Không phải ngẫu nhiên mà Hà Lan trở thành thành viên đầu tiên trong Liên minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) kết thúc sứ mệnh chiến đấu tại Afghanistan sau 4 năm hiện diện tại chiến trường này. Trong cuộc chiến kéo dài đã hơn 9 năm, Hà Lan là một trong những nước có nhiều binh sĩ nhất tại Afghanistan. Từ tháng 8/2006 đến nay, Hà Lan đã đưa sang đây khoảng 1.950 binh sĩ trong khuôn khổ Lực lượng Quốc tế Hỗ trợ An ninh (gọi tắt là ISAF), chủ yếu đóng tại tỉnh Uruzgan, nơi tàn quân Taliban hoạt động mạnh.
Nhiệm vụ chủ yếu của quân đội Hà Lan ở tỉnh này là phát triển, ngoại giao và phòng thủ. Chính phủ Hà Lan đã chi tới 1,4 tỉ euro (tương đương với gần 2 tỷ USD) cho nhiệm vụ này trong 4 năm qua và sự thiệt hại về người của Hà Lan cũng không nhỏ khi có tổng cộng, 24 binh sĩ Hà Lan đã tử trận tại Afghanistan. Sở dĩ Hà Lan phải “cương quyết” rút quân vào thời điểm này, bất chấp mong muốn của NATO là quân đội Hà Lan kéo dài sự hiện diện tại Afghanistan cho đến tháng 8/2011, chính là những bất đồng chính trị nảy sinh xung quanh việc triển khai và duy trì lực lượng quân đội Hà Lan tại Afghanistan khiến Chính phủ nước này sụp đổ hồi tháng 2 vừa qua.
Mặc dù sau khi quân đội Hà Lan rút đi, các binh sĩ Mỹ, Australia, Cộng hòa Czech và Singapore sẽ thay thế tại tỉnh Uruzgan như đã thoả thuận, nhưng việc rút quân của Hà Lan cũng gây không ít xáo trộn và tâm lý “chợ chiều” của cuộc chiến “vô tiền khoáng hậu” này. Việc quân sỹ Hà Lan rút đi đánh dấu bước khởi đầu của tiến trình triệt thoái binh sĩ của nhiều nước khác. Canada đã lên kế hoạch sẽ rút quân vào năm tới, và mới đây, Thủ tướng Anh cũng đã nêu khả năng đưa binh sĩ về nước vào mùa hè năm 2011, bất chấp tình hình đang hết sức căng thẳng bởi những cuộc tấn công bạo lực vẫn không “thuyên giảm”, cũng như việc củng cố chính quyền Afghanistan cũng chưa hoàn tất.
Hiện đang có khoảng 140.000 binh sĩ thuộc lực lượng ISAF tại Afghanistan, trong đó có tới 2/3 là lính Mỹ. Các lực lượng ISAF cũng như các quốc gia gửi quân tham gia lực lượng này đang phải đối mặt với những sức ép khá lớn từ dư luận trong nước về việc rút quân. Quân đội Mỹ vừa trải qua tháng thương vong nặng nề nhất sau 9 năm tham chiến ở Afghanistan với con số binh lính thiệt mạng lên tới 66. Số binh sĩ NATO thiệt mạng tại Afghanistan cũng không nhỏ và không ngừng tăng lên. Cùng với đó là những vụ tấn công kiểu khủng bố của lực lượng Taliban và Al Qaeda cho thấy hiệu quả cuộc chiến chống khủng bố chưa đủ nhiều để thuyết phục các nước thành viên NATO “yên tâm” tham chiến.
Cũng chính bởi vậy mà để “uý lạo” tinh thần các binh sỹ còn ở lại, đúng hôm các binh sỹ Hà Lan rút quân, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã lên Đài truyền hình ABC và có bài phát biểu khẳng định: Washington sẽ vẫn duy trì một số lượng lớn binh lính tại Afghanistan sau thời điểm Mỹ bắt đầu rút quân khỏi chiến trường Nam Á này vào tháng 7/2011. Bộ trưởng Gates cũng nhấn mạnh rằng, các lực lượng tham chiến tại Afghanistan do Mỹ đứng đầu đang giành được nhiều thắng lợi, vì vậy, Washington sẽ chỉ rút một ít binh lính về nước vào mùa Hè tới và tuyệt nhiên, ông không nhắc gì tới thời điểm Mỹ sẽ rút tất cả binh lính tại chiến Afghanistan. Trước đó một ngày Phó Tổng thống Mỹ Joseph Biden ra thông báo cho biết, Mỹ sẽ rút ít hơn 2.000 quân ra khỏi chiến trường Afghanistan vào tháng 7 năm sau.
Dẫu nỗ lực bằng cách gì thì rõ ràng, sự rút quân của Hà Lan vào đúng thời điểm này và tới đây sẽ là các thành viên khác của NATO như Canada, Anh... áp lực sẽ đè nặng lên các nước thành viên còn lại, nhất là Mỹ với số lượng binh sĩ có mặt tại đây sẽ lên tới 100.000 quân vào cuối tháng 9 tới. Và sự tác động xấu tới chính trường Afghanistan cũng sẽ là khó tránh khỏi./.