Hà Nội ngày 14 tháng 8 năm 2009
Gửi mẹ cái Mùa.
Thư khẩn, mẹ nó đọc ngay nhé! Đừng nghĩ tôi mắc tính quan trọng hoá của người Thủ đô, mẹ nó đọc xong, nhớ phổ biến cả cho bà con láng giềng nữa nhé!
Chuyện là thế này, hôm trước tôi nghe đài, thấy nói ở cái hội thảo mới đây về nạn phân bón giả, mấy nhà khoa học ở Cục Trồng trọt đã trình ra một cái dự thảo Nghị định mà trong đó có nói rằng: “Để hạn chế tối đa tình trạng phân bón giả hoành hành, nông dân cũng có thể bị xử phạt tối đa nếu họ sử dụng phân bón giả, kém chất lượng” - Nghe tin này, tôi phát hoảng, nhất là khi mức phạt tới 10 triệu đồng. Mẹ nó xem, nông dân năm nào chả có tới ba, bốn lần bón phân, chẳng may một lần mua phải phân bón giả, bị phạt 10 triệu, có mà mất toi một vụ lúa! Nghĩ vậy, tôi định bụng đi mua ngay mấy cuốn sách hướng dẫn phân biệt phân bón gửi về cho mẹ nó.
Rạc cẳng cả ngày ở hiệu sách lớn, hiệu sách nhỏ chẳng tìm được cuốn nào, về xóm trọ, vừa đi vừa lẩm bẩm “nông dân mình nhanh nhạy ghê cơ, vừa có thông tin thế mà đã ra mua sạch không còn cuốn sách nào” - Bác giáo Bình thấy lạ, hỏi. Tôi kể sự tình, bác ấy cười đổ cả cái ghế đẩu: “Nhạy cái con khỉ! Cả đời giáo Bình tôi đọc sách, nào đã một lần nhìn thấy cuốn sách nào dạy nông dân các chú chuyện chọn phân?”
Tôi cãi: “Bác đùa! Em ra phố sách, thấy thượng vàng hạ cám sách gì cũng có, thậm chí có cả sách dạy trẻ con cấp hai tỏ tình… Có nhu cầu là người ta in hết! Chắc chắn nông dân sợ phạt mà đi mua hết rồi, em chậm chân thôi!” - Bác giáo nhìn tôi thương hại: “Nhưng mà việc gì chú phải lo, ai lại bắt vạ người dân vì dùng phải phân bón giả? Đến các cán bộ khuyến nông, rồi quan chức địa phương nhà chú còn chẳng thể biết được phân thật, phân giả; quản lý thị trường nghi ngờ còn phải gửi mẫu đến cơ quan đo lường chất lượng để giám định… Người nông dân như các chú chỉ có sờ với ngửi thì phát hiện làm sao?” - Thấy thái độ bác ấy chân tình, tôi chăm chú nghe, rồi thấy cũng phải.
Còn nhớ, hồi năm ngoái, có lần biên thư cho mẹ nó, cũng về chuyện phân giả, tôi động viên mẹ nó rằng, thế nào rồi các nhà khoa học cũng nghĩ ra giải pháp giúp người nông dân chúng mình thoát nạn phân giả. Giờ thì đúng là họ đã nghĩ ra cách, thậm chí nghĩ ra cả một cái dự thảo nghị định hẳn hoi. Nhưng mà, cuối cùng thì giải pháp lại là… phạt người nông dân không biết chọn phân bón. Biết thế này, bà con khi dùng phải phân giả, hay nhất là cứ giả vờ là “tốt lắm! tốt lắm!”, đừng kêu lên, đừng gây sức ép bắt người ta phải nghĩ ra giải pháp. Ép người ta phải nghĩ, mà nghĩ không bằng cái tâm đối với người nông dân thì mới ra cái nỗi này. Thật đúng là vón như phân giả!./.
