Ngân hàng Nhà nước mới đây cho biết: kết quả thanh tra công tác hỗ trợ lãi suất, đã phát hiện 3.923 món vay vi phạm, tương đương 8.334 tỉ đồng. Nhiều nhất là ở ngân hàng cổ phần với 5.916 tỉ đồng, kế đến là các ngân hàng thương mại nhà nước.
Sai phạm phổ biến là cho vay sai đối tượng, sử dụng vốn sai mục đích, có hiện tượng trùng lắp, nhận nợ hai lần hoặc tại hai tổ chức tín dụng khác nhau, vay để trả nợ cũ… Nghĩa là một phần không ít nguồn vốn kích cầu của chính phủ đã đi nhầm địa chỉ, và tất nhiên là ảnh hưởng đến mục tiêu phục hồi nền kinh tế.
Trước diễn đàn Quốc hội sáng nay (27/10), nhiều đại biểu đã thẳng thắn phát biểu rằng: “Nguồn vốn kích cầu của chính phủ chỉ đến được với 20%, trong tổng số 400.000 doanh nghiệp cả nước. Nhiều doanh nghiệp lớn vay tiền hỗ trợ lãi suất thấp, rồi đem cho vay lại để hưởng chênh lệch. Như vậy là chúng ta đã kích cung nhiều hơn kích cầu”.
Cứ như Thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Giàu đã nói thì: sắp tới các ngân hàng thương mại sẽ có kế hoạch xử lý những khoản sai sót theo kết luận thanh tra, tiền sẽ được thu hồi. Nhưng cơ hội do nguồn vốn hỗ trợ lãi suất 4% của chính phủ mang lại cho nền kinh tế rõ ràng đã bị bỏ lỡ.
Vấn đề bây giờ không phải xem ai là người có lỗi, bởi chuyện ấy đã được các chuyên gia kinh tế cảnh báo từ đầu. Mà quan trọng hơn là chúng ta rút ra bài học gì trong việc điều hành chính sách tiền tệ nhằm tận dụng cơ hội từ khủng hoảng tài chính mang đến để tái cơ cấu nền kinh tế đất nước.
Nhiều chuyên gia cho rằng, nền kinh tế nước ta đang có xu hướng hồi phục, năm 2010 đà tăng trưởng được duy trì nhưng khó khăn vẫn còn rất lớn. Vì vậy, một gói kích cầu nữa cho nền kinh tế là cần thiết. Mấu chốt là đảm bảo tăng trưởng nhưng tránh nguy cơ lạm phát nền kinh tế, lại trở thành điểm nhạy cảm và khó khăn nhất cho chính sách kích cầu giai đoạn hậu suy thoái.
Nền kinh tế nước ta với 95% doanh nghịêp vừa và nhỏ, 70% lao động nông thôn. Nếu tiếp tục áp dụng chính sách hỗ trợ lãi suất theo kiểu dàn đều thì không chỉ là thâm hụt ngân sách tăng, cân bằng tiền tệ chịu áp lực lớn, mà nghiêm trọng hơn là làm tổn hại cơ chế, tạo xu hướng phục hồi môi trường kinh doanh bất bình đẳng, có hại lâu dài cho cộng đồng doanh nghiệp.
Nhà nước đã và đang có nhiều giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định mức lãi suất thấp tạo điều kiện cho doanh nghịêp phát triển bền vững. Mức lãi suất cơ bản 7% đã được giữ ổn định trong hơn 6 tháng qua và mới đây, được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu cam kết giữ nguyên được xem là mức lãi suất tích cực đối với ổn định thị trường, kích thích đầu tư, giảm khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng... một yếu tố cần thiết trong giai đoạn hậu suy thoái của nền kinh tế.
Nhưng điều quan trọng hơn là cần có sự kiểm soát chặt chẽ các nguồn vốn này, đảm bảo không bị sử dụng sai mục đích, sai đối tượng để nó thực sự phát huy với nền kinh tế. Về lâu dài, cùng với vai trò không thể thiếu của nhà nước, phải tạo sức mạnh nội lực từ từng doanh nghiệp và cả nền kinh tế để thích ứng với những biến động của kinh tế toàn cầu./.
