Cách đây 45 năm, khi vừa nổ ra cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của không quân và hải quân Mỹ, tại Hà Nội, ngày 9/8/1964, phong trào “Ba sẵn sàng” được phát động và nhanh chóng lan ra khắp cả nước. Hàng chục vạn thanh niên miền Bắc tình nguyện vào Nam chiến đấu, “sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng nhập ngũ, sẵn sàng đi bất cứ nơi nào Tổ quốc cần”. Thanh niên miền Nam có phong trào “5 xung phong” chống Mỹ cứu nước. Hàng triệu thanh niên Việt Nam đã chiến đấu, cống hiến cả tuổi thanh xuân và sức trẻ cho cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.
Ông Phạm Quốc Anh, năm nay đã 70 tuổi, hiện ở số nhà 7 Ngõ Cống Vị, phố Đội Cấn, Hà Nội. Dù tuổi cao, nhưng ông vẫn cần mẫn làm việc. Hiện ông là Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, đồng thời là thành viên của Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Liên hiệp Khoa học Kỹ thuật Việt Nam.
Nhớ về những năm tháng hừng hực tuổi thanh xuân, xếp bút nghiên lên đường đi chiến đấu, ông Phạm Quốc Anh không giấu nổi xúc động. Ngày đó, ông là Phó Bí thư Thường trực Đoàn trường Đại học Bách Khoa, Hà Nội. Đây là thời điểm đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc. Thành đoàn Hà Nội phát động phong trào “Ba sẵn sàng”, với nội dung: “Sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng nhập ngũ, sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu khi Tổ quốc cần”, hơn 700 sinh viên trong tổng số 4.000n đoàn viên thanh niên của trường lấy máu viết đơn tình nguyện xin nhập ngũ. Là cán bộ giảng dạy của trường, không nằm trong diện động viên, ông Phạm Quốc Anh đã thức trắng đêm, viết quyết tâm thư bằng máu gửi đến Ban giám hiệu nhà trường xin gia nhập quân đội. Ông Phạm Quốc Anh nói: “Phong trào 3 sẵn sàng đã tác động sâu sắc đến tôi. Xác định đây là lúc tổ quốc cần, nhân dân cần nên tôi tự thấy mình phải dẹp bỏ tất cả suy tính cá nhân, tất cả vì tổ quốc. Đó cũng là niềm vinh dự tự hào nhất đối với mình. Phong trào 3 sẵn sàng không chỉ giáo dục cho mình lòng sẵn sàng hy sinh, sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ mà còn nâng tầm con người lên, bỏ qua những đòi hỏi tầm thường…”.
Trong lớp thanh niên “Ba sẵn sàng” ngày ấy, có một thanh niên tên là Đặng Quang Ngọc. Năm nay ông Đặng Quang Ngọc 68 tuổi, hiện ở số nhà 2 ngõ 197 phố Đội Cấn, Hà Nội, ông vẫn còn nhớ rất rõ những ngày tháng đầy khói lửa ấy. Hình ảnh đoàn quân háo hức lên đường, tiến thẳng ra ga Hàng Cỏ để vào Nam chiến đấu vẫn là những ký ức đẹp trong ông. Ông vẫn nhớ như in khoảnh khắc đáng nhớ của cuộc đời mình: Chiều ngày 30/4/1975, khi đã đặt chân vào Tổng nha Cảnh sát Ngụy trên đường Trần Hưng Đạo, thành phố Sài Gòn, những người con trai Hà Nội ra đi trong phong trào “Ba sẵn sàng” ngày ấy, xúc động ôm nhau mừng chiến thắng.
Cuối năm 1976, ông Đặng Quang Ngọc rời bộ đội, về Ban Tuyên huấn Trung ương, công tác liên tục 27 năm cho đến khi nghỉ hưu với cương vị là Vụ trưởng – Giám đốc Trung tâm Thông tin công tác tư tưởng của Ban. Với ông, phong trào “Ba sẵn sàng” năm xưa chính là một trường học lớn, giáo dục sâu sắc cho thanh niên về lý tưởng và truyền thống cách mạng, truyền thống chống giặc ngoại xâm oanh liệt của dân tộc và của Thủ đô. Chính từ những năm tháng chiến đấu gian khổ ác liệt này, ông Đặng Quang Ngọc đã rút ra phương châm sống cho mình. Ông nói: “Điều lớn nhất là mình đã vượt qua tất cả. Những đồng đội mình đã hy sinh thì mình mới có cuộc sống bây giờ. Vì thế còn sống trở về mình phải phấn đấu học tập, cố gắng làm hết sức mình cho sự nghiệp công tác, kể cả khi đã được nghỉ. Sống một cách chân thực trong sáng, luôn luôn nghĩ đến đồng đội. Và bất cứ khi nào gặp nhau, anh em đều nhắc nhau trong cuộc sống đừng để phai mờ những năm tháng đó”.
Gần nửa thế kỷ, phong trào “Ba sẵn sàng” đã hun đúc nên một thế hệ thanh niên với những phẩm chất tốt đẹp, đó là lòng yêu nước, biết hy sinh, sẵn sàng xả thân vì Tổ quốc. “Ba sẵn sàng” không chỉ có giá trị trong thời kỳ bảo vệ Tổ quốc, mà càng có giá trị trong thời bình. Đây chính là cơ sở để Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phát động phong trào “Thanh niên tình nguyện” để các thế hệ thanh niên hôm nay tiếp bước cha anh, gánh vác sứ mệnh lịch sử của thanh niên trong thời đại mới. Tinh thần “Ba sẵn sàng” nhắc nhở thế hệ thanh niên ngày nay không ngừng rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, góp phần xây dựng đất nước đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, xây dựng Hà Nội xứng đáng là Thủ đô nghìn năm văn hiến./.
