứ kéo dài tình trạng này thì doanh nghiệp chỉ có thể gồng gánh trong một thời gian ngắn nữa.

Trước những khó khăn của doanh nghiệp, mới đây Ngân hàng nhà nước và Bộ Xây dựng đã đưa ra một loạt các giải pháp như hạ lãi suất cho vay, mở hầu bao cho vay một số khoản mục BĐS, mua lại một phần quỹ nhà chung cư của các doanh nghiệp bất động sản để làm nhà công vụ, nhà tái định cư... nhưng xem ra những biện pháp đủ mạnh để cứu vãn tình hình.

Bởi theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam, "Không phải Nhà nước mua để cứu DN BĐS cụ thể nào. Trong điều kiện kinh tế bình thường, DN không gặp khó khăn thì Nhà nước vẫn có thể mua, nhưng mua vào thời điểm này thì có lợi vì giá rẻ. Giá đưa ra mang tính thỏa thuận, Nhà nước mua theo nhu cầu, nếu doanh nghiệp không bán thì Nhà nước cũng không ép doanh nghiệp”.

Mặc dù thông tin này cũng đã nhen nhóm lên hy vọng cho khá nhiều DN BĐS và các nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu BĐS, cũng như nhiều người mua nhà theo hình thức góp vốn. Tuy nhiên, trong khi hy vọng chưa biết đến khi nào thành hiện thực và khả năng giải thoát cho BĐS được đến đâu thì hằng ngày bản thân DN BĐS ngoài việc vẫn đang chịu lãi suất ngân hàng, cạn vốn giao dịch,… thì không ít khách hàng có xu hướng đổi ý và tìm cách rút vốn khỏi các dự án BĐS.

Ông Ngô Hồng Tuấn - Văn phòng công chứng Đông Đô cho biết, do sự chênh lệch giá thị trường quá thấp vì vậy những khách hàng đều mong muốn quay lại để đòi lại tiền đã nộp. Thậm chí, họ chấp nhận mất tiền chênh. Với những khoản tiền chênh lệch quá lớn họ có thể vẫn theo đuổi cam kết đúng hợp đồng với hi vọng có thể cứu vãn một phần thua lỗ.

Theo luật sư Phạm Thanh Bình – Công ty Luật Hồng Hà, trong khoảng 3 tháng gần đây hiện tượng người mua nhà khiếu nại và khởi kiện chủ đầu tư ra tòa án bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều.

Nguyên nhân khiến khách hàng muốn kiện để hủy hợp đồng vì hiện nay giá BĐS đang xuống trong khi trước đó nhiều người đã phải mua với giá cao, thêm vào đó nhu cầu căn hộ, đất nền để đầu cơ giảm sút nên nhiều khách hàng muốn tận dụng các khiếm khuyết trong hợp đồng để kiện chủ đầu tư để đòi bồi thường.

Hơn thế, nhiều DN BĐS đang trong tình trạng sống dở chết dở vì vốn ngân hàng không được được giải ngân, doanh nghiệp muốn vay thì phải trả lãi suất cao thậm chí cao hơn tỷ suất lợi nhuận. Áp lực này càng nặng khi dự án đang triển khai dở dang giờ buộc phải ngừng lại, khách hàng gây mọi áp lực để đòi lại tiền…

Theo ông Phạm Xuân Cần - Chủ tịch công ty tư vấn BĐS Sohovietnam, trong số những doanh nghiệp đang chào bán dự án, có doanh nghiệp đã vay tiền của ngân hàng, huy động vốn của khách hàng để mua đất làm dự án, rồi ứng vốn của nhà thầu hoặc bằng phát hành trái phiếu chuyển đổi để xây dựng, nhưng do đầu ra cho sản phẩm không có nên không có doanh thu trả lãi ngân hàng và nhà thầu nên buộc phải bán dự án.

Rõ ràng, mặc dù nhiều DN BĐS lớn đang nỗ lực hết sức để tìm cách thoát khỏi "vũng lầy", tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay xem ra mọi cố gắng đều vô ích. Và tất nhiên, khi một DN BĐS phá sản thì có nhiều điều phải lo, nhiều người phải lo, từ ngân hàng cho tới cổ đông và cả người mua nhà./.


Hà Trần/VOV online (T.H)