Đồng Nhân dân tệ tăng giá:

Làm gì để hạn chế tác động tiêu cực?

Theo các chuyên gia, một trong những giải pháp là Việt Nam cần đẩy mạnh xuất khẩu, giảm áp lực nhập khẩu nhằm cải thiện cán cân thương mại với Trung Quốc

Ngày 25/6/2010, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đã xác lập tỷ giá hối đoái của đồng Nhân dân tệ (NDT) ở mức cao nhất trong 5 năm qua. Tỷ giá tham chiếu trung tâm ở mức 1 USD đổi được 6,7896 NDT. Những ngày gần đây đồng NDT lại tiếp tục tăng giá (ngày 13/9/2010: 6,7568 NDT/USD) là những tín hiệu trên thị trường tài chính quốc tế đáng quan tâm.

Việt Nam và Trung Quốc là 2 nước có quan hệ thị trường đặc biệt, vừa có tính truyền thống, vừa mang tính hiện đại; vừa quan hệ trực tiếp, vừa theo thông lệ quốc tế... nên sự tác động của sự tăng giá đồng NDT là không tránh khỏi. Vì thế việc phân tích tính hai mặt của sự tác động là cần thiết để tìm ra các đối sách phù hợp, nhất là vấn đề chiến lược phát triển trong bối cảnh những cân bằng mới về tỷ giá giữa các đồng tiền có vai trò toàn cầu đang hình thành.

Khai thác triệt để những tác động tích cực

Đồng NDT tăng giá, hàng xuất khẩu của Trung Quốc sẽ trở nên đắt hơn và làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa. Đây sẽ là một cơ hội đối với ngành xuất khẩu của Việt Nam thâm nhập vào thị trường Trung Quốc, đặc biệt là nếu các khoản trao đổi đó được thanh toán bằng USD. Qua đó Việt Nam có thể giảm bớt thâm hụt mậu dịch đối với Trung Quốc.

Bên cạnh xuất khẩu, quyết định nới lỏng tỷ giá đồng NDT cũng là điều kiện thuận lợi về lý thuyết để kinh tế Việt Nam thực hiện mục tiêu kiềm chế nhập siêu.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc vào Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2010 đạt 7,37 tỷ USD, trên tổng giá trị nhập khẩu 31,6 tỷ USD. Riêng nhập siêu từ Trung Quốc đã lên tới gần 5,05 tỷ USD, xấp xỉ 90% tổng mức thâm hụt thương mại trong 5 tháng qua.

Khả năng đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc sẽ còn lớn hơn so với hiện nay, và Việt Nam sẽ là một trong những thị trường nằm trong chiến lược phát triển đó. Hiện đã có hơn 800 dự án của Trung Quốc thực thi tại Việt Nam với việc tận dụng chi phí nhân công rẻ, tài nguyên phong phú và vị trí thuận tiện. Việt Nam cũng sẽ có nhiều cơ hội hơn trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài khác do các công ty nước ngoài chuyển nhà máy tới Việt Nam để tận dụng chi phí nhân công thấp hơn chi phí nhân công tại Trung Quốc. Vì thế, cần thiết phải chuẩn bị đầy đủ những yếu tố để đón nhận những chuyển dịch của hoạt động thương mại và đầu tư của Trung Quốc và quốc tế do tác động của việc đồng NDT đưa tới.

Hạn chế tối đa tác động tiêu cực

Việc đồng Nhân dân tệ tăng giá sẽ gây nhiều áp lực lên vấn đề lạm phát, và về lâu dài còn tác động cả đến chiến lược phát triển của Việt Nam.

Các chuyên gia kinh tế Việt Nam nhận định, khi Trung Quốc tăng giá quá mạnh đồng NDT (10-20% so với USD) thì cán cân thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc mới bị tác động đáng kể. Theo đó:

Đối với hoạt động nhập khẩu: Sự tăng giá hiện nay của đồng NDT không cải thiện nhiều vấn đề Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc, vì thực tế là nhóm hàng nhập khẩu nhiều nhất vẫn là máy móc thiết bị, nguyên vật liệu như vải, hoá chất, xăng dầu…

Nhìn vào bản chất của việc Việt Nam đang nhập siêu lớn với Trung Quốc thì phần cạnh tranh trực tiếp là hàng tiêu dùng cuối cùng không nhiều. Việc đồng tiền Trung Quốc tăng giá sẽ gây nhiều áp lực lên vấn đề lạm phát của Việt Nam, nhất là khi ngoài chế độ chính ngạch hay tiểu ngạch, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam với Trung Quốc còn có một thị trường buôn lậu rất lớn khiến hàng hoá Trung Quốc sẽ vẫn tràn ngập tại thị trường Việt Nam.

Đối với hoạt động xuất khẩu: 4 mặt hàng của Việt Nam đứng đầu danh sách xuất khẩu sang Trung Quốc đều là khoáng sản và nguyên liệu thô. Giá cả của những hàng hoá này phụ thuộc nhiều vào giá thế giới, và khối lượng xuất khẩu của mặt hàng này không bị tác động nhiều bởi yếu tố tỷ giá. Sự kiện tăng giá đồng NDT đang tạo ra khả năng các doanh nghiệp sản xuất của Việt Nam sẽ gặp khó khăn.

Các chuyên gia kinh tế còn cảnh báo về những tác động đến chiến lược phát triển kinh tế của Việt Nam từ sự cân bằng lại chính sách phát triển theo hướng vừa chú trọng hơn đến tiêu thụ nội địa, vừa nâng cấp cỗ máy sản xuất của Trung Quốc sau khi nước này tăng giá đồng NDT.

Theo TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam thì xu hướng lan tỏa cơ cấu theo kiểu "đội hình đàn sếu bay" từ Trung Quốc sang Việt Nam dưới tác động của việc đồng NDT lên giá là rất lớn, thậm chí, không tránh khỏi”. Còn theo TS. Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) thì: “Tác động của việc đồng NDT tăng giá đến nền kinh tế thế giới sẽ vô cùng to lớn. Với những nền kinh tế láng giềng của Trung Quốc và có thực lực yếu hơn, sự cảnh báo này càng tăng gấp bội”.

Để tận dụng mặt tích cực, hạn chế tối đa mặt tiêu cực của việc đồng NDT tăng giá, chúng ta có thể và cần phải quan tâm đến một số giải pháp sau đây:

1. Đẩy mạnh xuất khẩu, giảm áp lực nhập khẩu nhằm cải thiện cán cân thương mại với Trung Quốc.

2. Đổi mới công nghệ, giảm giá thành, tăng năng xuất lao động nâng cao tính cạnh tranh với hàng hoá Trung Quốc trên cả thị trường hai nước và quốc tế.

3. Đổi mới cơ cấu đầu tư, chuyển hướng đầu tư sang các thị trường ngoài Trung Quốc; tăng cường thu hút nguồn vốn FDI với công nghệ cao của nước ngoài, giảm nguồn vốn FDI của Trung Quốc, nhất là các dự án đầu tư với công nghệ thấp.

4. Đẩy mạnh phát triển ngành du lịch, thu hút khách du lịch từ Trung Quốc và quốc tế, đồng thời đề phòng, hạn chế lao động nhập cư bất hợp pháp từ Trung Quốc./.

Nguyễn Nhâm
Video đang được xem nhiều