65 năm trước, vào những ngày cách mạng Tháng Tám, cùng với cả nước, đồng bào Sài Gòn - Gia Định đã vùng lên đấu tranh giành chính quyền về tay nhân dân.
Sài Gòn cũng là nơi mở đầu cho cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. 65 năm qua, nhân dân Sài Gòn – TP. HCM cùng với dân tộc đã trải qua nhiều chặng đường đấu tranh gian khổ giành độc lập, thống nhất đất nước. Ngày nay, Sài Gòn – TP. HCM đã tiếp tục thể hiện sự quật khởi trong quá trình xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại, đầu tàu kinh tế của cả nước, vươn lên hội nhập với thế giới.
Tiến sĩ Hà Minh Hồng, Trưởng khoa Lịch sử Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. HCM đã khẳng định về tinh thần quật khởi và truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân Sài Gòn – TP. HCM 65 năm trước như thế này: “Trong giai đoạn đầu thế kỷ 20 đến nay, Sài Gòn là nơi có nhiều sáng tạo trong đấu tranh cách mạng, thu hút nhiều lực lượng trong xã hội tham gia. Sự quật khởi Thành phố Sài Gòn bắt đầu từ những ngày Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. Cách mạng tháng Tám thành công và đến ngày 2/9 chưa kịp hưởng trọn niềm vui, sau 28 ngày độc lập, Sài Gòn lại quật khởi vùng lên mở đầu cho Nam bộ kháng chiến 23/9 và cho cả nước kháng chiến và cho cả 30 năm cuộc đấu tranh cách mạng”.
Như là sự giao phó của lịch sử, trước 1975, Sài Gòn luôn đi đầu trong các phong trào đấu tranh cách mạng ở miền Nam và sau ngày giải phóng, Sài Gòn – TP.HCM lại trở thành vị trí quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với nhiều sáng tạo, đổi mới trong công cuộc xây dựng, phát triển thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Đến TP. HCM bây giờ nhiều du khách không khỏi ngỡ ngàng trước sự đổi thay của vùng đất Sài Gòn - Gia Định xưa. Nhiều khu đô thị mới mọc lên với các tòa nhà cao tầng khang trang mang lại diện mạo mới cho thành phố, như: khu đô thị mời Phú Mỹ Hưng, khu đô thị mới Thủ Thiêm….
Song song đó là hệ thống giao thông với nhiều công trình hiện đại kết nối các khu vực mà xưa kia bị ngăn cách bởi sông Sài Gòn. Trong đó phải kể đến là Hầm Thủ Thiêm - công trình ngầm vượt sông đầu tiên ở Việt Nam thuộc dự án Đại lộ Đông - Tây và là hầm vượt sông lớn nhất Đông Nam Á. Hoặc 2 dự án tuyến tàu điện ngầm Bến Thành - An Sương và Bến Thành Suối Tiên vừa được khởi công giai đoạn 8 nhằm góp phần giải quyết tình trạng ách tắc giao thông của thành phố, đồng thời thêm một phương tiện cho người dân thành phố đi lại thuận tiện trong nay mai…
Điều đặc biệt, xây dựng mới nhưng Thành phố vẫn giữ gìn và bảo tồn được truyền thống của các kiến trúc cổ. Đây là điều khiến cho nhiều du khách quốc tế thích thú khi đến tham quan TP. HCM hôm nay.
Ông Robinson, một du khách Australia đã nhận xét: “Có thể nói Thành phố phát triển hơn thời gian trước rất nhiều. Chưa bao giờ Thành phố lại đẹp như trong thời gian vừa qua. Thành phố trở nên sạch hơn, nhiều ngôi nhà được sửa sang lại, có nhiều gara dành cho ô tô đây là điều mà trước nay chưa từng có. Tôi nghĩ rằng, có một điều thú vị là Thành phố đã làm được một việc là khi xây dựng phát triển thành phố mới ở các khu vực khác vẫn lưu giữ được các tòa nhà cổ, không như các nước khác xây dựng Thành phố mới nhưng lại dở bỏ những tòa nhà cổ. TP. HCM không như vậy, tòa nhà cổ vẫn được lưu giữ trong khi các khu vực mới vẫn được xây dựng và phát triển”.
Không chỉ phát triển về hạ tầng, TP. HCM còn là địa phương đi đầu trong xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội. Mặc dù, thời gian qua bị ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính thế giới, song bằng sự lãnh đạo, điều hành linh hoạt và đầy tính sáng tạo của Đảng bộ, chính quyền Thành phố, GDP vẫn tăng bình quân trên 10%, cao hơn từ 1,4 đến 1,5 lần so với tăng trưởng chung của cả nước. Riêng năm 2010 này, sau khi vượt qua khủng hoảng và tiếp tục tăng tốc, dự kiến tốc độ tăng trưởng GDP của Thành phố đạt 12% là điều nằm trong tầm tay.
Là địa phương có nhiều thành tựu trong công tác xóa đói giảm nghèo, hiện nay, TP. HCM đã hoàn thành công tác xóa nghèo theo tiêu chí thu nhập dưới 6 triệu đồng/người/năm. Riêng tỷ lệ hộ nghèo theo tiêu chí mới thu nhập dưới 12 triệu đồng/người/năm giảm còn 8%. Cuối năm 2010 này, thành phố phấn đấu hạ tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 6,6%. Đây quả là con số đầy ấn tượng trong công cuộc xóa nghèo của người dân Thành phố.
Ông Nguyễn Trọng Xuất, một người dân ở quận 3, TP. HCM nhận xét: “Nếu so sánh ngày xưa với bây giờ, điều tôi cảm nhận nhiều nhất là đời sống vật chất và đời sống tinh thần của người dân. Đổi đời không chỉ ở nhà cao tầng mà ở đời sống của người dân. Hiện nay, chúng ta đã xóa được mức nghèo 6 triệu/năm và đang phấn đấu xóa nghèo 12 triệu đồngnăm là một cố gắng lớn”.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, TP. HCM vẫn còn nhiều bất cập cần phải tìm biện pháp giải quyết trong thời gian dài. Đó là sự tăng trưởng kinh tế nhanh nhưng chưa mang tính bền vững; cơ sở hạ tầng và kỹ thuật xã hội tuy có phát triển nhưng chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa; chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và cải thiện dân sinh…
Không những thế, TP. HCM còn phải gánh áp lực về sự gia tăng dân số, bởi đây là nơi được nhiều người dân khắp mọi miền đất nước chọn làm quê hương thứ 2 để lập nghiệp. Ông Lê Hoàng Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh nói: “Sự gia tăng dân số đã phá vỡ các cơ cấu, ví dụ như điều kiện ăn ở, học hành đi lại, giao thông, chất lượng cuộc sống. Đây là những quy luật khách quan ở những đô thị lớn của thế giới. Nhưng đối với TPHCM, đây là những áp lực rất lớn. Trước những thử thách nó liên quan đến những vấn đề tổ chức giao thông như thế nào, giải quyết vấn đề chống ô nhiễm môi trường, vấn đề ăn ở học hành, vui chơi giải trí cho đồng bào và nhân dân của mình một cách cơ bản. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố luôn trăn trở và nỗ lực nghiên cứu các giải pháp tốt nhất để thực hiện những nhiệm vụ này”.
Mặc dù “đi trước về sau” trong cuộc kháng chiến chống thực dân đế quốc, nhưng phát huy tinh thần quật khởi của Cách mạng Tháng Tám, hào khí của Nam Bộ kháng chiến, TP. HCM hôm nay đang khẳng định vị thế của mình trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Bằng sự sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm cùng với sự đồng thuận trong xã hội, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố đang tập trung công sức, trí tuệ và bản lĩnh để xây dựng TP. HCM xứng đáng là Thành phố văn minh, hiện đại./.
