Bản Kích, xã Pha Khinh (Quỳnh Nhai, Sơn La) thuộc diện phải di chuyển toàn bộ khỏi vùng lòng hồ thuỷ điện Sơn La. Cả bản có gần 130 hộ dân. Cuối năm 2008 đã có 45 hộ của bản di chuyển về xã Phiêng Khoài, huyện Yên Châu. Gần 2/3 số hộ còn lại đến nay vẫn chưa chịu di chuyển, trong khi chỉ còn mấy tháng nữa bản sẽ bị nước ngập. Ông Hoàng Văn Chanh, Trưởng bản Kích lý giải, đại đa số người dân trong bản đều có nguyện vọng được tái định cư tại bản, nhưng mong muốn này không được đáp ứng bởi quỹ đất để ở không còn. Tuy nhiên, thực tế là đất của người dân bản Kích, huyện lại lấy ra để chia cho hai bản bên cạnh đến ở. “Đất đai bản Kích vẫn còn, nhưng lại được chia cho dân bản Khoang dùng làm đất sản xuất. Tôi đã tuyên truyền vận động bà con nhiều, gọi dân về họp mấy lần nhưng họ không nghe. Họ thấy họp ở trên nhà nhưng chỉ đến đứng dưới gầm sàn nghe vài câu thấy vẫn phải di chuyển là lại trốn về hết, trên nhà chỉ còn lại 1, 2 người ngồi nghe” - ông Chanh cho biết.
 |
|
Thủy điện Sơn La là dự án thủy điện lớn nhất Việt Nam.
|
Còn tại bản Púa, xã Chiềng Bằng có 100 hộ phải di chuyển thì đến nay vẫn còn 80 hộ chưa di chuyển, trong đó, gần 30 hộ chưa chịu ký cam kết. Khi tiếp xúc với bà con, ai cũng khẳng định ủng hộ chủ trương của Đảng và Nhà nước sẵn sàng di dời khỏi vùng lòng hồ thuỷ điện Sơn La đến các điểm tái định cư mới.
Thế nhưng, nơi bà con được bố trí đến tái định cư ở Noong Trạng, xã Chiềng Khay, cơ sở vật chất không đảm bảo. Đường giao thông, nước sinh hoạt chưa có, thậm chí mặt bằng còn chưa được san gạt đến nơi đến chốn. Ông Lò Văn Cọc, một trong những hộ dân chưa di chuyển ở Bản Púa cho biết: “Đảng, Nhà nước bảo di chuyển đến nơi mới, chúng tôi xin nghe theo nhưng chỗ ấy phải tốt hơn chỗ ở cũ. Chúng tôi không mong muốn gì nhiều chỉ mong được chuyển đến nơi nào có ruộng, có nước, có đất… để làm ăn sinh sống thôi. Chúng tôi không biết buôn bán, cũng không có lương như cán bộ, nếu không có đất trồng cấy thì lấy gì mà ăn?”
Khi làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Đức Tuấn, Phó Ban quản lý dự án di dân tái định cư Thuỷ điện Sơn La cho biết: Trong 6 năm qua, Quỳnh Nhai phải tổ chức di chuyển tới hơn 8.000 hộ dân, khối lượng công việc rất lớn, phức tạp nên đến nay việc di chuyển chưa hoàn thành. “Có nhiều khó khăn nảy sinh trong quá trình thực hiện dự án mà ban đầu không lường hết được, bởi tính chất phức tạp của công tác di dân quá lớn, và chưa có tiền lệ” - ông Tuấn nói.
Việc qui hoạch, bố trí dân tái định cư nội huyện không hợp lý đã khiến nhiều hộ bất bình không chịu di chuyển. Mặt khác, các điểm tái định cư xây dựng chậm, nhiều nơi dân đã đến ở nhưng các công trình phục vụ đời sống sinh hoạt như: điện, đường, trường học, trạm y tế… còn dở dang, ít nhiều ảnh hưởng đến đời sống và tâm lý của bà con. Hơn bao giờ hết, huyện Quỳnh Nhai cần khắc phục những tồn tại này để sớm hoàn thành việc di chuyển các hộ dân trước ngày nút ống dẫn dòng dự kiến vào tháng 5/2010/.
