Đáng lo ngại là nhiều nơi chưa xác định được nguyên nhân tôm mắc bệnh dịch, nên không có biện pháp phòng trừ hiệu quả. Người dân vẫn tiếp tục thả nuôi, khiến thiệt hại cứ nối tiếp nhau.
Huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi đã có ít nhất 3 xã xảy ra dịch bệnh trên tôm nuôi. Một số người dân phỏng đoán có thể là do bệnh đỏ thân và đốm trắng nên đã vội vàng tìm mua nhiều loại thuốc để điều trị, ngăn chặn dịch bệnh nhưng vẫn không có hiệu quả, số lượng tôm chết ngày càng gia tăng.
Ngay cả những hộ nuôi có nhiều kinh nghiệm, cẩn thận trong việc lựa chọn nguồn giống cũng như đảm bảo kỹ thuật thả giống, vẫn mất hàng trăm triệu đồng vì tôm chết hàng loạt. Riêng tại xã Phổ Quang, trong số 60 ha nuôi tôm của xã đã có khoảng 20 ha tôm nuôi trên cát bị chết hàng loạt do dịch bệnh với thời gian thả nuôi từ 10 ngày đến 60 ngày tuổi. Ước tính tổng thiệt hại trong toàn xã lên đến 2 tỷ đồng, đó là chưa kể một phần lớn diện tích hồ nuôi vùng triều cũng đang bị mắc các loại bệnh như đỏ thân, đốm trắng và một số bệnh khác.
Trước tình hình này, nhiều hộ nuôi tôm ở xã Phổ Quang đã phải thuê người thu hoạch tôm non chạy dịch. Điều đáng lo ngại là thời điểm thả nuôi chính vụ đang ở cận kề. Hiện tại, một số hộ dân đã xả hồ, thu hoạch sớm và xử lý ao nuôi tiếp tục xuống giống, trong khi dịch bệnh vẫn tái diễn. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Phổ Quang, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi cho biết: “Xã đã nhiều lần khuyến cáo bà con nông dân không nên thả nuôi, vì đây là giai đoạn thời tiết diễn biến thất thường, bất lợi đối với sự sinh trưởng và phát triển của tôm nuôi. Tuy nhiên, nhiều người dân đã bất chấp khuyến cáo của chính quyền xã vẫn cứ tiếp tục xuống giống. Hiện xã cũng báo cáo cơ quan chức năng đề nghị nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân cụ thể để có giải pháp giúp dân khắc phục tình hình này”.
Khác với Quảng Ngãi, tại tỉnh Phú Yên, trong khi diện tích nuôi tôm trên cát phát triển tốt thì nhiều diện tích nuôi tôm trên đất ruộng lại bị dịch bệnh nghiêm trọng. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Phú Yên, trong 1 tuần qua, diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng của tỉnh nhiễm bệnh lên tới 85 ha, chủ yếu ở 2 huyện Tuy Hoà và Đông Hoà. Như vậy từ đầu năm 2010 đến nay đã có gần 240 ha tôm thẻ chân trắng ở Phú Yên bị dịch bệnh. Nguyên nhân gây dịch có thể là do hàm lượng phốt phát cao vượt ngưỡng cho phép. Đây là chất hình thành từ quá trình phân huỷ các chất mùn bã hữu cơ, thức ăn dư thừa trong quá trình nuôi tôm. Sang vụ mới lượng chất thải này không được nạo vét triệt để sẽ là một trong những nguyên nhân gây mất cân đối môi trường, dẫn đến bùng phát dịch bệnh. Ngoài ra, thời tiết năm nay diễn biến bất thường cũng là nguyên nhân làm bùng phát dịch bệnh.
Trong khi chưa xác định chính xác nguyên nhân khiến tôm chết hàng loạt, biện pháp phòng trừ trước mắt vẫn chỉ là cải tạo, xử lý nguồn nước nuôi tôm. Hiện nay, riêng tại huyện Đông Hoà có khoảng 40 ha nuôi tôm thẻ chân trắng mới thả được khoảng 1 tháng đã bị chết, ước thiệt hại khoảng 50 tỷ đồng. Huyện đã cử cán bộ phòng nông nghiệp xuống hướng dẫn người nuôi tôm khắc phục tình hình dịch bệnh. Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch UBND huyện Đông Hoà cho biết: “Phòng Nông nghiệp cử cán bộ xuống hướng dẫn người dân, nếu nuôi lại thì dùng hoá chất xử lý ao hồ nuôi tôm vừa bị dịch, chọn giống tôm tốt để thả nuôi chuẩn bị cho tháng 3 âm lịch vào vụ thả nuôi vụ chính”.
Tình trạng dịch bệnh đang diễn ra sẽ làm ảnh hưởng đáng kể đến việc thả nuôi của nông dân một số tỉnh khu vực miền Trung. Trước thực trạng này, địa phương và ngành chức năng cần nhanh chóng tìm hiểu nguyên nhân dịch bệnh và có biện pháp phòng trừ kịp thời, nhất là khi nhiều nơi sắp bước vào vụ thả nuôi chính, để tránh thiệt hại cho nông dân./.