1. Phong trào “mùa xuân Arập”
Các cuộc xuống đường đòi cải thiện đời sống tại Tunissia, rồi chuyển sang đòi Tổng thống Zine el Abidine Ben Ali phải ra đi, đã nhanh chóng lan sang Ai Cập và trở thành phong trào “Mùa xuân Arập” đòi dân chủ và thay đổi chế độ tại một loạt các quốc gia khác ở Trung Đông, Bắc Phi.
 |
| Vụ tự thiêu của Mohamed Bouazizi ở Tunisia bắt đầu cho Phong trào mùa xuân Ả rập |
Một loạt các nhà lãnh đạo tại Tunisia, Ai Cập và Yemen bị lật đổ; nhà lãnh đạo Lybia Muammar Gaddafi bị phe nổi dậy bắt giữ và giết chết; Syria chìm trong nội chiến; các cuộc nổi dậy đang âm ỉ tại Bahrain, Saudi Arabia, Jordan, Kuwait. Mùa xuân Arập đã mở ra kỷ nguyên mới đầy biến động và cũng đưa Hồi giáo chính trị lên ngôi tại khu vực này.
2. Khủng hoảng nợ công tại khu vực sử dụng chung đồng Euro (eurozone)
Khu vực sử dụng đồng euro rơi vào khủng hoảng trầm trọng khiến dư luận lo ngại về nguy cơ tan rã của khu vực này. Nhiều nước thành viên đối mặt với “núi” nợ công, buộc phải thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng. Đường phố châu Âu nóng lên bởi các cuộc biểu tình, đình công, phản đối tình trạng thất nghiệp, cắt giảm ngân sách mà nguyên nhân là từ sự trì trệ của nền kinh tế, từ khủng hoảng nợ công.
 |
| Châu Âu chìm trong khủng hoảng nợ công |
Cơn lốc khủng hoảng đã cuốn trôi Thủ tướng Hy Lạp George Papandreou, người đã phải tuyên bố từ chức Thủ tướng vào hôm 9/11 và cũng khiến Thủ tướng Italy Silvio Berlusconi phải ra đi vào ngày 12/11, sau 17 năm thống trị chính trường.
Khủng hoảng nợ công cũng đang gây chia rẽ trong nội bộ Liên minh châu Âu xung quanh cách thức xử lý nợ cũng như việc xem xét lại Hiệp ước châu Âu Lisbon.
3. Thảm họa kép động đất, sóng thần tại Nhật Bản
Trận động đất mạnh 9 độ richter xảy ra ngày 11/3 tại 3 tỉnh Đông Bắc Nhật Bản, gây nên sóng thần cao 10 m có nơi cao tới 23m, đã cuốn trôi tàu bè, nhà cửa, xe cộ, quét sạch các thị trấn ven biển làm gần 28.000 người chết và mất tích. Thảm họa kép động đất sóng thần đã gây ra thảm hoạ hạt nhân chưa từng có tại Nhật Bản khi lò phản ứng hạt nhân số 1 của Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 phát nổ, gây ô nhiễm phóng xạ.
 |
| Sóng thần khổng lồ cao hàng chục mét tràn vào Miyako, tỉnh Iwate, Nhật Bản sau trận động đất (Ảnh: people.com.cn) |
Theo Ngân hàng Thế giới (WB), trận động đất và sóng thần có thể làm cho nền kinh tế Nhật Bản mất đi 235 tỷ USD, tương đương với khoảng 4% GDP của nền kinh tế thứ ba thế giới này.
Thảm hoạ hạt nhân Nhật Bản khiến nhiều quốc gia xem xét lại chính sách phát triển năng lượng hạt nhân của mình.
4. Bão lớn tại Philippines và đại hồng thuỷ nghiêm trọng nhất trong nửa thế kỷ qua tại Thái Lan
Cơn bão Washi đổ bộ vào Mindanao, miền Nam Philippines, đã làm hơn 1.000 người chết và mất tích. Gần 100.000 người khác phải đi sơ tán. Đây là một trong những cơn bão gây tang tóc nhất trong nhiều năm qua tại quốc đảo này.
 |
| Nạn nhân lũ lụt tại Thái Lan được kéo qua nước lũ đầy váng dầu tại Bangkok, Thái Lan (Ảnh: people.com.cn) |
Trong khi đó, tại Thái Lan, cơn lũ lụt lịch sử kéo dài từ tháng 7 đến tháng 11 tại 62/77 tỉnh, thành đã cướp đi sinh mạng của 533 người và làm 3,3 triệu người bị ảnh hưởng. Chính phủ Thái Lan phải ban bố sắc lệnh tình trạng thảm hoạ thiên nhiên. Thiệt hại trực tiếp do lũ lụt gây ra có thể ở mức 3 tỷ USD, nhưng tổng thiệt hại, kể cả gián tiếp đối với nền kinh tế có thể lên tới 33 tỷ USD. Tăng trưởng GDP của nước này trong năm nay có thể giảm từ 1 - 1,7% so với dự toán trước đó.
5. COP-17, một trong những hội nghị gay cấn nhất trong lịch sử các cuộc thảo luận về biến đổi khí hậu toàn cầu.
Mặc dù được kéo dài thêm gần hai ngày so với kế hoạch ban đầu, nhưng Hội nghị lần thứ 17 của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP-17) tại Duban (Nam Phi) vẫn không thể đi tới một thoả thuận ràng buộc về mặt pháp lý đầy đủ và công bằng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.
 |
| Băng tan chảy khiến nước biển dâng cao là hậu quả nhãn tiền của biến đổi khí hậu |
Đây là năm thứ ba liên tiếp các nhà lãnh đạo thế giới bỏ lỡ cơ hội trong khi giai đoạn I của Nghị định thư Kyoto sẽ hết hạn vào ngày 31/12/2012 và những tác động của biến đối khí hậu đang ngày càng nặng nề.
Nhu cầu phát triển nội tại, sự mâu thuẫn về lợi ích và bất đồng trong việc chia sẻ trách nhiệm cứu Trái Đất là những lý do chính khiến Hội nghị COP-17 chỉ đạt được một thỏa thuận khiêm tốn. Đó là sự nhất trí về một lộ trình thương thảo về khung cam kết mới.
6. Vấn đề biển Đông trở thành sự kiện nóng của thế giới
Không chỉ các nước khu vực mà các cường quốc như Mỹ, Nga đều rất quan tâm đến vấn đề biển Đông. Hiện tại, căng thẳng ở biển Đông đã hạ nhiệt nhờ nỗ lực của tất cả các bên.
 |
| Trung Quốc và ASEAN đang hướng tới xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở biển Đông (COC) (Ảnh minh họa) |
Việc Trung Quốc và ASEAN đạt được thống nhất về văn bản hướng dẫn thực hiện quy tắc ứng xử trên biển Đông (DOC) và nhất trí hướng tới xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở biển Đông (COC) được xem là một bước tiến mới trên con đường giải quyết tranh chấp, duy trì ổn định tại khu vực biển Đông.
7. Thủ lĩnh Osama Bin Laden của mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qaeda bị tiêu diệt
Sau gần chục năm truy lùng và thu thập tin tức tình báo, biệt kích Mỹ đã đột kích vào một khu nhà tại Abbottabad, cách thủ đô Islamabad của Pakistan khoảng 50 km về phía Đông Bắc, tiêu diệt được Ossama Bin Laden.
 |
| Ngôi nhà tại Abbottabad (Pakistan), nơi Osama Bin Laden lần trốn và bị tiêu diệt |
Việc tiêu diệt được trùm khủng bố Osama Bin Laden là một thành công của tình báo Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố. Tuy vậy, đây chỉ là thắng lợi bước đầu trong cuộc chiến chống khủng bố đang diễn ra dưới nhiều hình thức và chiến công này của tình báo Mỹ đã làm ảnh hưởng đến quan hệ đồng minh Mỹ - Pakistan.
8. Phong trào "Chiếm lấy Phố Wall" bùng phát, lan rộng và chuyển sang nhiều hình thức mới tại Mỹ
Khởi đầu chỉ với một nhóm thanh niên dựng trại trước cửa Sở giao dịch chứng khoán New York ngày 17/9 để phản đối chính sách tài chính hiện nay của Mỹ, Phong trào “chiếm lấy phố Wall” nhanh chóng trở thành phong trào có quy mô rộng khắp nước Mỹ và lan sang tận Nhật Bản và Châu Âu.
 |
| Người dân Mỹ tham gia phong trào biểu tình "Chiếm lấy phố Wall" |
Hai tháng sau, những người biểu tình tại thành phố New York đã phát động một chiến dịch mới, đổi tên thành "Đóng cửa Phố Wall". Đây được coi là mở đầu cho một làn sóng biểu tình mới trên toàn nước Mỹ, tiếp tục phản đối chính sách bất công, vụ lợi, đã và đang mang lại lợi ích cho thiểu số 1% giới chủ ngân hàng và tầng lớp thượng lưu, trong khi nợ nần lại do người đóng thuế Mỹ phải gánh chịu.
9. Dân số thế giới đạt mốc 7 tỷ người vào 31/10
Bé gái Danica Camcho ra đời 2 phút trước nửa đêm 30/10 tại Philippines được coi là công dân biểu tượng thứ 7 tỷ của thế giới. Tuy nhiên, thế giới chào đón công dân thứ 7 tỷ trong tâm trạng lo lắng nhiều hơn vui mừng vì những thách thức mới nảy sinh tỷ lệ thuận với mức tăng dân số, đặc biệt là vấn đề bảo đảm an ninh lương thực và môi trường sống.
 |
| Bé gái Danica Camcho là công dân thứ 7 tỷ của thế giới (Ảnh: AP) |
Liên Hiệp Quốc chọn ngày 31/10 là ngày hội trên toàn thế giới đón chào công dân thứ 7 tỷ và kêu gọi các nước chung tay tạo ra những cơ hội vượt lên thách thức.
10. Giải Nobel Hoà Bình 2011 - Sự tôn vinh nữ quyền
Ngày 9/10, giải Nobel Hoà Bình năm 2011 được trao cho ba phụ nữ châu Phi. Đó là Tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirliaf, nhà đấu tranh người Liberia Leymah Gbowee và nhà đấu tranh người Yemen Tawakkul Karman.
 |
| Những người phụ nữ được vinh danh - từ trái sang phải: Tawakkul Karman, Ellen Johnson Sirleaf và Leymah Gbowee (Ảnh: AFP) |
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử giải Nobel Hoà bình, giải này được đồng trao tặng cho ba phụ nữ. Với việc đồng trao giải Nobel cho ba nhân vật nữ, Uỷ ban Nobel đặc biệt muốn vinh danh những nhà đấu tranh cho nữ quyền và qua đó nhấn mạnh đến vai trò của phụ nữ trong việc kiến tạo hoà bình trên thế giới./.
