Vì sao hiện nay đất đai Campuchia còn rất nhiều bom mìn?

VOV.VN - Một bộ phận lớn diện tích Campuchia hiện nay vẫn khó tiếp cận. Một nguyên nhân quan trọng là tình trạng ô nhiễm bom mìn ở quốc gia này.

Đất nước Campuchia nằm ở Đông Nam Á, bên bờ vịnh Thái Lan. Phần lớn diện tích đất của quốc gia này là rừng núi và khó tiếp cận do cơ sở hạ tầng kém cũng như bom mìn còn sót lại từ thời kỳ chiến tranh.

Lịch sử Campuchia gắn chặt với lịch sử khu vực, với nhiều năm bất ổn chính trị, căng thẳng, nội chiến, chiến tranh thực dân, và các xung đột biên giới quốc tế.

Các vỏ bom thu được từ chiến trường Campuchia và được trưng bày tại 1 cơ sở của CMAC. Ảnh: Trung Hiếu/VOV.VN.

Do tác động từ nhiều phong trào địa chính trị, Campuchia đã trải qua nhiều thập kỷ chiến tranh, với hậu quả là hàng triệu người chết, nền kinh tế và cơ sở hạ tầng bị tổn thất sâu rộng. Một hậu quả lớn từ các xung đột này là tình trạng bom mìn còn lẫn nhiều trong đất đai (gọi là tình trạng ô nhiễm bom mìn), tiếp tục đe dọa tính mạng người dân.

Các vật liệu đã nổ thì tạo ra những mảnh vỡ rải rác khắp nơi. Các vật liệu chưa nổ thì vẫn còn nguyên, trực chờ phát nổ bất cứ lúc nào.

Thế chiến 2 và Chiến tranh Đông Dương

Khi Thế chiến 2 bắt đầu, Campuchia đã bị liên lụy, với cảnh bom rơi đạn nổ. Khi Thế chiến 2 kết thúc, lại xuất hiện Chiến tranh Đông Dương lần 1 rồi lần 2. Thời kỳ gây thiệt hại nhất cho Campuchia (về mặt chiến tranh) là từ năm 1970 đến 1975, khi 539.129 tấn bom được ném từ máy bay xuống lãnh thổ Campuchia. Di sản của hoạt động ném bom thời kỳ này vẫn còn tới tận ngày nay, khi mà theo ước tính có hàng ngàn quả bom chưa phát nổ nằm âm thầm trong lòng đất.

Quân đội Mỹ đã đẩy mạnh nhiều hoạt động quân sự từ năm 1969 đến 1973, thả hàng tấn bom và gài rất nhiều mìn ở nước Campuchia trung lập.

Sau khi tướng Lon Nol đảo chính lật đổ Hoàng thân Norodom Sihanouk vào năm 1970, chiến tranh giữa các lực lượng Khmer Đỏ và chế độ Lon Nol (được Mỹ chống lưng) đã khiến cho thêm nhiều nơi của Campuchia hứng chịu đau thương.

Lực lượng Khmer Đỏ dùng mìn cho mục đích quân sự và bảo vệ những hợp tác xã nông nghiệp ở “vùng giải phóng” của họ. Các lực lượng của Lon Nol phụ thuộc lớn vào mìn để bảo đảm việc phòng thủ cho đến khi nội chiến kết thúc.

Giai đoạn Khmer Đỏ cầm quyền và nội chiến Campuchia sau đó

Khi nắm chính quyền trong giai đoạn 1975-1979, Khmer Đỏ cho gài rất nhiều mìn dọc theo biên giới Campuchia với Việt Nam và Thái Lan, biến Campuchia thành một “nhà tù không tường”.

Sau năm 1979, chiến tranh du kích tiếp diễn ở Campuchia. Mìn được sử dụng rộng rãi bởi tất cả các nhóm đối địch dọc theo các giới tuyến như một phương tiện để bảo vệ lãnh thổ, dồn ép đối phương vào vị thế bất lợi.

Bắt đầu từ năm 1985, hàng triệu quả mìn đã được chôn dọc theo biên giới với Thái Lan nhằm tạo ra bức rào chắn dài 600km trong một kế hoạch đặc biệt.

Sau khi quân tình nguyện Việt Nam rút khỏi Campuchia vào năm 1989, một khoảng trống quân sự xuất hiện. Quân đội chính phủ Campuchia đã gài một lượng lớn mìn để khống chế lực lượng kháng cự ở biên giới Thái Lan. Đến lượt mình các chiến binh đối lập đã mở một cuộc tiến công còn lớn hơn cả thời kỳ chiến tranh trước đó, và gài mìn sâu bên trong lãnh thổ Campuchia.

Kể cả sau cuộc bầu cử năm 1993, các lực lượng chính phủ Campuchia và phiến quân Khmer Đỏ vẫn tiếp tục sử dụng mìn để đối phó lẫn nhau.

Gài mìn vô tội vạ

Một thực tế phổ biến trong các năm tháng chiến tranh ở Campuchia là người ta gài mìn dày đặc hơn mức cần thiết và gài mìn không chỉ ở chiến trường mà cả khu vực dân cư sinh sống.

Đã vậy người ta nói chung lại không vẽ bản đồ bãi mìn, và do vậy việc gài mìn vẫn tiếp diễn cả ở những khu vực đã gài mìn! Mùa mưa ở Campuchia làm cho các trái mìn dịch chuyển hoặc bị chôn vùi, khiến cho việc định vị và rà phá mìn càng trở nên phức tạp hơn nữa.

Trong bối cảnh đó Campuchia đã phải thành lập một cơ quan đặc biệt chuyên về khắc phục tình trạng ô nhiễm bom mìn ở nước này. Cơ quan đó là Trung tâm Hành động Bom mìn Campuchia, viết tắt theo tiếng Anh là CMAC.

CMAC ra đời vào năm 1992 trong thời kỳ Campuchia nằm dưới sự giám sát của Cơ quan Chuyển tiếp Liên Hợp Quốc (UNTAC), nhằm giúp hàng ngàn người tị nạn Campuchia có thể quay trở về quê nhà một cách an toàn.

CMAC trở thành một cơ quan độc lập ở cấp quốc gia vào năm 2000 và phát triển hàng loạt chương trình như nâng cao nhận thức về mìn, thông tin về bãi mìn, rà phá bom mìn và huấn luyện kỹ năng rà phá bom mìn./.

Mời quý độc giả theo dõi VOV.VN trên

Tin liên quan

Cảnh tàn khốc đáng sợ vì bom đạn ở Raqqa trong cuộc chiến chống IS
Cảnh tàn khốc đáng sợ vì bom đạn ở Raqqa trong cuộc chiến chống IS

VOV.VN - Thành phố Raqqa – “thủ đô” của tổ chức khủng bố IS, đã bị tàn phá nặng nề sau các cuộc đụng độ nảy lửa giữa IS và liên quân chống lại chúng.

Cảnh tàn khốc đáng sợ vì bom đạn ở Raqqa trong cuộc chiến chống IS

Cảnh tàn khốc đáng sợ vì bom đạn ở Raqqa trong cuộc chiến chống IS

VOV.VN - Thành phố Raqqa – “thủ đô” của tổ chức khủng bố IS, đã bị tàn phá nặng nề sau các cuộc đụng độ nảy lửa giữa IS và liên quân chống lại chúng.

Báo Singapore đưa tin phản ứng của Campuchia đối với ông Lý Hiển Long
Báo Singapore đưa tin phản ứng của Campuchia đối với ông Lý Hiển Long

VOV.VN - Những lập luận đanh thép của nhà phân tích Campuchia phê phán Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã được tờ báo TISG (Singapore) dẫn lại.

Báo Singapore đưa tin phản ứng của Campuchia đối với ông Lý Hiển Long

Báo Singapore đưa tin phản ứng của Campuchia đối với ông Lý Hiển Long

VOV.VN - Những lập luận đanh thép của nhà phân tích Campuchia phê phán Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã được tờ báo TISG (Singapore) dẫn lại.

Bài học xương máu từ chế độ diệt chủng Pol Pot - Khmer Đỏ
Bài học xương máu từ chế độ diệt chủng Pol Pot - Khmer Đỏ

VOV.VN - Tập đoàn Pol Pot khéo che giấu bản chất trong thời gian dài, cố gắng lợi dụng niềm tin và sự trợ giúp chí tình của Việt Nam.

Bài học xương máu từ chế độ diệt chủng Pol Pot - Khmer Đỏ

Bài học xương máu từ chế độ diệt chủng Pol Pot - Khmer Đỏ

VOV.VN - Tập đoàn Pol Pot khéo che giấu bản chất trong thời gian dài, cố gắng lợi dụng niềm tin và sự trợ giúp chí tình của Việt Nam.

Bộ trưởng Campuchia đòi Thủ tướng Singapore cải chính về quân đội Việt Nam
Bộ trưởng Campuchia đòi Thủ tướng Singapore cải chính về quân đội Việt Nam

VOV.VN - Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Banh yêu cầu Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long phải cải chính nhận xét của mình về quân tình nguyện Việt Nam.

Bộ trưởng Campuchia đòi Thủ tướng Singapore cải chính về quân đội Việt Nam

Bộ trưởng Campuchia đòi Thủ tướng Singapore cải chính về quân đội Việt Nam

VOV.VN - Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Banh yêu cầu Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long phải cải chính nhận xét của mình về quân tình nguyện Việt Nam.

Ảnh: Bom đạn chùm với diện sát thương khủng khiếp
Ảnh: Bom đạn chùm với diện sát thương khủng khiếp

VOV.VN - Bom đạn chùm có diện sát thương rộng. Các quả bom con có thể nổ vào thời điểm rất lâu sau xung đột quân sự, khiến nhiều dân thường tiếp tục tử vong.

Ảnh: Bom đạn chùm với diện sát thương khủng khiếp

Ảnh: Bom đạn chùm với diện sát thương khủng khiếp

VOV.VN - Bom đạn chùm có diện sát thương rộng. Các quả bom con có thể nổ vào thời điểm rất lâu sau xung đột quân sự, khiến nhiều dân thường tiếp tục tử vong.

Thủ tướng Lý Hiển Long gặp Thủ tướng Hun Sen nói về Việt Nam-Campuchia
Thủ tướng Lý Hiển Long gặp Thủ tướng Hun Sen nói về Việt Nam-Campuchia

VOV.VN - Trong cuộc gặp gỡ Thủ tướng Hun Sen, Thủ tướng Lý Hiển Long thừa nhận việc ông đề cập vấn đề Việt Nam-Campuchia trước đó là một cơn ác mộng.

Thủ tướng Lý Hiển Long gặp Thủ tướng Hun Sen nói về Việt Nam-Campuchia

Thủ tướng Lý Hiển Long gặp Thủ tướng Hun Sen nói về Việt Nam-Campuchia

VOV.VN - Trong cuộc gặp gỡ Thủ tướng Hun Sen, Thủ tướng Lý Hiển Long thừa nhận việc ông đề cập vấn đề Việt Nam-Campuchia trước đó là một cơn ác mộng.