Thuỷ điện Nho Quế 3 khi sức dân được khơi dậy

Thuỷ điện Nho Quế 3 có công suất 2 tổ máy 110 MW, sản lượng điện trung bình hàng năm 507 triệu 590.000 KW/h.  

Tại xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, Công ty cổ phần BITEXCO Nho Quế vừa tổ chức chặn dòng Nho Quế đợt 1, chính thức khởi công dự án xây dựng Nhà máy Thuỷ điện Nho Quế 3.

Đông đảo bà con người H’Mông, Dao, Tày, Nùng… của huyện Mèo Vạc (Hà Giang), Bảo Lạc (Cao Bằng) đã hồ hởi tham dự buổi lễ, đón chào sự kiện kinh tế - xã hội lớn của tỉnh Hà Giang nói chung, huyện Mèo Vạc nói riêng…

Nhìn đoàn xe máy của công ty TNHH Trường Sơn hùng dũng tiến vào điểm chặn dòng, trên thân xe nào cũng căng dòng khẩu hiệu: “Tất cả vì dòng điện ngày mai của Tổ quốc”, chúng tôi chợt thấm thía một điều Bác Hồ thường nhắc: Khi sức dân được khơi dậy, thì “khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

Kỹ sư Nguyễn Văn Tình (Công ty Trường Sơn), người trực tiếp phụ trách việc chặn dòng cho biết: Đợt ngăn sông này, Công ty huy động 20 ôtô tải lớn, 6 máy xúc (dung tích gầu 1,6 m3), 3 máy ủi. Điều khiển xe máy hôm nay đều là những công nhân có thành tích xuất sắc trên công trường. Trong đó, anh Nguyễn Văn Lực điều khiển máy ủi, Nguyễn Văn Tiến điều khiển máy xúc. Ở bất cứ công trường xây dựng thuỷ điện nào, ngày chặn dòng đợt 1 cũng là một ngày hội trống dong cờ mở. Tôi như sống lại những giờ phút chặn dòng khởi công thuỷ điện Hoà Bình, thuỷ điện Sơn La những năm xưa. Chỉ có khác một điều ta có thể tự hào là trên công trường xây dựng Nhà máy thuỷ điện Nho Quế 3, từ chủ đầu tư cũng như các nhà thầu chính đều là các doanh nghiệp tư nhân.

Kíp thợ khoan hầm

Thuỷ điện Nho Quế 3 là một trong những dự án thuỷ điện lớn thuộc Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2006 – 2015. Theo các chuyên gia, đây là một dự án có điều kiện thi công đặc biệt khó khăn, nằm trong khu vực cũng đặc biệt khó khăn. Vậy mà tập đoàn BITEXCO đã quyết tâm đầu tư vào dự án này. Số vốn bỏ ra không nhỏ, gần 3.000 tỷ đồng. Với số tiền này, bỏ vào kinh doanh bất động sản, xây dựng các khu đô thị, thu lợi không nhỏ. Đầu tư vào xây dựng một dự án thuỷ điện lớn nằm ở cực bắc của Tổ quốc, BITEXCO đã đáp lại lời kêu gọi của Đảng và Chính phủ, tham gia tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Giang nói chung, huyện Mèo Vạc nói riêng. Khi hoàn thành, thuỷ điện Nho Quế 3 hàng năm góp thêm vào sản lượng công nghiệp của Hà Giang trên 320 tỷ đồng (tính thời giá năm 2009), gấp đôi GDP của huyện Mèo Vạc hiện nay. Nhà máy sẽ đóng góp một phần lớn ngân sách địa phương (hàng năm từ 40 đến 45 tỷ đồng) gấp 4 – 5 lần thu ngân sách năm 2008 của Mèo Vạc.

Lãnh đạo quyết tâm, nhưng cần có những con người dũng cảm thực hiện. Trọng trách được trao cho kỹ sư Vũ Chí Mỹ - một chuyên gia xây dựng thuỷ điện, trưởng thành từ cái nôi là Tổng công ty Sông Đà. Là tướng nơi biên ải, Vũ Chí Mỹ đã tập hợp quanh mình một đội ngũ cán bộ, kỹ sư vừa có kinh nghiệm thi công, vừa có sức vươn lên của tuổi trẻ. Qua đấu thầu từng hạng mục công trình, nhiều doanh nghiệp tư nhân trúng thầu đã tích cực tham gia vào công trường. Công ty TNHH Trường Sơn là một trong những đơn vị như vậy.

Chúng tôi gặp Giám đốc công ty TNHH Hà Văn Thắng trên công trường. Gương mặt đen sạm, chắc, khoẻ, Thắng vẫn giữ được tác phong của người lính Cụ Hồ năm xưa. Anh khoe: “Công ty trúng thầu xây dựng cụm công trình đầu mối, hố móng nhà máy, tháp điều áp, bể áp lực, cửa nhận nước… Để hoàn thành được những phần việc này đúng tiến độ, chất lượng cao, Công ty đã tiến điều lên công trường 16 máy xúc, 4 máy ủi, 52 ôtô tải loại lớn, làm việc liên tục”.

Chặn dòng Nho Quế đợt 1

Sáu tháng trước, khi đặt chân đến công trường, chúng tôi đã ngỡ ngàng trước con đường phục vụ thi công, được ví như “đường vào đất Thục”. Lúc đó, xe máy thi công đang hối hả đào hố móng nhà máy, đào kênh dẫn dòng, đào hố móng kênh dẫn nước. Tuy vậy, cũng không ai nghĩ là trong quãng thời gian ngắn, công trường đã hoàn thành được một khối lượng công việc khổng lồ, để chặn dòng Nho Quế đợt 1 đúng tiến độ: Giá trị xây lắp thực hiện trên 600 tỉ đồng. Tổng khối lượng đất đá đã thi công khoảng 4,2 triệu m3, đào được trên 1000 m dài trong tổng số 1900 m đường hầm dẫn nước (dự kiến sẽ hoàn thành công tác khoan đào vào cuối tháng 12/2009). Đặc biệt là kênh dẫn nước, mới ngày nào xe máy thi công phải vất vả leo cao, xúc đào trên nền đá cứng, nay đã hoàn thành phần đào móng, từng đoạn, từng đoạn đã bắt đầu được đổ bê tông cốt thép và lát đá, cùng với kênh dẫn dòng tạo thành quang cảnh hùng vĩ của một công trình thuỷ điện lớn.

Vào đúng ngày chặn dòng Nho Quế đợt 1, chúng tôi gặp lớp thợ khoan hầm thuộc Công ty cổ phần đầu tư và thương mại Sông Đà là Tô Văn Hà, Lại Trọng Tài, Vũ Đức Như, Tô Văn Sơn. Các anh đang khoan đào hầm vai phải đập thuỷ điện.

Thợ trẻ Tô Văn Hà cho biết: “Đơn vị vừa hoàn thành 67 m hầm ở vai trái (rộng 2,8 m; cao 3,4 m), chuyển sang vai phải được mấy hôm, đã hoàn thành được 15m. Bên dưới đoạn ngăn sông là không khí tấp nập của ngày hội. Bên trên, trước gương lò, các anh vẫn cần mẫn làm việc. Động viên mãi, 4 anh mới chịu bỏ khẩu trang, lau mặt cho đỡ bụi, đứng trước cửa hầm để chụp một kiểu ảnh kỷ niệm. Đơn vị đã phát động phong trào thi đua giành năng suất cao, chất lượng tốt. Ai cũng phải tự giác làm việc.

Gia cố cửa hầm dẫn nước

Mùa này, ở Mèo Vạc trời lạnh buốt. Sương mù giăng kín rừng đá, núi đá. Tôi cùng Nguyễn Anh Đức, Giám đốc Công ty Phúc Điền thăm anh em công nhân đang vừa duy tu bảo dưỡng, vừa mở rộng đường từ huyện lỵ Mèo Vạc vào công trường. Một dãy lán nhỏ nằm lúp súp ven đường để tránh gió. Mỗi công nhân ngoài màn, chiếu còn được cấp 3 cái chăn, một để làm đệm, hai để đắp. Mọi thứ từ rau ăn, nước sinh hoạt đều phải mang từ xa đến. Mọi người tâm sự: Mình đã khổ, nhưng nhìn đồng bào ở đây thấy còn khổ hơn. Ai cũng mong góp một phần công sức nhỏ bé của mình để công trình sớm hoàn thành”.

Hiện nay, có 16 đơn vị tham gia làm dự án Thuỷ điện Nho Quế 3. Có đơn vị xong phần của mình rút đi, đơn vị khác thay thế dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng là Công ty cổ phần BITEXCO Nho Quế. Trong lễ khởi công công trình và chặn dòng Nho Quế, chủ đầu tư là tập đoàn BITEXCO đã phát động phong trào thi đua hoàn thành các công trình chống lũ năm 2010.

Theo dự kiến, quý 2/2011, tổ máy số 1 nhà máy thuỷ điện Nho Quế 3 sẽ phát điện và toàn bộ nhà máy sẽ hoàn thành trong năm 2011. Sẽ còn cả nghìn ngày chống chọi với thời tiết khắc nghiệt của cao nguyên Đồng Văn, nhưng tập thể những người xây dựng thuỷ điện Nho Quế 3 thấy vững lòng. Tỉnh Hà Giang đã lấy công trình Thuỷ điện Nho Quế 3 là công trình của Hà Giang chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 11 của Đảng. Xác định đây là công trình trọng điểm cấp nhà nước, Chính phủ đã quyết định cho tập đoàn BITEXCO vay vốn ưu đãi để thực hiện. Bộ Công thương đã yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam sớm triển khai xây dựng đường dây truyền tải điện và trạm biến áp, đồng bộ với tiến độ hoàn thành dự án, làm cơ sở để tiếp tục xây dựng các dự án Thuỷ điện Nho Quế 1 và 2, thuỷ điện Bảo Lâm trên sông Gâm.

Các điều kiện “cần” và “đủ” để dự án thuỷ điện Nho Quế 3 hoàn thành đúng tiến độ đã có. Điều quan trọng là tiếp tục khơi gợi sức mạnh của các doanh nghiệp, của từng con người, tất cả vì sự nghiệp xây dựng và phát triển một dải biên cương hùng vĩ của đất nước.

Hôm 6/12 chính thức khởi công dự án xây dựng Nhà máy thuỷ điện Nho Quế 3, trời Khâu Vai mưa bụi nhè nhẹ, khí hậu ấm áp. Mọi người nhìn trời, nhìn đất mong sau này Mèo Vạc không chỉ có đá và đá, mà còn có hồ thuỷ điện, trải dài một vùng nước non sơn thuỷ hữu tình. Để mùa nắng thì trời mát hơn. Mùa đông thì trời ấm hơn. Để Khâu Vai – Mèo Vạc trở thành nơi hội tụ của  những xóm thôn trù phú./.


Bài và ảnh: Trương Cộng Hoà