Khu vực Mỹ La Tinh đang thực sự bị thử thách khi căng thẳng dai dẳng trong 8 năm qua giữa Venezuela và Colombia kết thúc một cách đáng buồn. Quan hệ ngoại giao bị cắt đứt và tình trạng trực chiến giữa hai nước được coi là hệ quả của chính sách sai lầm phút chót của Tổng thống Colombia Uribe trước khi rời nhiệm sở và đang đẩy cả khu vực vào tình cảnh khó khăn không đáng có.
 |
| Binh lính Venezuela tại khu vực biên giới với Colombia |
Trong lúc giao thời trên chính trường Colombia, dư luận đang chờ đợi với hy vọng “ngày mai trời lại sáng” trong quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng Mỹ La Tinh này.
Yếu tố “cá nhân” của Tổng thống Uribe- người đã thất bại trong nỗ lực ngồi lại vị trí lãnh đạo đất nước Colombia thêm một nhiệm kỳ thứ 3- được nói nhiều trong căng thẳng tưởng chừng đã có thể xoa dịu được giữa hai nước.
Lâu nay, giới phân tích và dư luận đã nhiều lần chỉ trích chính sách ngoại giao “đi trên dây” mà ông Uribe lựa chọn, xích lại gần Mỹ và xa rời các quốc gia láng giềng phía Nam, sẽ chỉ chuốc lấy hậu qủa tai hại cho Colombia. Ấy thế nhưng, trước khi ra đi, ông Uribe đã quyết định tung đòn cuối cùng, triệu tập cuộc họp bất thường của Tổ chức các quốc gia Nam Mỹ để cáo buộc Venezuela hỗ trợ các nhóm du kích vũ trang chống lại chính phủ Colombia.
“Gậy ông đập lưng ông”, bằng chứng mà phía Colombia đưa ra không đủ sức thuyết phục, còn Venezuela lập tức trả đòn nhanh chóng bằng quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao và sẵn sàng chiến tranh. Cá nhân Tổng thống Uribe phải hứng chịu búa rìu dư luận không chỉ quốc tế mà ngay trong nội bộ đất nước- vốn đa số mong đợi bước đi cải thiện quan hệ với Venezuela.
Mối quan hệ gai góc dai dẳng 8 năm qua đã dẫn đến một cái kết ầm ĩ hoàn toàn không có lợi cho cả hai quốc gia cũng như cho toàn khu vực. Và những người bị kẹt ở giữa tranh cãi “mới mà hoá đã quá cũ” này là Tổ chức hợp tác Châu Mỹ, 5 triệu người dân sinh sống ở vùng biên giới hai nước và vị Tổng thống tương lai của Colombia Juan Manuel Santos.
Việc quan hệ thương mại giữa hai nước bị đóng băng đã gây thiệt hại không hề nhỏ, ước tính lên tới khoảng 7 tỷ USD. Ý nguyện của người dân muốn cải thiện quan hệ với nước láng giềng Venezuela, phục hồi kinh tế, ổn định cuộc sống cũng là một nhân tố quan trọng giúp ứng cử viên Santos giành chiến thắng vang dội tại các tỉnh biên giới trong cuộc bầu cử Tổng thống Colombia vừa qua.
Đối với vị Tổng thống tương lai của Colombia Juan Manuel Santos, lời cáo buộc của chính phủ của Tổng thống Uribe nhằm vào Venezuela thực sự là “quả đắng” đã làm đảo lộn các động thái của ông để cải thiện quan hệ với Caracas.
Ngay sau khi trúng cử, ông Santos đã nỗ lực tìm lời giải cho bài toán hoà giải đầy khó nhọc. Và mặc dù nhà lãnh đạo tương lai của Colombia quyết định lựa chọn “im lặng” trước vụ việc, song tờ nhật báo lớn nhất quốc gia này- “El Tiempo” thuộc quyền sở hữu của gia đình ông đã nhanh chóng phản ứng, chỉ trích Tổng thống Uribe phá hoại tiến trình ngoại giao của người kế nhiệm.
Sau cơn mưa trời lại sáng! Thực tế là nhà lãnh đạo tương lai của Colombia đang chuẩn bị một đội ngũ nhân sự mới, đối nghịch với chủ trương thù địch cũ của chính phủ tiền nhiệm, để chuẩn bị cho một sự hàn gắn trong quan hệ với Venezuela.
Cụ thể, các vị trí Ngoại trưởng, Đại sứ tương lai của Colombia tại Venezuela... đã được chỉ định cho những nhân vật cánh tả và đối lập với Tổng thống Uribe.
Đội ngũ lãnh đạo tương lai cũng đã chủ động tiến hành gặp gỡ đại diện của chính phủ và doanh nghiệp Venezuela, các quan chức tại vùng biên giới nhằm đẩy nhanh quá trình khôi phục quan hệ kinh tế song phương.
Cuối cùng, phải lật lại câu hỏi về một nhân tố quan trọng luôn có mặt trong căng thẳng giữa hai quốc gia Nam Mỹ này, đó là “Mỹ”.
Với chủ đề “Không có chỗ cho Washington trong cuộc tranh cãi Venezuela- Colombia”, nhà phân tích Mark Weisbrot trên tờ “Người đại biểu” của Anh khẳng định: “chỉ có thương lượng ngoại giao song phương và đa phương trong khu vực Nam Mỹ mới có thể giúp tháo gỡ căng thẳng; còn nước Mỹ tốt nhất nên tránh ra xa.”./.