Kiểm tra nhiều, vi phạm tăng
Việc thanh tra, kiểm tra trong Tháng hành động vì chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm (từ 15/4-15/5), năm nay được tiến hành ở tất cả các cấp, từ Trung ương đến xã, phường với tổng số 19.505 đoàn thanh tra, kiểm tra, tăng 3,67 lần so với cùng kỳ năm 2009. Nhưng kết quả đáng buồn là cùng với sự gia tăng số đoàn kiểm tra thì số cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ ăn uống vi phạm cũng gia tăng tương ứng. Các đoàn kiểm tra, thanh tra được 210.062 cơ sở, phát hiện 52.009 cơ sở không đạt yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP), chiếm tỷ lệ 24,75%. Như vậy, số cơ sở không đạt được phát hiện tăng hơn 7% so với cùng kỳ năm 2009.
Thống kê của Ban Chỉ đạo liên ngành về ATVSTP cho thấy, trong 6 tháng đầu năm, cả nước đã xảy ra 88 vụ ngộ độc thực phẩm làm 2.929 người mắc, 2.429 người đi viện và 32 trường hợp tử vong. So sánh với cùng kỳ năm 2009, số vụ ngộ độc tăng 23 vụ (tăng 35%); số người mắc tăng 240 người; Số người đi viện tăng 338 người (16%); Số người bị tử vong tăng 4 (14%). Đáng lưu ý, ngay trong Tháng hành động vì chất lượng ATVSTP với chủ đề “Giữ vững cam kết về trách nhiệm doanh nghiệp với ATVSTP”, cả nước ghi nhận 24 vụ ngộ độc thực phẩm, làm 682 người mắc và 11 người tử vong.
Thức ăn đường phố chiếm tỷ lệ rất cao trong số mẫu mất ATVSTP
Theo ông Nguyễn Thanh Phong, Phó Cục trưởng Cục ATVSTP, hiện nay tình hình ngộ độc thực phẩm tập thể vẫn còn xảy ra ở nhiều địa phương, nhất là tại một số bếp ăn ở các KCN. Nguyên nhân do điều kiện vệ sinh cơ sở, nguồn nước bị ô nhiễm. Việc kiểm soát nguyên liệu đầu vào chưa được thực hiện thường xuyên, đặc biệt là sự quan tâm đối với công tác đảm bảo ATVSTP của Ban quản lý các KCN chưa cao, chưa có sự liên kết chặt chẽ với cơ quan quản lý ATVSTP địa phương.
Gần 60% số cơ sở vi phạm không bị xử lý
Tương tự như năm 2009, tình hình xử lý vi phạm tại các địa phương còn chưa nghiêm. Mặc dù có tới 52.009 cơ sở không đạt yêu cầu về ATVSTP, nhưng có tới 31.100 (chiếm 59,8% tổng số cơ sở vi phạm) không bị xử lý theo qui định mà chỉ bị nhắc nhở. Cụ thể, tuyến huyện xử lý ít hơn tuyến tỉnh, tuyến xã hầu như không xử lý. Nguyên nhân do năng lực của các đoàn thanh tra, kiểm tra của tuyến huyện, tuyến xã còn hạn chế nên không phát hiện được hết các hành vi vi phạm hoặc có phát hiện nhưng không xử lý mà chỉ nhắc nhở. Tỷ lệ phát hiện cơ sở không đạt yêu cầu ATVSTP của đoàn liên ngành Trung ương cũng cao gấp gần 3 lần so với địa phương. Chính vì vậy, Cục ATVSTP đang triển khai nhiều dự án tăng cường năng lực cho cán bộ, kết hợp với các trường, viện để đào tạo thanh tra lĩnh vực này.
Đáng ngại là, hầu hết các địa phương chưa triển khai cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATVSTP đối với các cơ sở do cấp xã quản lý (trừ Hà Nội và một số tỉnh, thành phố lớn). Trên thực tế, số cơ sở đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATVSTP của cả nước còn rất thấp, phổ biến ở mức dưới 20%. Ông Nguyễn Hiệp, đại diện thanh tra Bộ Y tế nhấn mạnh: “Khi xảy ra các vụ ngộ độc chúng ta phải tìm tận gốc nguyên nhân của nó, ở khâu nào và trách nhiệm do ai, bộ ngành nào để phòng tránh. Muốn vậy, cần phải xác định rõ trách nhiệm của các các bộ ngành liên quan, chứ không phải chỉ riêng ngành y tế”.
Liên quan tới vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Phong nêu rõ: “Năm nay, Cục sẽ tập trung vào công tác hậu kiểm. Hằng tháng, chúng tôi có từng chủ đề về các cơ sở không đạt yêu cầu về ATVSTP. Trên cơ sở này thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm các cơ sở sản xuất kinh doanh và dịch vụ ăn uống”.
Để chủ động phòng chống ngộ độc tập thể, trong thời gian tới, Cục ATVSTP sẽ triển khai các biện pháp như: Đẩy mạnh thông tin tuyên truyền cho các nhóm đối tượng; thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất, chế biến và kinh doanh thực phẩm, phân tích nguy cơ ô nhiễm thực phẩm, giám sát chặt chẽ nguy cơ ngộ độc và phòng chống ngộ độc tập thể. Trong đó cần đặc biệt nêu cao vai trò trách nhiệm của UBND các cấp trong vấn đề đảm bảo ATVSTP./.