Biểu tượng truyền cảm hứng trong đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT-Steve Jobs là ai?

Từ cậu con nuôi thành triệu phú của Thung lũng Silicon

Steve Jobs sinh ngày 24/2/1955 tại thành phố San Francisco, bang California, Mỹ. Do hoàn cảnh thời điểm đó, bố mẹ ruột của Steve Jobs đã quyết định từ bỏ quyền nuôi con ngay khi đứa trẻ chưa kịp được đặt tên. Ông sau đó được một cặp vợ chồng trung lưu nhận nuôi, từ đó chính thức mang tên Steven Paul Jobs. Mẹ nuôi ông là một kế toán, còn cha nuôi là thợ cơ khí kiêm cựu binh Mỹ.

Steve Jobs lớn lên giữa lúc Thung lũng Silicon bắt đầu trở thành trung tâm công nghệ của nước Mỹ, biết đọc trước khi bước vào lớp mẫu giáo. Ngay từ nhỏ, ông đã là một đứa trẻ có tính hiếu kỳ cực độ, sớm bộc lộ niềm đam mê với điện tử và kỹ thuật.

Năm 1972, Sau khi tốt nghiệp trung học, Jobs chọn theo học tại Cao đẳng Reed (Reed College) ở Portland, Oregon. Do thiếu định hướng và không muốn tiêu tốn tiền tiết kiệm của cha mẹ, ông bỏ học chỉ sau một học kỳ.

Dù vậy, ông vẫn tiếp tục tham gia những lớp học mà ông yêu thích, đặc biệt là môn thư pháp. Jobs từng thừa nhận, một lớp học thư pháp mà ông học lỏm tại Reed ngày ấy đã gieo vào lòng ông niềm đam mê với nghệ thuật sắp chữ (typography). Đây là nền tảng tạo nên hệ thống phông chữ tuyệt đẹp trên máy tính Mac sau này.

Năm 1974, Steve Jobs trở thành nhà thiết kế trò chơi điện tử tại Atari. Vài tháng sau, ông quyết định rời công ty để thực hiện một chuyến hành trình đến Ấn Độ nhằm tìm kiếm sự giác ngộ tâm linh, trải nghiệm lối sống khổ hạnh và thử nghiệm các chất thức thần.

Bước ngoặt đầu tiên và cũng là nền tảng quan trọng nhất trong cuộc đời Steve Jobs đến vào năm 1976 khi ông mới mới 21 tuổi. Ông đã cùng người bạn kỹ sư tài năng Steve Wozniak thành lập Apple trong gara của gia đình.

Khi ấy, Apple khởi đầu bằng những chiếc máy tính cá nhân được lắp ráp thủ công. Thành công của Apple II (máy tính bàn) đưa công ty trở thành hiện tượng trong ngành công nghệ non trẻ lúc bấy giờ.  Năm 1980, Apple chính thức lên sàn chứng khoán. Steve Jobs khi đó mới 25 tuổi nhưng đã trở thành triệu phú với khối tài sản khổng lồ.

Con đường của Steve Jobs không chỉ toàn màu hồng

Năm 1985, ở tuổi 30, do những bất đồng trong chiến lược phát triển , Steve Jobs bị loại khỏi bộ phận điều hành và buộc phải rời chính công ty mà mình sáng lập. Đây được xem là cú sốc lớn nhất trong cuộc đời ông. Ông từng thừa nhận thất bại và mất phương hướng. Thế nhưng thay vì từ bỏ, ông bắt đầu lại từ đầu.

Sau đó, Steve Jobs thành lập công ty máy tính NeXT – đơn vị chuyên phát triển máy tính và phần mềm. Nó được các lập trình viên sử dụng để phát triển các tựa game đình đám như Quake và Doom. Cũng trong giai đoạn này, ông đầu tư mua lại một bộ phận đồ họa máy tính từ Lucasfilm và đổi tên thành Pixar, từ đó tạo nên cuộc cách mạng trong ngành điện ảnh hoạt hình.

Pixar liên tiếp tạo ra những bộ phim hoạt hình bom tấn làm thay đổi lịch sử điện ảnh như Toy Story (1995), Finding Nemo (2003), The Incredibles (2004), Cars (2006), và Up (2009). Khi Pixar sáp nhập với Disney vào năm 2006 với thương vụ trị giá 7,4 tỷ USD, Steve Jobs chính thức trở thành cổ đông cá nhân lớn nhất của đế chế giải trí Disney. Tính đến năm 2022, các bộ phim của Pixar đã thu về tổng cộng 14,7 tỷ USD tại phòng vé toàn cầu.

Hồi sinh Apple và loạt di sản đồ sộ

Trong khi đó, năm 1997, Apple đứng trước nguy cơ phá sản sau nhiều năm kinh doanh sa sút, quyết định mua lại NeXT và mời Steve Jobs trở lại. Sự trở lại tạo nên một trong những màn hồi sinh ngoạn mục nhất lịch sử Apple. Dưới sự lãnh đạo của ông, hang loạt sản phẩm mang tính biểu tượng của Apple ra đời.

Năm 1998, Apple cho ra mắt iMac với thiết kế hoàn toàn khác biệt so với phần còn lại của thị trường. Năm 2001, Apple tiếp tục giới thiệu iPod và nền tảng iTunes, góp phần thay đổi cách con người nghe nhạc.

Năm 2007, Steve Jobs bước lên sân khấu tại San Francisco và giới thiệu chiếc iPhone đầu tiên. Đây được xem là một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất lịch sử công nghệ hiện đại.

Sau khi iPhone ra mắt, điện thoại thông minh trở thành trung tâm của đời sống số. Con người đọc tin tức, chụp ảnh, xem phim, mua sắm, thanh toán, làm việc và kết nối với nhau thông qua một thiết bị nhỏ nằm trong túi áo.

Mặc dù, Steve Jobs không phải người phát minh ra điện thoại thông minh, cũng không phải người đầu tiên tạo ra máy nghe nhạc kỹ thuật số hay máy tính bảng. Tuy nhiên, ông có khả năng nhìn thấy nhu cầu trước khi thị trường nhận ra điều đó.

Các chuyên gia nhận định rằng Steve Jobs là người hiểu công nghệ, nhưng còn hiểu con người hơn. Điều này giúp Apple trở thành một trong những thương hiệu có sức ảnh hưởng mạnh mẽ nhất thế giới.

Biểu tượng truyền cảm hứng cho giới trẻ

Tháng 10/2011, Steve Jobs qua đời ở tuổi 56 sau thời gian dài chống chọi với bệnh ung thư tuyến tụy, giới công nghệ chấn động. Dù vậy, những ý tưởng và triết lý mà ông xây dựng vẫn tiếp tục hiện diện trong hàng tỷ thiết bị công nghệ đang được sử dụng mỗi ngày.

Đặc biệt, cuộc đời của ông là câu chuyện truyền cảm hứng mạnh mẽ cho hàng triệu người trẻ trên khắp thế giới. Sau hơn một thập kỷ kể từ ngày Steve Jobs qua đời, hàng triệu người vẫn tìm đọc sách, xem phim tài liệu hay nghe lại các bài phát biểu của ông.

Ông từng bỏ học đại học chỉ sau một học kỳ vì không muốn cha mẹ nuôi phải gánh học phí quá đắt đỏ. Ông từng bị sa thải khỏi chính công ty do mình sáng lập. Ông cũng nhiều lần đối mặt với chỉ trích bởi tính cách cầu toàn và phong cách lãnh đạo khắt khe.

Song, chính những thất bại đó lại trở thành một phần trong câu chuyện truyền cảm hứng về Steve Jobs. Bài phát biểu của Steve Jobs tại lễ tốt nghiệp của Stanford University năm 2005 đến nay vẫn được xem là một trong những thông điệp truyền cảm hứng có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới.

Thời điểm đó, Steve Jobs khuyến khích người trẻ theo đuổi đam mê, dám khác biệt và không ngừng tin tưởng vào chính mình. Câu nói “Stay Hungry, Stay Foolish” (Hãy luôn khát khao, hãy luôn dại khờ) đã trở thành phương châm sống của nhiều thế hệ doanh nhân và nhà sáng tạo trẻ.

Khi “Steve Jobs Việt Nam” trở thành vấn đề vượt ra ngoài trải nghiệm học sinh

VOV.VN - Phần nghị luận xã hội trong đề Ngữ văn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục thu hút nhiều ý kiến tranh luận từ giáo viên, đặc biệt ở cách lựa chọn ngữ liệu và mức độ khái quát của vấn đề. Trao đổi với phóng viên VOV.VN, thầy Vũ Thanh Hòa, giáo viên Ngữ văn tại Hà Nội, có những phân tích về vấn đề này.