Cải tạo chung cư cũ khu vực lõi: Khi lợi ích an dân được đặt lên hàng đầu
VOV.VN - Cải tạo, quy gom và xây dựng lại các chung cư cũ là một đòi hỏi vô cùng cấp thiết, mang tính sống còn đối với sự an toàn của người dân và sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Thực trạng báo động của các chung cư cũ
Hiện nay, theo rà soát sơ bộ, trên địa bàn phường Cửa Nam và Hoàn Kiếm có 83 chung cư cũ nằm rải rác tại khu phố cổ, khu Hồ Gươm và phụ cận, khu phố cũ và phân khu Ga. Phần lớn các công trình này được xây dựng từ trước năm 1954 hoặc trong thời kỳ bao cấp (1960-1990).
Trải qua hơn nửa thế kỷ sử dụng, hầu hết các chung cư cũ đã hết niên hạn, xuống cấp nghiêm trọng. Người dân ở đây đông đúc nên nhu cầu sinh hoạt bức thiết đã dẫn đến tình trạng cơi nới "chuồng cọp", lấn chiếm không gian chung, làm biến dạng kiến trúc và đe dọa trực tiếp đến khả năng chịu lực của kết cấu công trình.
Đặc biệt, hầu hết các chung cư cũ không có hệ thống phòng cháy chữa cháy đáp ứng tiêu chuẩn hiện hành. Do vậy các khu chung cư cũ trở thành những "bà hỏa" tiềm ẩn, đe dọa tính mạng và tài sản của người dân bất cứ lúc nào.
Không chỉ vậy, dù sống ở trung tâm thủ đô nhưng người dân sống tại các chung cư cũ này có nhiều chỉ số về điều kiện sống dưới mức trung bình. Họ phải sống trong không gian vô cùng chật hẹp, ngột ngạt. Diện tích nhà ở bình quân đầu người tại đây chỉ đạt 16,5m2/người, thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân 29,5m2/người của toàn thành phố Hà Nội.
Cải tạo, quy gom chung cư cũ
Việc cải tạo và xây dựng lại hệ thống chung cữ cũ tại các phường Cửa Nam và Hoàn Kiếm là nhiệm vụ cấp bách, gắn chặt với phát triển của vùng trung tâm của Thủ đô.
Trước hết, việc cải tạo chung cư cũ chính là bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân. Việc phá dỡ các công trình nguy hiểm, xây dựng lại hệ thống hạ tầng đồng bộ, đặc biệt là hệ thống PCCC sẽ chấm dứt cảnh nơm nớp lo sợ của hàng ngàn hộ dân, mang lại cho họ một môi trường sống an toàn, văn minh và hiện đại.
Thứ hai, phương án "quy gom" (di dời người dân tại các chung cư nhỏ lẻ vào một vài tòa nhà tái định cư khang trang xây mới trong cùng khu vực) giúp giảm mật độ xây dựng, tăng giá trị sống đồng thời bảo tồn được giá trị lịch sử của vùng lõi Thủ đô.
Thứ ba, việc quy gom, cải tạo hoặc xây mới các chung cư cũ sẽ khơi thông nguồn lực đất đai, tăng thu ngân sách và tạo diện mạo khang trang để thu hút du lịch, thương mại.
Thành phố Hà Nội đang triển khai quyết liệt nhằm hiện thực hóa
Từ ngày 18/12/2021, UBND thành phố Hà Nội đã ra Quyết định số 5289/QĐ-UBND: Ban hành "Đề án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn thành phố Hà Nội", tạo khung chính sách cơ bản để triển khai đồng bộ trên toàn thành phố.
Bước ngoặt và quyết định nhất chính là việc UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 5936/QĐ-UBND ngày 28/11/2025. Quyết định này chính thức phê duyệt toàn bộ “Đề án cải tạo, xây dựng lại, quy gom chung cư cũ (độc lập, đơn lẻ) trên địa bàn phường Cửa Nam, phường Hoàn Kiếm”. Sau đó là kế hoạch số 172/KH-UBND ngày 26/4/2026 của UBND thành phố Hà Nội về quy hoạch, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tiến độ thực thi thực tế.
Tiếp nối chủ trương của Thành phố, ngày 28/5/2026, UBND phường Cửa Nam đã ban hành Quyết định số 1143/QĐ-UBND-KTHTĐT, chính thức chấp thuận Quy hoạch tổng mặt bằng, tỷ lệ 1/500 cho dự án Xây mới chung cư cũ số 15C Trần Khánh Dư.
Theo đánh giá, dự án này sẽ đem lại nhiều hiệu quả thiết thực. Về kinh tế, dự án tạo thêm khoảng 71.000 m² sàn thương mại, dịch vụ, đóng góp hàng tỷ đồng tiền thuế (VAT, thu nhập, nhà đất...) cho ngân sách, đồng thời thúc đẩy du lịch, quảng bá hình ảnh Thủ đô.
Về xã hội, đề án giúp chỉnh trang đô thị, mở rộng không gian kiến trúc xanh - sạch - đẹp, đồng thời việc tăng diện tích hầm đỗ xe giúp cải thiện giao thông tĩnh, giảm ùn tắc. Ngoài ra, hệ số sử dụng đất tăng giúp nâng cao chất lượng sống, xóa bỏ các căn hộ xuống cấp (<25m²), bảo đảm an toàn cho cư dân và giữ vững an ninh trật tự.
Với những bước đi thần tốc, cụ thể như chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một trung tâm Hà Nội sẽ "lột xác" ngoạn mục trong tương lai gần. Công cuộc tái thiết này sẽ trả lại cho lõi trung tâm Thủ đô một vóc dáng văn minh, an toàn và phồn vinh xứng tầm di sản để vững bước vào kỷ nguyên mới.
Cải tạo chung cư cũ: Bài toán an sinh và tái thiết đô thị của Hà Nội
VOV.VN - Hà Nội đang đẩy nhanh lộ trình cải tạo, chuyển đổi công năng các khu tập thể, chung cư cũ xuống cấp, trong đó ưu tiên bảo đảm quyền lợi người dân, an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững. Các chuyên gia cho rằng, để chính sách đi vào thực tế, cần hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
