Sacombank đang bị thâu tóm như thế nào?

Eximbank tuyên bố đại diện cho 51% cổ phần biểu quyết của Sacombank và đòi bầu lại HĐQT nhưng Chủ tịch HĐQT đương nhiệm cho rằng đòi hỏi này là phạm luật.

Từ nhiều động thái “bước đệm”…

Nửa cuối năm 2011, dư luận bắt đầu xôn xao về việc Ngân hàng cổ phần Sacombank (STB) bị một nhóm nhà đầu tư nội thâu tóm, đặc biệt là những đồn đoán về việc thay đổi ban lãnh đạo Ngân hàng này trước thềm đại hội cổ đông (ĐHCĐ).

Eximbank đề nghị Sacombank (STB) thay đổi HĐQT

Sacombank là ngân hàng cổ phần lớn tại Việt Nam với mức vốn điều lệ hơn 10.000 tỷ đồng. Tính đến ĐHCĐ Sacombank năm 2011, những cổ đông lớn của STB gồm: REE 3,66%, Dragon Capital 6,66%, ANZ 9,78% và ban điều hành của ngân hàng này nắm 9%.

Những động thái của chuyện “thâu tóm” ngày càng hiện rõ khi Dragon Capital chính thức bán toàn bộ 6,66% vốn tại Sacombank (tháng 8/2011), với 61 triệu cổ phiếu. Hơn thế, người nhà ông Đặng Văn Thành – Chủ tịch HĐQT của STB đăng ký bán hết 14,84 triệu cổ phiếu đang sở hữu, tương ứng 1.62% vốn điều lệ.

Hành động này khiến dư luận được phen thêm nghi ngờ về nội tình sự việc vì gia đình ông Thành vốn là những người nắm khá rõ hoạt động của ngân hàng này. Có người cho rằng những cổ đông này bán cổ phiếu để đè giá, nhằm mua lại với mức giá rẻ hơn. Thậm chí có nhà đầu tư nghĩ rằng người nhà ông Thành bán để lấy tiền mua cổ phiếu sắp phát hành thêm cho đợt tăng vốn lên 10,740 tỷ đồng sắp tới.

Còn ông Thành lý giải trên báo chí rằng, hành động bán ra cổ phiếu đó thực chất là để chuyển cổ phần STB từ sở hữu cá nhân về sở hữu của pháp nhân là CTCP Sản xuất - Thương mại Thành Thành Công (do bà Huỳnh Bích Ngọc, vợ ông Thành làm Chủ tịch HĐQT).

Trước tình hình đó, giá cổ phiếu STB đã rơi xuống mức đáy là 11.600 đồng và công ty Thành Thành Công được chuyển nhượng cá nhân 15 triệu cổ phiếu Sacombank. Rồi cả Bourbon Tây Ninh (SBT) dự kiến mua 7,5 triệu, hai công ty con của Thành Thành Công đăng ký mua 13,2 triệu cổ phiếu STB.

Sau đó, STB bất ngờ đăng ký mua vào lượng cổ phiếu quỹ kỷ lục là 100 triệu đơn vị, tương đương mức STB sẽ phải chi hơn 1.300 tỷ đồng. Khi đó, Chủ tịch Đặng Văn Thành tuyên bố sẽ tiếp tục mua cho đến khi giá của cổ phiếu này về đúng giá trị thực (không dưới 20.000 đồng), đồng thời khẳng định, cho tới thời điểm chốt danh sách cổ đông vào tháng 8/2011, không có ai nắm giữ tới 30% cổ phần của Sacombank.

Không lâu sau, tháng 1/2012, có 2 cổ đông lớn khác của STB là Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh- REE (42 triệu cổ phiếu), và Ngân hàng ANZ Việt Nam đã thoái sạch vốn khỏi Sacombank.  

Về việc thoái vốn của ANZ, ông Thành cho biết lý do là vì ngân hàng này đã xin được giấy phép đầu tư 100% vốn tại Việt Nam. Tuy nhiên, ANZ sẽ thực hiện lộ trình thoái vốn thích hợp; còn hiện tại, ông Thành là người được ANZ ủy quyền đối với 9,9% vốn góp của ngân hàng này tại STB.

Tuy nhiên, Ngân hàng Xuất Nhập khẩu Eximbank (EIB) trở thành cổ đông lớn với lượng nắm giữ là 9,73%, trong đó phần lớn là được chuyển nhượng từ ANZ. Vì thế, có tin đồn về việc ACB, Eximbank và Sacombank sẽ "hợp nhất ".

… đến Eximbank sẽ “soán ngôi”?

Ngày 20/2, HĐQT Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) đã gửi văn bản đến lãnh đạo Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) yêu cầu thay đổi hàng loạt vấn đề quan trọng.

Theo đó, Eximbank đề nghị Sacombank (STB) thay đổi HĐQT, kế hoạch lợi nhuận và một số vấn đề khác do Eximbank (EIB) và nhóm cổ đông ủy quyền đã có trên 51% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết tại Sacombank.

Nhưng Chủ tịch Đặng Văn Thành của Sacombank cho rằng Eximbank tham gia HĐQT Sacombank là bình thường, tương tự như ANZ trước đây. Theo ông Thành, điều này sẽ không ảnh hưởng đến quyền lợi cạnh tranh giữa hai ngân hàng, và STB sẵn sàng nghe ý kiến đóng góp nếu xét thấy hợp lý.

TS Lê Đạt Chí, Trưởng Bộ môn Đầu tư Tài chính - Trường ĐH Kinh tế TPHCM:

Bằng việc chiếm 51% cổ phần của Sacombank, Eximbank và nhóm cổ đông ủy quyền chỉ cần xuất trình biên bản họp nhóm cổ đông cho Sacombank thì mọi chuyện trở nên đơn giản. Eximbank có thể thay thế phần lớn thành viên HĐQT và thông qua đó, bầu ra chủ tịch HĐQT cùng ban điều hành NH này.

Tuy nhiên, vấn đề trở nên phức tạp nếu nhóm cổ đông này sở hữu 51% nhưng chưa đúng luật định, chẳng hạn chưa thống nhất các vấn đề ủy quyền hoặc thời gian nắm giữ chưa đạt 6 tháng. Trường hợp chưa nắm giữ liên tục trong 6 tháng đang là điểm yếu của nhóm cổ đông này. Trong trường hợp này, hoạt động ĐHCĐ sẽ trở nên phức tạp hơn.

Tuy nhiên, chính ông Thành cũng phải lên tiếng khẳng định "chưa có tiền lệ yêu cầu miễn nhiệm HĐQT ngân hàng", và đòi hỏi của Eximbank là vi phạm luật tổ chức tín dụng. Thậm chí, Eximbank có thật đang đại diện cho 51% cổ phần biểu quyết của STB hay không thì còn phải chờ chốt danh sách cổ đông.

Hơn nữa, việc bầu lại HĐQT đồng nghĩa HĐQT đương nhiệm phải từ chức nhưng, theo ông Thành, theo quy định hiện nay, các thành viên HĐQT đương nhiệm chỉ được thay đổi khi thành viên vi phạm kỷ luật hoặc có đơn từ chức theo đúng quy định của điều 36 Luật Tổ chức tín dụng và điều lệ hoạt động của Sacombank. Với tư cách là đại diện cho nhóm cổ đông lớn, Eximbank chỉ có quyền đề xuất ĐHCĐ bầu bổ sung thành viên HĐQT.

Ông Thành còn cho biết, Eximbank đang nắm giữ 9,73%, NH Phương Nam nắm giữ 4,8% vốn điều lệ của Sacombank, số liệu còn lại trong tỉ lệ 51% nêu trên chưa được chứng thực. Toàn bộ chứng khoán lưu ký đều được Sacombank chuyển giao cho Trung tâm Lưu ký chứng khoán quản lý. Sau khi có danh sách từ Trung tâm Lưu ký chứng khoán sẽ xác định được ai là cổ đông. Trên cơ sở đó, Sacombank sẽ tổ chức đại hội cổ đông (ĐHCĐ).

Trước phản ứng của người đứng đầu Sacombank, phía Eximbank, Chủ tịch HĐQT Lê Hùng Dũng quả quyết: Chúng tôi đã tìm hiểu, kiểm tra chi tiết, được sự tư vấn của luật sư và có đủ cơ sở trước khi đi đến quyết định này. Ngoài ra, trước khi gửi văn bản đi, chúng tôi cũng đã có gặp nhau trao đổi với anh Đặng Văn Thành về vấn đề này.

Việc anh Thành có ý kiến là quyền của anh ấy. Eximbank là một Ngân hàng lớn, trước khi làm việc gì, chúng tôi cũng phải xem xét. Chúng tôi làm đúng trách nhiệm người đứng đầu NH được ủy quyền nắm giữ cổ phần lớn tại Sacombank.

Sacombank thực sự đang nằm trong tay nhóm cổ đông nào và ban lãnh đạo của ngân hàng này sau ĐHCĐ là ai là những câu hỏi mà thị trường chờ đợi trong kỳ đại hội dự kiến diễn ra vào tháng 4 tới. Tuy nhiên, có thể thấy ngay được tác động của cuộc đua giành quyền kiểm soát này lên giá cổ phiếu của Sacombank. Kể từ mức đáy 11.600 đồng, đến ngày 21/2, thị giá STB đã tăng 64%./.


Hà Trần/VOV online (T.H)