Xây dựng Hà Nội: Chọn nhà thầu tư vấn nào?

(VOV)_ Dự kiến ngày 10/8 này, Thủ tướng Chính phủ sẽ chỉ đạo, cho phép thương thảo và ký hợp đồng với nhà thầu tư vấn lập quy hoạch xây dựng Thủ đô Hà Nội mở rộng. Trước đó, ngày 3/8, Thủ tướng và Thường trực Chính phủ đã nghe 3 liên danh tư vấn nước ngoài đến từ Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hà Lan, Hàn Quốc báo cáo ý tưởng nghiên cứu quy hoạch xây dựng Thủ đô Hà Nội.

Phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam phỏng vấn ông Trần Ngọc Chính, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn nhà thầu tư vấn nước ngoài lập quy hoạch xây dựng Thủ đô Hà Nội mở rộng.

* Thưa ông, Bộ Xây dựng bắt đầu công việc tuyển chọn nhà thầu tư vấn trong quy hoạch tổng thể TP. Hà Nội như thế nào?

Ông Trần Ngọc Chính: Trước hết, điều tôi muốn nhấn mạnh là Quốc hội đã có Nghị quyết 15 về vấn đề mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội; và đây là một Nghị quyết mang tính lịch sử cho Thủ đô và cho cả nước. Bởi thế, Quốc hội giao cho Chính phủ là phải làm quy hoạch và có sự giúp đỡ của các chuyên gia tư vấn nước ngoài.

Chúng ta cần kinh nghiệm của các chuyên gia tư vấn hàng đầu thế giới để xây dựng Thủ đô có chất lượng cao nhất, một thành phố phát triển, đặc biệt là hiện đại, có bản sắc và phải mang tính chất bền vững. Do đó, khi đặt đầu bài với tư vấn nước ngoài thì chúng tôi đã gửi cho họ một tham chiếu, giúp họ hiểu biết về vùng Thủ đô Hà Nội và có những quy hoạch, số liệu liên quan đến quy hoạch Thủ đô, trong đó có yêu cầu mở rộng Thủ đô đến 3.234km2... Chúng tôi đặt ra những yêu cầu, Thủ đô Hà Nội phải phát triển rất hiện đại, bền vững nhưng giàu bản sắc.

Ông Trần Ngọc Chính: Chúng ta đã xem xét, nghiên cứu rất kỹ về việc lựa chọn tư vấn để trình Chính phủ - đấy là sự lựa chọn hết sức khó khăn của Hội đồng tuyển chọn. Tiêu chí thứ nhất là nhà tư vấn phải có năng lực thiết kế. Năng lực ấy phải căn cứ vào thời gian, hay nói cách khác là tuổi đời và kinh nghiệm của nhà tư vấn. Họ phải giới thiệu được trong hồ sơ là đã thực hiện bao nhiêu công trình trên thế giới, đặc biệt là những công trình thủ đô các nước. Thứ hai là xem họ làm những đồ án về quy hoạch chung các đô thị, các quy hoạch chi tiết, trong đó coi trọng vấn đề tổ chức không gian, tham gia các cuộc thi quốc tế. Chúng tôi còn xét đến chức danh của người sẽ thực sự làm chủ đồ án này...

* Có nhiều đồ án khi thực hiện mới “vỡ” ra rằng, chúng ta còn quá nhiều vấn đề. Chúng ta làm thế nào để tránh điều đó, thưa ông?

Ông Trần Ngọc Chính: Rất khó khăn để lựa chọn được 3 tư vấn. Phải thấy rằng, 3 tư vấn này là 3 ý tưởng khác nhau, mỗi tư vấn đều có thế mạnh của nó…. Chúng ta phải xem những cách tiếp cận và tính độc đáo của từng phương án. Chúng tôi có 11 người trong Ban Giám khảo, và luôn có phản biện với những vấn đề và ý tưởng của các nhà thầu tư vấn… Cuối cùng Hội đồng bỏ phiếu cho điểm. Kết quả là cả 3 phương án đều là phương án có ý nghĩa tốt và điểm thì gần nhau. Cho nên chúng tôi quyết định báo cáo với Thường trực Chính phủ cả 3 phương án và sắp xếp ngang nhau, chứ không có số 1, 2, 3 để Thường trực Chính phủ có điều kiện xem xét, cân nhắc cách đặt vấn đề của Hội đồng tuyển chọn.

* Điểm chung là vậy, nhưng khi xây dựng Hà Nội, chúng ta có yêu cầu khác biệt nhất định nào so với thủ đô của các nước, vì Hà Nội có đặc thù rất riêng, thưa ông?

Ông Trần Ngọc Chính: Hà Nội được các chuyên gia quy hoạch đô thị thế giới đánh giá là một trong những đô thị đẹp, ấn tượng, phát triển nhanh, có những nét nổi trội, nét văn hóa riêng. Hà Nội có mặt nước, cây xanh, có phố cổ, có Quảng trường Ba Đình… Trung tâm truyền thống của Hà Nội có ý nghĩa về mặt đô thị học, rất hấp dẫn đối với các nhà qui hoạch đô thị. Không phải thủ đô nào cũng có 36 phố phường như Hà Nội. Trong quá trình đô thị hóa chúng ta vẫn có những phố cổ và những khu đô thị mới, nhưng ta vẫn giữ được không gian đô thị có bản sắc, nhất là trung tâm chính trị Ba Đình, một quy hoạch rất mở, rất xanh, giàu truyền thống Việt Nam.

Chúng ta phát triển cả một hệ thống đô thị lấy sông Hồng làm trục bố cục;  về phía Tây thì có rừng Ba Vì, có hệ thống núi, đặc biệt là có sông Tích, sông Đáy, sông Nhuệ, các làng nghề, đền chùa nổi tiếng… Đó là những cảnh quan rất đặc biệt của Hà Nội. Chính những yếu tố “thiên thời địa lợi” đó mà Chính phủ đã quyết định mở rộng Hà Nội về phía Tây. Nếu chúng ta xây dựng Hà Nội phát triển về phía Tây mà vẫn hướng về sông Hồng thì sẽ rất đặc biệt và là điều mà các nhà tư vấn thấy thú vị khi đặt ý tưởng của mình đối với Hà Nội. Khi phát triển Hà Nội phải kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trên quan điểm bảo vệ nguồn tài nguyên của chúng ta…

* Vậy thưa ông, quy hoạch mới có phải là cơ hội để chúng ta giải quyết tình trạng manh mún, không tuân theo quy hoạch hiện nay của Hà Nội?

Ông Trần Ngọc Chính: Chúng tôi hy vọng, cuộc đại quy hoạch Hà Nội mở rộng này là cơ hội cho ta làm những gì mà ta chưa làm được, hay nói cách khác, là lần này chúng ta có điều kiện để điều chỉnh lại những quy hoạch manh mún, chắp vá, nhỏ lẻ. Ví dụ như Đại học Tây Nam, bây giờ có thể đặt ở nơi rộng rãi hơn để sinh viên có điều kiện sinh hoạt và học tập, tránh ùn tắc giao thông ở những nơi tập trung.

* Vậy người dân sẽ tham gia quy hoạch lớn này bằng cách nào, thưa ông?

Ông Trần Ngọc Chính: Không chỉ Hà Nội, mà cả nước đang theo dõi, ai cũng muốn Hà Nội tốt hơn lên. Mọi người dân quan tâm, yêu mến Hà Nội đều được tham gia góp ý. Trong quá trình quy hoạch, chúng tôi sẽ lấy ý kiến của người dân, nhưng cách lấy ý kiến như thế nào cho hiệu quả thì phải bàn. Chẳng hạn như làm sa bàn triển lãm để dân đến xem và góp ý trên sa bàn; rồi tổ chức hội thảo mời các nhà khoa học đóng góp ý kiến… Chúng ta phải ghi nhận những ý kiến đó và thể hiện được trí tuệ đó vào mục đích chung.

* Hà Nội đang tính đến việc đầu tư xây dựng đề án qui hoạch thành phố bên sông Hồng. Thực hiện qui hoạch mới này, đề án này có thay đổi?

Ông Trần Ngọc Chính: Đề án quy hoạch 2 bên sông Hồng do Hàn Quốc thực hiện là đề án được chuẩn bị rất công phu, các chuyên gia Hàn Quốc và Việt Nam tham gia với chất lượng cao; một đề án được đánh giá có tầm tư tưởng lớn không chỉ với việc trị thủy sông Hồng mà còn rất tốt trong việc khai thác con sông này đối với trục không gian chính của Thủ đô. Nhưng rõ ràng, lúc làm đề án thì chưa có chuyện mở rộng Hà Nội. Bây giờ mở rộng Hà Nội rồi thì phải nhìn lại xem đề án đó thay đổi như thế nào thì phù hợp. Vấn đề này phải xem xét trong quá trình làm, nhưng chắc chắn là có thay đổi. Còn bây giờ thì chưa thể nói gì được.

* Giá tư vấn có ý nghĩa như thế nào trong quyết định chọn tư vấn, thưa ông?

Ông Trần Ngọc Chính: Tất nhiên vấn đề giá cả đối với gói tư vấn rất quan trọng, nhưng không phải là quyết định. Quan trọng hơn là chất lượng quy hoạch. Một quy hoạch có chất lượng thì đưa đến một giá trị về mặt kinh tế không thể tính được. Chất lượng quy hoạch kém sẽ làm chúng ta thiệt hại rất nhiều. Vì thế, khi tư vấn đưa ra một giá trị thì chúng ta phải xem xét những vấn đề nó đặt ra. Chúng ta phải có nguyên tắc trong việc trả tiền chứ không phải họ đưa ra bao nhiêu cũng được. Chúng ta coi đó là cái quan trọng nhưng không phải là thứ nhất. Quan trọng nhất vẫn là chất lượng.

* Xin cảm ơn ông!