Trong những ngày cuối năm cũ và đầu năm mới, hàng loạt trận bão tuyết dày đặc và những đợt rét khủng khiếp đã liên tiếp tấn công các quốc gia ở bắc bán cầu, làm tê liệt hệ thống giao thông, đảo lộn cuộc sống và cướp đi sinh mạng của nhiều người dân.
Châu Âu, xứ sở đã quen với băng tuyết, nhưng đang rùng mình trong đợt lạnh đột ngột, hoặc là lạnh kỷ lục ở nơi này, hay đợt lạnh dài nhất ở nơi khác... Anh là nước chịu thiệt hại nặng nề nhất với đợt lạnh dài nhất kể từ năm 1981. Đây là mùa đông tồi tệ nhất của nước Anh trong vòng 3 thập kỷ trở lại đây. Và xứ sở sương mù sẽ còn tiếp tục phải đối mặt với tình hình thời tiết giá lạnh hơn nữa khi dự báo thời tiết cho thấy nhiệt độ ở nước này có thể sẽ giảm xuống âm 20 độ C.
Nước Mỹ cũng phải hứng chịu thời tiết giá lạnh, kể từ những ngày cuối năm 2009 đến giờ, hầu hết các khu vực ở Mỹ đều phải hứng chịu những trận bão tuyết kinh khủng.
Ở châu Á, Bắc Kinh đang hứng chịu thời tiết giá lạnh nhất trong gần 40 năm qua và lượng tuyết rơi nhiều nhất từ năm 1951. Ấn Độ, Hàn Quốc, Nepal cũng chịu những trận bão tuyết dữ dội. Đợt lạnh dài và khắc nghiệt khiến hàng chục người thiệt mạng, hàng trăm chuyến bay bị huỷ, giao thông tê liệt, người nông dân nhiều nơi phải vật lộn để cứu vãn mùa màng.
Điều gì đang xảy ra?
Dường như hiện tượng lạnh đột ngột này không phù hợp với những cảnh báo của giới khoa học rằng trái đất đang nóng lên do khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Thế nhưng các chuyên gia khẳng định, hiện tượng này không mâu thuẫn với biến đổi khí hậu toàn cầu, chỉ là một đột biến trong quá trình nóng lên lâu dài của trái đất.
Gerald Meehl, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng quốc gia của Mỹ khẳng định: “Những đợt lạnh đột ngột tại châu Âu là một phần của biến đổi tự nhiên và thế giới sẽ còn ghi nhận những kỷ lục mới về khí hậu xuống thấp. Chỉ có điều, các đợt lạnh sẽ dần giảm bớt”.
Deke Arndt, thuộc Trung tâm Dữ liệu khí hậu của Mỹ tại Asheville vẫn nhấn mạnh rằng, năm 2009 sẽ được liệt kê là một trong 10 năm trái đất nóng nhất kể từ năm 1880.
Sự khác biệt của hai khái niệm
Deke Arndt nói: “Về cơ bản, thế giới vừa chứng kiến một đột biến của luồng khí bắc cực. Luồng khí đột ngột đổi hướng, gây ra những đợt lạnh bất thường và kỷ lục”. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ tại sao lại có sự chuyển hướng đột biến của luồng khí bắc cực như vậy.
Michelle L’Heureux, nhà khí tượng học ở Trung tâm Dự báo Khí tượng quốc gia của Mỹ cho rằng luồng khí lạnh sẽ bị suy yếu trong vòng 1 đến 2 tuần nữa. Chuyên gia khí tượng Jeff Masters lại dự báo khí hậu mùa đông thường lệ sẽ trở lại Bắc Mỹ sớm vào tuần tới. Đây sẽ là những tin mừng cho người dân các nước bắc bán cầu, đặc biệt nông dân, những người đang cố gắng chống chọi với thời tiết khắc nghiệt để cứu vãn mùa màng.
Từ đợt lạnh “lạ” ở bắc bán cầu khiến các nhà khoa học đẩy mạnh nghiên cứu và đưa ra kết luận rằng: thời tiết và khí hậu là hai khái niệm khác biệt, có diễn biến khác nhau, thậm chí nhiều khi nhìn tưởng mâu thuẫn nhau. Các đợt giá lạnh này là biểu hiện đột biến về thời tiết nhưng xu hướng chung của khí hậu toàn cầu là vẫn đang nóng lên./.