Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

Sau “bão” giảm giá, thị trường ô tô Việt Nam năm 2018 sẽ ra sao?

Giảm giá, thuế nhập khẩu về 0%, miễn thuế TTĐB cho phần giá trị tạo ra trong nước đang khiến người tiêu dùng “mơ” về việc sở hữu những mẫu xe giá rẻ trong năm 2018.

Theo những báo cáo mới nhất của hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), tính đến hết tháng 6/2017 toàn thị trường đã tiêu thụ 134.268 xe ô tô nguyên chiếc trong đó xe du lịch là 79.399 xe, xe thương mại 47.426 xe và xe chuyên dụng chiếm 7.443 xe. Tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường tính đến hết tháng 6/2017 giảm nhẹ 1% so với cùng kì năm ngoái. Trong đó doanh số xe ô tô du lịch tăng 7%; xe thương mại giảm 9% và xe chuyên dụng giảm 18% so với cùng kì năm ngoái.

Tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường tính đến hết tháng 6/2017 đạt 134.268 xe giảm nhẹ 1% so với cùng kì năm ngoái.

Báo cáo này cũng cho thấy nửa đầu năm 2017 thị trường ô tô trong nước đã phát triển không như ý, hồi đầu năm chính VAMA đã đưa ra dự đoán mức tăng trưởng cho năm nay sẽ là 2 con số. Trước đây khi trao đổi với chúng tôi về việc tăng trưởng của thị trường ô tô trong nước đại diện VAMA vẫn khá lạc quan về mức tăng trưởng của thị trường tuy nhiên việc giảm giá liên tục của các thương hiệu xe hơi lớn trong nước cũng không thể vực dậy thị trường xe hơi trong nước.

Điểm nhấn mạnh nhất trong bức tranh thị trường nửa đầu năm 2017 là “Cơn bão giảm giá” quét qua hầu hết các thương hiệu cũng như các mẫu xe trên thị trường. Kể cả những hãng xe Nhật Bản như Honda hay Toyota những thương hiệu rất bảo thủ về việc giảm giá cũng đã bị cuốn vào cơn bão kể trên.

Giá xe giảm cả trăm triệu đồng. Có những thời điểm chỉ trong chưa tới 10 ngày một số mẫu xe của Mazda đã giảm giá tới cả hơn 100 triệu đồng.

Một cái tên được cho là khởi đầu xu hướng đó chính là Mazda, những chiến lược của THACO rất quyết đoán chính là mấu chốt của xu hướng giảm giá xe trong nước. Có những thời điểm chỉ trong chưa tới 10 ngày một số mẫu xe của Mazda đã giảm giá tới cả hơn 100 triệu đồng. Những động thái giảm giá của THACO cũng nhận được nhiều ý kiến trái chiều của người tiêu dùng nhưng phần đông là ủng hộ tập đoàn này đưa xe hơi về giá trị thật và cũng gây nhiều sức ép khiến cho các thương hiệu khác cũng phải giảm giá để cạnh tranh. Những động thái của THACO đã giúp thị trường ô tô trong nước xác lập nhiều kỷ lục cũng như một mặt bằng giá xe mới.


Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng việc giảm giá sâu và liên tục cũng có tác dụng phụ tới thị trường đó là việc phát sinh tâm lý chờ đợi của người tiêu dùng. Khách hàng sẽ có tâm lý chờ đến khi mẫu xe mình định mua chạm đáy mới xuống tiền mua. Ngoài việc bắt đáy giảm giá xe thì một thông tin khác là thời điểm 1/1/2018 khi thuế nhập khẩu các mẫu xe từ ASEAN xuống mức 0% cũng là một thông tin được nhiều người tiêu dùng quan tâm và chờ đợi. Những yếu tố kể trên đã khiến cho thị trường không phát triển như kỳ vọng.


Nửa cuối năm 2017: Thời điểm cuối cùng cho những nỗ lực

Bước sang tháng 7/2017 tháng bản lề cho nửa cuối 2017 vẫn chưa thấy động thái nào cho việc cuộc đua giảm giá sẽ hạ nhiệt mà trái lại cơn bão giảm giá xe còn diễn ra rộng và mạnh mẽ hơn nửa đầu năm.

Ngay cả những mẫu xe ăn khách nhất trên thị trường cũng tham gia vào cuộc đua này như: Toyota Vios, Ford Ranger, KIA Morning hay Mazda3. Tất cả các mẫu xe ăn khách nhất kể trên đều được giảm giá từ 20 – 80 triệu đồng tùy từng mẫu xe hay phiên bản khác nhau. Tuy nhiên nửa cuối năm này mọi sự chú ý lại được đổ dồn vào 2 cái tên được xem là đầu tầu cho nền công nghiệp ô tô trong nước là Trường Hải và Thành Công.

Tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường tính đến hết tháng 6/2017 đạt 134.268 xe giảm nhẹ 1% so với cùng kì năm ngoái.

Cả hai cái tên lớn kể trên đều dồn lực để chuyển hầu hết các sản phẩm từ nhập khẩu sang lắp ráp. Trong khi thị trường ô tô đang trong tình trạng ảm đạm và chững lại thì Hyundai Thành Công lại liên tục mở rộng quy mô sản xuất. Nhiều người cho rằng, Thành Công đang có bước đi mạo hiểm.


Tạo những bước đi riêng

Tuy nhiên, theo ông Lê Ngọc Đức, Tổng Giám đốc Hyundai Thành Công: “Thời điểm 2017 là thời điểm cận kề cho sự chuyển giao khi từ ngày 1/1/2018, theo cam kết của Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA), các mẫu xe nhập khẩu từ các nước ASEAN sẽ là 0%. Chúng tôi xác định nếu không mở rộng đầu tư sản xuất, tăng cường tỉ lệ nội địa hóa là đồng nghĩa với việc mất đi cơ hội ở thị trường Việt Nam. Thành Công đã có được sự đồng hành, hỗ trợ của Hyundai với bản quyền và kinh nghiệm, kỹ thuật”.

Minh chứng rõ ràng nhất cho những nỗ lực của HTC là việc đem mẫu xe nhỏ chiến lược của mình là Grand i10 về lắp ráp trong nước. Hyundai Grand i10 hiện là mẫu xe bán chạy nhất của Hyundai tại thị trường Việt Nam. Ngoài Grand i10 thì hiện còn 2 mẫu xe ăn khách khác của Hyundai được lắp ráp tại nhà máy của Thành Công tại Ninh Bình là SantaFe và Elantra.

Ngoài Thành Công, Trường Hải cũng đang cho thấy nỗ lực không ngừng của mình khi đầu tư xây dựng thêm nhà máy mới sản xuất lắp ráp xe mang thương hiệu Mazda, nhà máy này được xây dựng trên diện tích 35ha (trong đó 12ha nhà xưởng) và có công suất 100.000 xe/năm với tổng vốn đầu tư 12.000 tỉ đồng. Dự kiến nhà máy sẽ hoàn thành và đưa vào hoạt động tháng 4-2018.

“Trong tương lai, Hyundai Thành Công không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu sản phẩm xe Hyundai sang các nước trong khu vực. Để làm được điều này thì không có cách nào khác là phải đầu tư sản xuất để tăng tỷ lệ nội địa hóa” Ông Lê Ngọc Đức

Theo ông Trần Bá Dương - Chủ tịch hội đồng quản trị Thaco, với sự chuyển giao công nghệ và hỗ trợ kỹ thuật từ Mazda cùng với định vị là nhà máy hiện đại nhất của Mazda, nhà máy Thaco Mazda được đầu tư với hầu hết các dây chuyền tự động kết hợp một số công đoạn bán tự động với ứng dụng công nghệ mới được lắp đặt, các thiết bị từ những thương hiệu nổi tiếng của châu Âu, Nhật Bản.

Ngoài ra, nhà máy được ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý trên cơ sở công nghệ lần thứ tư của thế giới như: dây chuyền hàn tích hợp thân xe tự động hoàn toàn và công nghệ hàn laser mới nhất hiện nay trong công nghiệp ôtô. Dây chuyền lắp ráp với hơn 70% công đoạn lắp đặt sử dụng robot và lắp đặt hầu hết các thiết bị hỗ trợ để gia tăng độ chính xác và giảm thiểu sức lao động cho công nhân.

Cả hai cái tên lớn là Mazda và Hyundai hiện không còn nhà máy tầm cỡ ở khu vực Đông Nam Á, chính vì vậy cơ hội trở thành trung tâm cung cấp xe Mazda và Hyundai cho khu vực này là khá rõ ràng với Trường Hải và Thành Công.


Điều gì sẽ xảy ra với thị trường ô tô năm 2018?

Khó có thể đoán trước chính xác viễn cảnh của thị trường xe hơi trong nước khi bước sang thời điểm quan trọng 1/1/2018. Tuy nhiên có thể nhận thấy một điều là việc giá xe nhiều khả năng sẽ tiếp tục được giảm xuống cùng với đó là sự đa dạng các lựa chọn cho người tiêu dùng.

“Giá xe sẽ thay đổi như thế nào khi thuế TTĐB thay đổi?”

Trong điều kiện thuế nhập khẩu linh kiện từ ASEAN giữ nguyên là 5% (thuế nhập khẩu linh kiện có thể xuống 0% nếu tỷ lệ nội khối ASEAN >= 40%)

Tuy nhiên điều quan trọng là mức độ giảm giá xe sẽ ra sao, nếu theo tính toán thông thường thuế nhập khẩu giảm thêm 30% về mức 0% thì giá xe bán ra cũng xe giảm khoảng 18-24% nhưng đó là điều kiện lý tưởng tức là không xuất hiện thêm hay điều chỉnh bất kỳ loại thuế phí nào đối với ô tô.

Tuy nhiên mới đây Bộ Công Thương đã đề xuất cách đánh thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) nhằm ưu đãi tối đa cho xe sản xuất trong nước, tạo lợi thế với xe nhập khẩu. Cơ quan này đề nghị "không đánh thuế TTĐB với phần giá trị gia tăng tạo ra trong nước".

Hiện tại đây mới chủ là đề xuất và cũng chưa có một văn bản hướng dẫn hay cách tính toán cụ thể nào về “phần giá trị gia tăng tạo ra trong nước” nhưng đây có lẽ là tin vui cho những người tiêu dùng trong nước khi nhiều mẫu xe bán chạy hiện nay đều có ít nhiều “phần giá trị gia tăng tạo ra trong nước”. Nếu đề xuất này thành hiện thực thì những mẫu xe như: Toyota Vios, Toyota Innova, Hyundai Grand i10, Hyundai SantaFe, Mazda3 và Mazda CX-5 nhiều khả năng sẽ có mức giá tốt hơn trước rất nhiều. Và điều này sẽ giúp nhiều người tiêu dùng trong nước tiếp cận được với chiếc xe hơi mà mình mơ ước./.