Ngày Tết Đoan Ngọ, người xưa đặc biệt kiêng một việc ngay sau khi ngủ dậy
VOV.VN - Theo quan niệm dân gian, sáng mùng 5/5 Âm lịch, mọi người không nên đặt chân xuống đất ngay sau khi thức dậy mà phải súc miệng, ăn cơm rượu nếp và hoa quả trước. Đây là một trong những kiêng kỵ thú vị được lưu truyền trong ngày Tết Đoan Ngọ.
Tết Đoan Ngọ là ngày mùng 5/5 âm lịch hằng năm. Năm nay Tết Đoan Ngọ rơi vào thứ 6 ngày 19/6/2026. Đây là một ngày lễ có truyền thống lâu đời ở nước ta và các nước Châu Á.
Tết Đoan Ngọ theo người Việt còn gọi là ngày phát động bắt sâu bọ, nhằm tiêu diệt bớt các loài sâu bệnh vì theo quan niệm truyền thống, đây là thời điểm thời tiết chuyển mùa, là lúc sâu bệnh dễ sinh sôi, phát triển, ảnh hưởng đến mùa màng và sức khỏe con người.
Những điều cần kiêng trong ngày Tết Đoan Ngọ để tránh gặp xui
Không nên làm rơi tiền, làm mất tiền
Vì theo qua niệm xưa, tiền rơi cũng giống như tài lộc bị rơi mất. Ngày Tết Đoan Ngọ dù có đi đau cũng nên giữ gìn tài sản, bảo quản tiền bạc của chính mình.
Không nên để giày dép lộn xộn
Một kiêng kỵ khác ít người trẻ biết đến là không nên để giày dép lộn xộn trong ngày Tết Đoan Ngọ.
Theo cách lý giải của người xưa, trong tiếng Hán, từ chỉ giày dép có cách phát âm gần với những từ mang ý nghĩa không may mắn. Vì vậy, việc sắp xếp giày dép gọn gàng được xem là cách giữ gìn trật tự, tránh những điều không tốt đến với gia đình.
Dù mang màu sắc tín ngưỡng, đây cũng là thói quen tích cực giúp nhà cửa sạch sẽ, ngăn nắp hơn.
Không nên đi đến những nơi âm u
Tết Đoan Ngọ là ngày cải thiện sức khỏe, loại bỏ sâu bọ trong người nên trong ngày này nên tránh những nơi âm u, nhiều tà khí như bệnh viện, nơi tổ chức tang lễ vì những nơi này âm khí khá nặng, dễ nhiễm tà, sinh bệnh.
Không nên mua đồ vật lưu niệm
Bởi mọi vật đều chứa linh khí nếu tốt sẽ mang lại may mắn tài lộc còn nếu không tốt sẽ mang tới những điều xui xẻo chẳng lành.
Không nên đặt chân xuống đất khi ngủ dậy
Đối với người lớn sáng mới ngủ dậy không được đặt chân xuống đất mà phải súc miệng 3 lần cho thật sạch, sau đó mới bước xuống bàn ăn một chén rượu nếp, hoa quả để "diệt sạch sâu bọ".
Tránh lui tới những nơi được cho là nhiều âm khí
Nhiều địa phương còn có quan niệm hạn chế ở lâu tại các khu vực như nghĩa trang, nhà tang lễ hoặc những nơi vắng vẻ trong ngày Tết Đoan Ngọ.
Thực tế, trong điều kiện thời tiết đầu hè nóng ẩm, những nơi tập trung đông người hoặc có nguy cơ mất vệ sinh luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe. Vì thế, một số chuyên gia văn hóa cho rằng các kiêng kỵ này phần nào phản ánh kinh nghiệm sống và cách phòng tránh bệnh tật của người xưa.
Không soi gương vào giữa đêm
Trong dân gian còn lưu truyền quan niệm không nên soi gương vào thời điểm nửa đêm ngày mùng 5 tháng 5 Âm lịch.
Người xưa cho rằng đây là khoảng thời gian âm khí mạnh, việc soi gương có thể mang lại cảm giác bất an hoặc gặp những điều không mong muốn.
Tuy nhiên, đây hoàn toàn là quan niệm dân gian và không có cơ sở khoa học chứng minh.
Kiêng cúng lễ quá muộn trong ngày
Theo quan niệm truyền thống, thời điểm quan trọng nhất của Tết Đoan Ngọ là giờ Ngọ, tức khoảng từ 11h đến 13h.
Người xưa cho rằng đây là lúc dương khí trong năm đạt mức mạnh nhất, thích hợp để thực hiện các nghi lễ cúng bái và cầu may mắn. Vì vậy, nhiều gia đình thường hoàn thành việc cúng lễ vào buổi sáng hoặc gần trưa.
Ngày nay, do điều kiện công việc và sinh hoạt, nhiều gia đình linh hoạt hơn khi cúng từ sáng sớm. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, việc để lễ cúng kéo dài đến chiều tối hoặc ban đêm được cho là không còn giữ trọn ý nghĩa của ngày Tết Đoan Ngọ.
Nên hiểu kiêng kỵ dưới góc độ văn hóa
Các chuyên gia văn hóa cho rằng những điều kiêng kỵ trong ngày Tết Đoan Ngọ chủ yếu xuất phát từ tín ngưỡng dân gian, phản ánh mong muốn hướng đến những điều tốt đẹp của người Việt xưa.
Ngày nay, đa số mọi người xem đây là những nét văn hóa truyền thống để tham khảo và tìm hiểu, thay vì áp dụng một cách cứng nhắc. Điều quan trọng nhất trong ngày Tết Đoan Ngọ vẫn là sự sum họp gia đình, lòng thành kính với tổ tiên và ý thức chăm sóc sức khỏe cho bản thân cũng như những người thân yêu.
Bởi hơn cả những điều kiêng kỵ, giá trị lớn nhất mà Tết Đoan Ngọ mang lại chính là sự gắn kết gia đình và việc gìn giữ những phong tục đẹp đã được truyền qua nhiều thế hệ.
Tết Đoan Ngọ - Ghé thăm xóm bánh ú hơn nửa thế kỷ giữa Sài Gòn
VOV.VN - Mỗi dịp Tết Đoan Ngọ, con hẻm nhỏ trên đường Phạm Thế Hiển (Quận 8, TP.HCM cũ) lại rộn ràng, tất bật, không khí quen thuộc của xóm bánh ú lá tre - nơi những hộ dân vẫn bám nghề truyền thống, một món không thể thiếu trong ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch.
