Ngày 15/6, Tổng thống Mỹ B.Obama tuyên bố đưa ra chính sách nhập cư mới làm xôn xao dư luận Mỹ. Những người nhập cư bất hợp pháp trẻ tuổi theo cha mẹ họ - những người nhập cư trái phép - vào nước Mỹ từ khi còn nhỏ, sẽ không bị trục xuất, có cơ hội được học tập, làm việc tại quốc gia này.

Tin mừng này là cơ hội mang lại nhiều hy vọng cho người dân nhập cư. Tuy nhiên, quyết định trên cũng gây tranh cãi trong chính phủ và phản hồi theo nhiều hướng khác nhau của người dân.

Theo bà Janet Napolitano, Bộ trưởng Bộ An ninh nội địa Mỹ cho hay: “Chính sách mới này sẽ được thực hiện dựa trên việc xem xét hoàn cảnh, tình trạng của từng cá nhân”. Đối tượng được áp dụng chính sách này là người dân nhập cư bất hợp pháp trẻ hơn 30 tuổi; nhập cư vào Mỹ khi chưa đến 16 tuổi; đã sống ở Mỹ hơn 5 năm và phải có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông.

Tuy nhiên, chính sách mới này không phải là con đường giúp người nhập cư trái phép có được quyền thường trú vĩnh viễn tại Mỹ hoặc có quốc tịch Mỹ. Để được cư trú vĩnh viễn hoặc nhập quốc tịch Mỹ, người nhập cư bắt buộc phải tuân thủ, làm theo những quy trình pháp lý nhất định, dựa trên những luật nhập cư của Mỹ.

Chính sách mới của Tổng thống Mỹ B. Obama chỉ cho phép những thanh niên nhập cư bất hợp pháp được ở lại nước Mỹ, nếu họ đủ những điều kiện trên và có việc làm hợp pháp. Chính sách cũng không áp dụng cho những người dân nhập cư từng bị kết án vì một trọng tội; 1 hành động phi pháp ở mức nhẹ nhưng gây hậu quả đáng cân nhắc; những người từng phạm nhiều tội nhỏ hoặc có biểu hiện có nguy cơ gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia và trật tự công cộng.

Lý giải cho việc đưa ra luật mới này, Tổng thống B. Obama cho biết: Những người trẻ tuổi biết cống hiến cho học vấn, sự nghiệp của họ nói riêng và cho nước Mỹ nói chung chính là đối tượng mà đất nước cần đến. Vì vậy, “không nên trục xuất những người trẻ tuổi tài năng khỏi đất nước”.

Theo đó, những thanh niên nhập cư bất hợp pháp tuân thủ pháp luật giờ đây sẽ không phải lo sợ bị trục xuất do không có giấy tờ chính thức. Thậm chí họ có quyền được xin cấp giấy phép lao động. Theo chính quyền của Tổng thống B. Obama, tính tới thời điểm hiện tại, đã có gần 1 triệu người đủ điều kiện được áp dụng chính sách này.

Niềm hy vọng

Chính sách này quả là tin mừng đối với nhiều người nhập cư trái phép đang sống tại Mỹ. Andrea Labra - một học sinh 18 tuổi, sinh ra ở Mexico và đã sống tại Mỹ với gia đình từ khi 5 tuổi chia sẻ với CNN trong lễ tốt nghiệp của mình tại trường Trung học Garcia ở Chicago (20% số học sinh của trường là người nhập cư): “Quyết định của tổng thống là một món quà tuyệt vời dành cho tôi và các học sinh có cùng hoàn cảnh xuất thân. Tôi thực sự xúc động vì giờ đây mình đã có cơ hội như những học sinh Mỹ khác, điều mà trước đây chúng tôi không hề có, bởi chúng tôi không có giấy tờ hợp pháp tại đất nước này”.

Cũng là một học sinh người gốc Mexico sống tại Mỹ từ lúc 3 tháng tuổi, Rodrigo Esponza được học bổng của Đại học Illinois tại Chicago theo học ngành nghiên cứu kỹ thuật sinh học. Ước mơ của Espinoza là tìm ra phương pháp chữa bệnh ung thư và em rất quyết tâm thực hiện được điều đó. Rodrigo Espinoza bày tỏ: “Đây quả là một giấc mơ, giờ đây tôi đã có cơ hội để thực hiện nhiều dự định trong cuộc sống của mình”.

Rất nhiều giáo viên, hiệu trưởng của các trường trung học tại Mỹ cho hay, giờ đây họ đã có câu trả lời cho những băn khoăn, hoang mang của nhiều học sinh khi câu hỏi được đặt ra: Các học sinh nỗ lực học tập chăm chỉ, đạt kết quả cao, nhưng mục đích của việc đi học đại học là gì nếu như họ không có quyền được làm việc một cách hợp pháp? Chính sách này cho phép những người trẻ tuổi nhập cư bất hợp pháp bước ra khỏi bóng tối của nỗi lo bị trục xuất và tham gia vào lực lượng lao động Mỹ.

Cựu Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Alberto Gonzales nhận định: “Những thanh niên có tài năng và ước muốn đóng góp cho xã hội chính là những cá nhân mà bất kỳ đất nước nào cũng muốn giữ lại”.

Nhiều tranh cãi

Các nghị sĩ Đảng Cộng hoà mạnh mẽ chỉ trích quyết định này của Tổng thống B. Obama. Hơn thế, họ có ý định kiện Chính quyền B. Obama vì ban hành chính sách nhập cư mới mà không thông qua Quốc hội. Ứng cử viên của Đảng Cộng hoà Mitt Roomney tuyên bố, sẽ bãi bỏ luật này nếu như ông đắc cử.

Một số thành viên Đảng Cộng hoà và một bộ phận dân chúng cho rằng, những điểm mới trong chính sách nhập cư của ông B. Obama thực chất có mục đích giành được cảm tình và phiếu bầu của những cử tri không phải là người Mỹ chính gốc, đông đảo nhất trong số này là những người dân nhập cư gốc Mỹ Latin.

Năm 2008, ông B. Obama đã nhận được một lượng lớn sự ủng hộ của những cử tri gốc Mỹ Latin.

Có ý kiến phản bác rằng, dự luật trên không áp dụng cho những người nhập cư vi phạm pháp luật, nhưng chính bản thân việc những người đang sinh sống tại nước Mỹ mà không có giấy tờ hợp pháp và không qua một quy trình pháp lý nào đã là việc trái với pháp luật. Việc cha mẹ của đối tượng được áp dụng chính sách mới làm giả giấy tờ để con cái họ được theo học các trường học của Mỹ, cũng giống như việc một công dân Mỹ cố tình làm sai lệch thông tin trong hồ sơ an sinh xã hội của mình, để được nhận trợ cấp an sinh xã hội sớm hơn tuổi đúng pháp lý của họ.

Những người phản đối chính sách này khẳng định, đây là một sự bất công với người nhập cư hợp pháp vào nước Mỹ - những người đã đàng hoàng thực hiện quy trình pháp lý và thực thi đúng pháp luật.

Tuy nhiên, không ít người dân Mỹ ủng hộ chính sách này. Phản bác lại những ý kiến trên, họ khẳng định, việc làm này của Tổng thống B. Obama không hề đồng nghĩa với việc khuyến khích nhập cư trái phép. Đây chỉ là một chính sách hợp lý, nhân đạo, giải quyết một cách nhẹ nhàng tình trạng của những người dân nhập cư trái phép đang sống trên nước Mỹ.

Họ cho rằng, nước Mỹ vốn là một quốc gia đa sắc tộc, từ bao năm nay có rất nhiều người dân từ khắp nơi trên thế giới nhập cư vào đất nước này để sinh sống. Việc họ dần trở thành một phần của đất nước là một thay đổi không thể tránh khỏi. Bởi vậy, người dân chính gốc nơi đây nên chấp nhận những thay đổi đó.