Thời gian gần đây, quan hệ của CHDCND Triều Tiên với các nước có một số diễn biến đáng chú ý được dư luận quốc tế quan tâm. Diễn biến đầu tiên được đánh giá là tích cực nhất là chuyến thăm CHDCND Triều Tiên của cựu Tổng thống Mỹ B.Clinton dẫn tới việc Triều Tiên thả hai nữ nhà báo Mỹ bị nước này bắt giữ hồi tháng 3 vừa qua. Các chuyên gia phân tích coi đây là tín hiệu tích cực để CHDCND Triều Tiên tổ chức đối thoại song phương với Mỹ ở các cấp khác và quay trở lại đàm phán 6 bên về chương trình hạt nhân, tiến tới bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ.
Trong cuộc hội đàm giữa ông Clinton với chủ tịch Kim Jong Il, hai bên đã thể hiện thái độ thiện chí nhằm tiến tới một quan hệ bình thường thông qua đối thoại song phương. Hai bên đều bày tỏ hy vọng quan hệ hai nước sẽ đạt được tiến bộ nhất định để giải quyết vấn đề căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.
Diễn biến tích cực thứ 2, đó là thỏa thuận đạt được giữa hai miền Triều Tiên về nối lại giao lưu qua biên giới hai nước. Ngày 17/8, CHDCND Triều Tiên tuyên bố dỡ bỏ một phần những hạn chế qua lại biên giới giữa hai miền Triều Tiên sau 18 tháng căng thẳng. Hãng Thông tấn Trung ương CHDCND Triều Tiên (KCNA) đã chính thức tuyên bố việc dỡ bỏ này sẽ cho phép các gia đình đoàn tụ từng bị chia cắt do cuộc chiến tranh Triều Tiên hơn 50 năm trước, nó cũng cho phép nối lại các tuyến du lịch từ Hàn Quốc đến khu nghỉ dưỡng trên núi Kim Cương của CHDCND Triều Tiên đã bị đình trệ từ khi chính phủ mới của Tổng thống Lee Myung Bak được thành lập. Các hoạt động vận chuyển nguyên vật liệu, sản phẩm ra vào khu công nghiệp Kaesong cũng được nối lại.
Theo đánh giá của các chuyên gia, thỏa thuận trên đạt được là kết quả của cuộc hội đàm ngày 16/8 giữa Chủ tịch tập đoàn công nghiệp Hyundai Hàn Quốc, bà Jung Eun nhân chuyến thăm CHDCND Triều Tiên, với Chủ tịch Kim Jong Il. Vì Khu công nghiệp Kaesong và khu nghỉ dưỡng trên núi Kim Cương đều do tập đoàn Hyundai xây dựng và điều hành thông qua chi nhánh của tập đoàn này tại CHDCND Triều Tiên.
Diễn biến tích cực thứ 3 là nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong Il đã gửi lời chia buồn đến Hàn Quốc về cái chết của cựu Tổng thống Kim Dae Jung và ca ngợi những đóng góp của ông trong cải thiện quan hệ liên Triều. Ông Kim Dae Jung từng đấu tranh không mệt mỏi cho nền dân chủ Hàn Quốc, giành giải thưởng Nobel hòa bình sau khi tổ chức hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch CHDCND Triều Tiên Kim Jong Il vào tháng 6/2000. Bài diễn văn của Chủ tịch Kim Jong Il nhấn mạnh mặc dù cựu Tổng thống Kim đã ra đi nhưng những kỳ tích mà ông thực hiện nhằm hòa giải dân tộc và thống nhất hai miền vẫn sẽ còn lưu mãi.
Các chuyên gia phân tích cho rằng sự ra đi của ông Kim có thể giúp cải thiện quan hệ giữa hai miền Triều Tiên, đặc biệt là việc CHDCND Triều Tiên đã cử phái đoàn sang dự lễ tang ông Kim Dae Jung và tổ chức cuộc hội đàm với Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung Bak ngày 23/8 kèm theo bức thông điệp mong muốn cải thiện quan hệ hai nước của Chủ tịch Kim Jong Il đối với Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung Bak cho thấy tín hiệu tích cực trong việc nối lại quan hệ giữa hai nước vốn trở nên căng thẳng kể từ khi ông Lee Myung Bak lên nắm quyền tháng 2/2008.
Có thể thấy, quan hệ hai miền Triều Tiên đang được cải thiện đáng kể và dư luận quốc tế đánh giá cao những động thái mới đây của CHDCND Triều Tiên trong thúc đẩy quan hệ với các nước, đặc biệt là Mỹ và Hàn Quốc. Điều này có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong tiến trình đối thoại về chương trình giải trừ hạt nhân của CHDCND Triều Tiên để đạt mục tiêu phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên, góp phần vào xây dựng hòa bình và ổn định lâu dài cho khu vực Đông Bắc Á./.
Tiến Trường (từ Tokyo)
