(VOV)_Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Á-Âu lần thứ 8 (FMM 8) diễn ra tại Hamburg (CHLB Đức) từ 28-29/5. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ của Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM). Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm sẽ dẫn đầu Đoàn Việt Nam tham gia Hội nghị lần này.

Sự ra đời của ASEM

Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (gọi tắt là ASEM) được chính thức thành lập tháng 3/1996, theo sáng kiến của Singapore và sự ủng hộ tích cực của ASEAN. Đây là diễn đàn đối thoại phi chính thức giữa các Nguyên thủ và Người đứng đầu Chính phủ của các nước thành viên ASEM.

Ban đầu ASEM có 26 thành viên sáng lập, gồm 15 nước thuộc Liên minh châu Âu và Uỷ ban châu Âu; 7 nước ASEAN và 3 nước Đông Bắc Á.

Tại Hội nghị Cấp cao ASEM 5 được tổ chức tháng 10/2004 tại Hà Nội, ASEM đã kết nạp 13 thành viên mới. Hội nghị Cấp cao ASEM 6 (Phần Lan, 2006) đã nhất trí về nguyên tắc việc kết nạp 6 thành viên mới, và sẽ chính thức kết nạp tại Hội nghị Cấp cao ASEM 7 (Bắc Kinh, 10/2008). Hiện ASEM có 45 thành viên.

Sau 10 năm phát triển, ASEM đã và đang đóng một vai trò quan trọng trong việc củng cố quan hệ đối tác giữa châu Á và châu Âu trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá và các lĩnh vực hợp tác khác. Sự củng cố, mở rộng và phát triển ASEM sẽ làm gia tăng hơn nữa sức mạnh kết hợp của hai châu lục, đồng thời tích cực đóng góp vào hoà bình, ổn định, an ninh và thịnh vượng của toàn thế giới.

Các thành viên ASEM chiếm 58% dân số thế giới, hơn 50% GDP của toàn thế giới, chiếm hơn 60% tổng kim ngạch thương mại của toàn thế giới, tập trung những nền kinh tế lớn và phát triển năng động nhất thế giới. Mục tiêu của ASEM là tạo dựng “mối quan hệ đối tác mới toàn diện giữa Á - Âu vì sự tăng trưởng mạnh mẽ, tạo sự hiểu biết sâu sắc hơn giữa nhân dân hai châu lục và thiết lập đối thoại chặt chẽ giữa các đối tác bình đẳng, duy trì và tăng cường hoà bình và ổn định cũng như phát huy các điều kiện cần thiết cho sự phát triển kinh tế và xã hội bền vững.

ASEM hoạt động theo các nguyên tắc của “Khuôn khổ Hợp tác Á - Âu 2000” (thông qua tại Cấp cao ASEM 2, tháng 4/1998 và Cấp cao ASEM 3, tháng 10/2000): Đối tác bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi. Việc duy trì nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của ASEM do sự đa dạng về lịch sử và văn hoá, về chế độ chính trị - xã hội và chênh lệch về trình độ phát triển.

ASEM là một tiến trình mở và tiệm tiến, không chính thức nên không nhất thiết phải thể chế hoá. Các thành viên ASEM không đưa ra một chương trình nghị sự bắt buộc cho các cuộc đối thoại mà thường chỉ gợi ý trước một số vấn đề chính để các cuộc thảo luận diễn ra thoải mái, cởi mở. Các quyết định của ASEM thường thông qua quá trình xây dựng sự đồng thuận của tất cả các thành viên mà không ký kết hay bỏ phiếu.

Đóng góp của Việt Nam trong ASEM

Triển khai chính sách đối ngoại rộng mở, đa dạng hoá, đa phương hoá, tích cực và chủ động hội nhập quốc tế và khu vực, Việt Nam là một trong những thành viên sáng lập và đã phát huy vai trò tích cực và chủ động tham gia hợp tác ASEM.

Việc tham gia ASEM tạo thêm điều kiện thuận lợi để Việt Nam tiếp tục triển khai chính sách đối ngoại đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ, hỗ trợ cho quan hệ song phương, đẩy mạnh ngoại giao đa phương; tranh thủ khả năng hợp tác thương mại, đầu tư, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, trao đổi văn hoá đào tạo, giáo dục phục vụ các yêu cầu phát triển đất nước. Đồng thời, tham gia với tư cách một thành viên bình đẳng, Việt Nam có cơ hội cùng xây dựng luật chơi chung của cả Á - Âu vì hoà bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở hai khu vực và trên thế giới; từ đó góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam.

Đóng góp lớn nhất của Việt Nam trên lĩnh vực chính trị phải kể đến những nỗ lực chuẩn bị và tổ chức thành công Cấp cao ASEM 5. Trong bối cảnh ASEM sau 8 năm phát triển đã đạt những thành tựu đáng kể, song cũng đứng trước nhiều thách thức mới khi cục diện quốc tế và khu vực có những chuyển biến phức tạp, việc định hướng phát triển cho ASEM trong tình hình mới càng có ý nghĩa quan trọng. Với việc tổ chức thành công ASEM 5, đưa ra những quyết định mở ra hướng mới cho hợp tác ASEM, Việt Nam đã thể hiện tốt vai trò tích cực của nước chủ nhà, chủ động dàn xếp điều hoà lợi ích giữa các thành viên ASEM, giải quyết tốt vấn đề mở rộng thành viên của Myanmar, góp phần quan trọng duy trì sự phát triển của tiến trình, đoàn kết trong khối các nước ASEAN.

Trong lĩnh vực kinh tế, ta đã thúc đẩy Hội nghị ASEM 5 thông qua Tuyên bố Hà Nội về tăng cường hợp tác kinh tế ASEM chặt chẽ hơn. Đây là văn kiện có tính định hướng hợp tác kinh tế ASEM. Việc ta tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Á - Âu lần thứ 9 liền kề với Cấp cao ASEM, một mặt góp phần thúc đẩy kênh đối thoại giữa cộng đồng doanh nghiệp với Chính phủ, thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp đối với ASEM; mặt khác tạo khuôn mẫu cho tổ chức các Diễn đàn doanh nghiệp về sau.

Trong lĩnh vực tài chính, đến nay các Bộ ngành của Việt Nam đã tranh thủ Quỹ Tín thác ASEM (ATF) trợ giúp triển khai có hiệu quả 21 dự án với giá trị gần 13,35 triệu USD trên các lĩnh vực cải cách hệ thống tài chính, ngân hàng, doanh nghiệp, xoá đói giảm nghèo và cải cách hệ thống an sinh xã hội, được đánh giá cao.

Trong hợp tác về văn hoá, Việt Nam đã tích cực tham dự và triển khai nhiều hoạt động trong khuôn khổ ASEM, như chủ động đề xuất sáng kiến “Bảo tồn và phát huy di sản văn hoá trong các nước ASEM” (Pháp đồng tác giả) được Hội nghị Cấp cao ASEM lần thứ hai (London, 4/1998) thông qua.

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Á-Âu lần thứ 8 (FMM 8) diễn ra tại Hamburg (CHLB Đức) từ 28-29/5. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ của Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM). Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm dẫn đầu Đoàn Việt Nam tham gia Hội nghị lần này.

Để phát huy vị thế mới sau khi gia nhập WTO, Việt Nam đang nỗ lực chủ động và tích cực góp phần thúc đẩy Tiến trình ASEM đi vào hợp tác thực chất, hiệu quả hơn, nhất là về kinh tế trên cơ sở nhu cầu và lợi ích thiết thực của ta. Bên cạnh đó, Việt Nam cần vận dụng và tranh thủ cơ chế đa phương ASEM đẩy mạnh hơn nữa quan hệ song phương với một số đối tác lớn và quan trọng trong ASEM. Phương châm là tập trung vào những nội dung thiết thực được quan tâm chung và phù hợp lợi ích của ta, kiên trì nguyên tắc, đồng thời linh hoạt trên cơ sở đồng thuận, phối hợp với ASEAN và các nước châu Á khác không để những vấn đề mà còn khác biệt giữa châu Á và châu Âu ảnh hưởng đến hợp tác chung./.