Ý nghĩa Tết Hàn thực

VOV.VN - Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng Tết Hàn thực của người Việt (3/3 âm lịch) vẫn mang những sắc thái riêng. Đây là dịp để người Việt hướng về nguồn cội, tưởng nhớ ân đức tổ tiên.

Nguồn gốc ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Tương truyền, từ xa xưa ngày Tết Hàn thực được hiểu theo nghĩa chữ Hán: "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn, "Tết Hàn thực" là tết ăn đồ lạnh. Phong tục cổ truyền này có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Chuyện kể vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở.

Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng mười chín năm trời, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi.

Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Giới Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Vua thương xót, lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng niệm (khoảng từ mồng 3/3 đến mồng 5/3 âm lịch hàng năm) đây được coi là ngày Tết Hàn thực.

Lễ trong Tết Hàn thực

Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng Tết Hàn thực của người Việt vẫn mang những sắc thái riêng. Đây là một dịp để người Việt hướng về nguồn cội, tưởng nhớ ân đức tổ tiên. Vào ngày này, người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường. Điều đặc biệt, người Việt còn sáng tạo nên bánh trôi, bánh chay là những thức ăn nguội tượng trưng cho Tết Hàn thực. Ngoài bánh trôi và bánh chay, các gia đình cũng có thể mua thêm hoa quả và các thứ bánh trái khác. Sau khi bày lễ lên ban thờ, các gia đình thường thắp hương và khấn gia tiên theo Bài cúng Tết Hàn thực được lưu truyền từ xưa đến nay.

Cách khấn trong Tết Hàn Thực, theo sách Văn khấn nôm tại nhà – Tập văn cúng gia tiên do Đại đức Thích Quảng Định hiệu đính (Nxb Văn hóa thông tin phát hành) thì phải khấn thần ngoại trước, thần nội sau./.

Mời quý độc giả theo dõi VOV.VN trên

Tin liên quan

Người Hà Nội dậy sớm chuẩn bị bánh trôi, bánh chay cho Tết Hàn thực
Người Hà Nội dậy sớm chuẩn bị bánh trôi, bánh chay cho Tết Hàn thực

VOV.VN - Tết Hàn thực năm nay rơi vào giữa tuần, vì thế từ sáng sớm, các bà nội trợ đã tranh thủ dậy sớm chuẩn bị đồ cúng. Các quầy bán bánh trôi, chay cũng trở nên tấp nập hơn.

Người Hà Nội dậy sớm chuẩn bị bánh trôi, bánh chay cho Tết Hàn thực

Người Hà Nội dậy sớm chuẩn bị bánh trôi, bánh chay cho Tết Hàn thực

VOV.VN - Tết Hàn thực năm nay rơi vào giữa tuần, vì thế từ sáng sớm, các bà nội trợ đã tranh thủ dậy sớm chuẩn bị đồ cúng. Các quầy bán bánh trôi, chay cũng trở nên tấp nập hơn.

Bánh trôi, bánh chay ngũ sắc "phục kích" trước ngày Tết Hàn thực
Bánh trôi, bánh chay ngũ sắc "phục kích" trước ngày Tết Hàn thực

VOV.VN - Ngày Tết Hàn thực (mùng 3/3 Âm lịch) đang cận kề, những ngày này, thị trường bánh trôi, bánh chay và nguyên liệu làm bánh trở nên sôi động.

Bánh trôi, bánh chay ngũ sắc "phục kích" trước ngày Tết Hàn thực

Bánh trôi, bánh chay ngũ sắc "phục kích" trước ngày Tết Hàn thực

VOV.VN - Ngày Tết Hàn thực (mùng 3/3 Âm lịch) đang cận kề, những ngày này, thị trường bánh trôi, bánh chay và nguyên liệu làm bánh trở nên sôi động.

Tết Hàn thực: Truyền thống ăn sâu vào tiềm thức người Việt
Tết Hàn thực: Truyền thống ăn sâu vào tiềm thức người Việt

VOV.VN -Ngày 3/3 (âm lịch) là ngày Tết Hàn thực. Trong ngày này, hầu hết các gia đình Việt đều chuẩn bị mâm bánh trôi, bánh chay dâng cúng ông bà tổ tiên.

Tết Hàn thực: Truyền thống ăn sâu vào tiềm thức người Việt

Tết Hàn thực: Truyền thống ăn sâu vào tiềm thức người Việt

VOV.VN -Ngày 3/3 (âm lịch) là ngày Tết Hàn thực. Trong ngày này, hầu hết các gia đình Việt đều chuẩn bị mâm bánh trôi, bánh chay dâng cúng ông bà tổ tiên.